Ngân hàng thận trọng từ việc doanh nghiệp FDI tháo chạy

Ngân hàng thận trọng từ việc doanh nghiệp FDI tháo chạy
Chủ đầu tư Dự án Kenmark tại tỉnh Hải Dương đã biến mất, để lại khoản nợ ngân hàng lớn.

Sau các vụ nhà đầu tư nước ngoài ôm nợ tháo chạy như Kenmark, Lifepro…, ngân hàng trong nước phải thận trọng hơn với các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vốn mỏng, chủ yếu dựa vào vốn vay trong nước để thực hiện dự án.

Doanh nghiệp FDI: Miếng bánh ngon của ngân hàng nội

Chưa bao giờ các hợp đồng tín dụng giữa các ngân hàng trong nước với khối doanh nghiệp FDI lại sôi động như thời gian qua. Có thể điểm tên một số thương vụ lớn như VietinBank Bình Dương tài trợ 7,6 triệu USD cho Nhà máy sản xuất thuốc tiêm Cephalosporin của Công ty TNHH Medochemie Viễn Đông (Cộng hòa Síp). Vietcombank tài trợ 120 triệu USD cho Tập đoàn Texhong xây dựng chuỗi dây chuyền công nghiệp dệt may. Trước đó, Ngân hàng Quốc tế (VIB) cũng cấp 420 tỷ đồng cho Texhong xây dựng “nhà máy sản xuất sợi” tại Khu công nghiệp Hải Yên (TP. Móng Cái, Quảng Ninh)...

Trong chiến lược hoạt động vài năm gần đây của các ngân hàng lớn, doanh nghiệp FDI được đặc biệt coi trọng. Nhiều ngân hàng đã lập hẳn bộ phận riêng để chăm sóc khách hàng FDI, như VietinBank, Vietcombank, BIDV, VIB…

Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế nhận định: “Có doanh nghiệp FDI vào Việt Nam đầu tư đã “ôm nợ” tháo chạy, song con số này không phải là phổ biến. Doanh nghiệp FDI nhìn chung làm ăn bài bản, quản trị tốt. Chính vì vậy, các ngân hàng trong nước rất mặn mà cho vay khối doanh nghiệp này. Đây là miếng bánh ngon được nhiều ngân hàng nhắm tới và cạnh tranh quyết liệt vài năm gần đây”.

Không có gì khó hiểu khi các ngân hàng trong nước săn đón khách hàng là doanh nghiệp FDI. Thứ nhất, khối doanh nghiệp này đang chiếm tỷ trọng lớn về kim ngạch xuất nhập khẩu và giá trị sản xuất công nghiệp của nước ta. Thứ hai, với hàng loạt hiệp định thương mại được ký kết, dòng vốn FDI sẽ tiếp tục tăng mạnh thời gian tới, đây là dư địa mà các ngân hàng nội nhắm đến để tận dụng cơ hội mở cửa, nhất là trong bối cảnh doanh nghiệp trong nước đang gặp nhiều khó khăn.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), hiện nay, lượng tín dụng cấp cho khối doanh nghiệp FDI là 100.000 tỷ đồng. Con số này khá khiêm tốn so với tổng dư nợ toàn hệ thống (hơn 5 triệu tỷ đồng) và theo các ngân hàng thương mại là “chưa xứng với tiềm năng”. Do đó, hầu như ngân hàng nào cũng có chiến lươc đẩy mạnh phân khúc này.

“Ôm nợ tháo chạy”: Ngân hàng đã biết dè chừng

Mặc dù rất coi trọng đối tượng khách hàng doanh nghiệp FDI, song các ngân hàng trong nước hiện nay cũng rất chặt chẽ trong cấp tín dụng. Lifepro, Kenmark… đã để lại những bài học đau đớn về rủi ro cho vay khối FDI, khiến nhiều ngân hàng chỉ dám cho vay các công ty con của các tập đoàn lớn, không còn dễ dãi cấp tín dụng cho những nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Oanh, Phó tổng giám đốc Vietcombank, tình trạng nhà đầu tư FDI “tay không bắt giặc” đến Việt Nam đầu tư dự án bằng vốn vay ngân hàng trong nước chủ yếu xuất hiện trong lĩnh vực gia công.

“Những doanh nghiệp này thường dùng vốn tự có xây dựng nhà xưởng, nhập khẩu máy móc, dây chuyền giá trị không lớn, nhưng nâng khống giá trị, tạo ra mức vốn góp ảo. Do đó, trong quá trình thẩm định, Vietcombank luôn đặc biệt chú trọng đánh giá năng lực tài chính, nguồn gốc tiền vốn góp của chủ đầu tư, đồng thời định giá kỹ dây chuyền máy móc, mức độ đầu tư vào tài sản cố định… để đánh giá đúng mức vốn chủ sở hữu thực sự, từ đó kiểm soát tỷ lệ vốn vay/vốn chủ sở hữu hợp lý”.

TS. Nguyễn Trí Hiếu khẳng định, trong cho vay doanh nghiệp FDI, rủi ro lớn nhất mà các ngân hàng gặp phải là dễ dãi trong xét duyệt tín dụng. Đây chính là lý do nhiều doanh nghiệp FDI nhỏ muốn “chạy” vào ngân hàng Việt Nam, trong khi với nhiều tập đoàn đa quốc gia, dù ngân hàng nội mỏi mồm chào mời, họ vẫn không vay.

Về vấn đề này, lãnh đạo nhiều ngân hàng cho hay, các ngân hàng không còn tâm lý “sính” FDI như trước nữa, mà luôn thẩm định dự án một cách chặt chẽ. Theo đó, ngân hàng chỉ dám cho vay đầu tư cơ sở hạ tầng, nhà xưởng với những doanh nghiệp FDI là công ty con của những tập đoàn toàn cầu. Còn đối với tín dụng ngắn hạn, ngân hàng cũng chỉ cấp hạn mức thấp dưới các hình thức có thể hạn chế rủi ro như bao thanh toán, chiết khấu hóa đơn…

Bà Nguyễn Thị Kim Oanh chia sẻ thêm, nhằm tránh rủi ro khi thẩm định, lựa chọn dự án FDI để tài trợ, trước hết, phải đánh giá lịch sử, kinh nghiệm hoạt động trong ngành của công ty mẹ. Đồng thời, xem xét năng lực tài chính của chủ đầu tư, kinh nghiệm, năng lực quản lý của Ban lãnh đạo, tính khả thi, hiệu quả tài chính trước khi quyết định cho vay. Bên cạnh đó, xem xét quan hệ đối tác, đặc biệt là đầu ra của dự án. Theo đó, đối với các dự án FDI mà chủ đầu tư tự triển khai tại Việt Nam có độ rủi ro cao về thị trường đầu ra thì không nên cấp tín dụng.

“Vietcombank ưu tiên lựa chọn các dự án FDI mà công ty mẹ đã có người mua truyền thống, ngành hàng đang trong giai đoạn phát triển tốt”, bà Nguyễn Thị Kim Oanh nói.

Đại diện nhiều ngân hàng khác cũng cho rằng, việc doanh nghiệp FDI mỏng vốn là thực tế, song không đáng ngại, nếu các ngân hàng thẩm định thận trọng, sàng lọc kỹ dự án. Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, ngân hàng tăng cho vay khối doanh nghiệp FDI cũng là xu hướng khó tránh, là cách để ngân hàng tận dụng cơ hội tăng nguồn thu, tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng thị phần.

Tất nhiên, cùng với việc cho vay khối FDI, NHNN cũng cần có cơ chế quản lý vốn vay FDI hiệu quả hơn, kịp thời cảnh báo các ngân hàng. Ngoài ra, vốn bơm cho FDI cũng phải điều tiết ở lưu lượng hợp lý để không chèn lấn dòng tín dụng phục vụ trong nước.

Theo Đầu tư
Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

10/12/2016 23:15 | Yên Thủy

Ngân hàng Đông Á: 'Bắt ông Trần Phương Bình không ảnh hưởng kinh doanh'

(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Á (DongA Bank) đã có thông cáo báo chí về việc các cựu lãnh đạo của ngân hàng này bị bắt và khẳng định các hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường.
10/12/2016 21:54 | Kình Dương

Ông Trần Phương Bình, nguyên Tổng Giám đốc DongA Bank bị bắt

(VNF) – Nguyên Tổng Giám đốc DongA Bank Trần Phương Bình đã bị cơ quan cảnh sát điều tra bắt giam để tiến hành khởi tố do vi phạm các quy định pháp luật trong hoạt động tiền tệ, ngân+
10/12/2016 10:53 | Kình Dương

Bà Trần Hải Anh chính thức trở thành Chủ tịch HĐQT NCB

(VNF) – Bà Trần Hải Anh chính thức đảm đương cương vị Chủ tịch HĐQT Ngân hàng NCB sau thời gian giữ chức Tổng Giám đốc và sau đó là Phó Chủ tịch thường trực HĐQT của ngân hàng này.
10/12/2016 08:00 | Kình Dương

Sau vụ cướp BIDV, NHNN yêu cầu tăng cường bảo đảm an toàn kho quỹ

(VNF) – NHNN vừa ban hành Công điện yêu cầu tăng cường công tác an toàn kho quỹ, giao dịch tiền mặt, trong bối cảnh vụ cướp BIDV Thừa Thiên Huế vừa diễn ra và cao điểm giao dịch cuối+
10/12/2016 07:31 | Kình Dương

Vụ nhân viên ngân hàng ôm 400 tỷ bỏ trốn: VIB lên tiếng

(VNF) – VIB vừa chính thức lên tiếng về vụ nhân viên ngân hàng ôm 400 tỷ đồng bỏ trốn. Theo đó, ngân hàng này khẳng định, nhân viên trên không còn làm việc tại VIB và những giao dịch+
10/10/2016 09:19 | Anh Hùng (tổng hợp)

Thu hồi Giấy phép hoạt động chi nhánh ngân hàng nước ngoài của ANZ

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng đã ký ban hành quyết định về việc thu hồi Giấy phép hoạt động Chi nhánh ngân hàng nước ngoài Australia and New Zealand Banking Group Limited (Ngân hàng ANZ).
10/10/2016 09:07 | Anh Hùng (tổng hợp)

Tín dụng 2016 sẽ tăng trưởng 'cao hơn dự báo đầu năm'

(VNF) - Trong quý IV/2016 và trong cả năm 2016, có 70 - 80% TCTD kỳ vọng tình hình kinh doanh sẽ tốt hơn so với quý truớc và năm trước.
09/10/2016 23:34 | Bình Yên

OceanBank thiệt hại hơn 500 tỷ đồng do chi vượt trần lãi suất

Dưới thời cựu Chủ tịch Hà Văn Thắm, OceanBank có chủ trương chi tiền ngoài lãi suất huy động đối với khách hàng thuộc PetroVietnam gửi tiền tại ngân hàng này.
07/10/2016 07:44 | Kình Dương

64% ngư dân vay nợ ngân hàng tại 4 tỉnh miền Trung đã được hỗ trợ

(VNF) – Tính đến hết ngày 15/09/2016, đã có tổng cộng 5.711 ngư dân vay nợ ngân hàng được hỗ trợ trong tổng số 8.874 ngư dân vay nợ ngân hàng bị thiệt hại sau thảm họa môi trường biển+
06/10/2016 17:42 | Anh Hùng

Đại gia Hà Văn Thắm bị đề nghị truy tố 4 tội danh

Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố Hà Văn Thắm (SN 1972, quê Bắc Giang), nguyên Chủ tịch HĐQT ngân hàng Đại Dương - Oceanbank và 16 đồng phạm.