Học thuật

Hàng hóa công cộng là gì? Các đặc điểm chính của hàng hóa công cộng

Minh Anh - 16:38 11/07/2018

(VNF) - Cùng VietnamFinance tìm hiểu Hàng hóa công cộng (Collective goods, public goods) là gì? Các đặc điểm chính của hàng hóa công cộng.

Hàng hóa công cộng là gì? Các đặc điểm chính của hàng hóa công cộng

Hàng tập thể (Collective goods) hay còn gọi là Hàng hóa công cộng (public goods) là loại hàng hóa không thể loại trừ những người không trả tiền tiêu dùng nó.

Hàng tập thể là gì?

Hàng tập thể (Collective goods) hay còn gọi là hàng hóa công cộng (public goods) là loại hàng hóa có đặc tính không thể loại trừ, tức không thể loại trừ những người không trả tiền tiêu dùng nó. Trong những trường hợp như vậy, mặc dù về mặt kỹ thuật có thể không cho mọi người tiêu dùng một loại hàng hóa dịch vụ nào đó nhưng việc làm này không kinh tế vì số tiền thu được nhỏ hơn chi phí thu tiền.

(Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân)

Tính chất của hàng hóa tập thể

Hàng hóa tập thể có 2 đặc điểm chính

Không thể loại trừ

Tính chất không thể loại trừ cũng được hiểu trên góc độ tiêu dùng, hàng hóa công cộng một khi đã cung cấp tại một địa phương nhất định thì không thể hoặc rất tốn kém nếu muốn loại trừ những cá nhân không trả tiền cho việc sử dụng hàng hóa của mình.

Ví dụ: quốc phòng là một hàng hóa công cộng nhưng quân đội không thể chỉ bảo vệ những người trả tiền và không bảo vệ những ai không trả tiền. Đối lập với hàng hóa công cộng, hàng hóa cá nhân có thể loại trừ một cách dễ dàng, ví dụ: bảo vệ rạp hát sẽ ngăn cản những người không có vé vào xem.

Không cạnh tranh

Tính chất không cạnh tranh được hiểu trên góc độ tiêu dùng, việc một cá nhân này đang sử dụng hàng hóa đó không ngăn cản những người khác đồng thời cũng sử dụng nó. Ví dụ pháo hoa khi bắn lên thì tất cả mọi người đều có thể được hưởng giá trị sử dụng của nó. Điều này ngược lại hoàn toàn so với hàng hóa cá nhân: chẳng hạn một con gà nếu ai đó đã mua thì người khác không thể tiêu dùng con gà ấy được nữa. Chính vì tính chất này mà người ta cũng không mong muốn loại trừ bất kỳ cá nhân nào trong việc tiêu dùng hàng hóa công cộng.

Một vài ví dụ về hàng hóa công cộng bao gồm không khí để thở, tri thức và thông tin, an ninh quốc gia, hệ thống kiểm soát lũ lụt, hải đăng, đèn đường. Một số loại có thể là hàng hóa công cộng phụ thuộc các điều kiện nhất định. Những hàng hóa công cộng mà sẵn có ở khắp mọi nơi đôi khi được gọi là hàng hóa công cộng toàn cầu