Analytic

Tài chính quốc tế

Nhìn lại một tháng áp dụng lãi suất âm của Nhật Bản

Hồ Mai - 11:25, 14/03/2016

(VNF) - Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã gây sốc thị trường vào tháng 1/2016 khi thông báo áp dụng lãi suất âm. Chính sách này đã có tác dụng ngay lập tức trên thị trường tài chính, thậm chí trước khi chính thức được sử dụng vào ngày 16/2.

Nhìn lại một tháng áp dụng lãi suất âm của Nhật Bản

Theo Bloomberg, mặc dù hầu hết các nhà phân tích không mong đợi động thái thay đổi chính sách sẽ được công bố vào ngày thứ Ba tới đây của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), tuy nhiên họ cho rằng khả năng BOJ sẽ cắt giảm lãi suất sâu hơn nữa. Dưới đây là một số tác động của lãi suất âm sau một tháng chính thức đưa vào áp dụng.

Lãi suất trái phiếu 10 năm của Nhật Bản giảm xuống dưới vùng âm.

Khoảng 70% trái phiếu chính phủ có lãi suất bằng 0% hoặc dưới 0%, có nghĩa là các nhà đầu tư đang phải trả tiền khi cho Chính phủ Nhật Bản vay tiền. Đẩy đường cong lãi suất đi xuống nhằm khuyến khích cho vay là mục tiêu của các chính sách mới, theo Thống đốc BOJ Haruhiko Kuroda. Tuy nhiên, những động thái chính sách này lại đang làm tổn thương thị trường trái phiếu, với 69% nhà đầu tư trong tháng 2 nói rằng chức năng thị trường đã suy giảm so với 3 tháng trước, theo một cuộc khảo sát của BOJ.

Lãi suất ngân hàng giảm xuống mức thấp kỷ lục kể từ khi BOJ thông báo áp dụng lãi suất âm.

Lãi suất 10 năm cho vay nhà ở đang ở mức 0,8% trong tuần qua, giảm từ mức 1,05% trước khi lãi suất tiêu cực được áp dụng, theo một bài phát biểu của Thống đốc Kuroda. Ba ngân hàng lớn nhất Nhật Bản cắt giảm lãi suất huy động xuống mức thấp kỷ lục 0,001%, có nghĩa là người gửi tiền chỉ nhận được 10 yên (9 cent) khi gửi 1 triệu yên trong ngân hàng.

Lãi suất cho vay giảm xuống đang gây tổn hại đến lợi nhuận ngân hàng. Cổ phiếu của các ngân hàng đang giảm nhiều hơn so với mức giảm của chỉ số chứng khoản chuẩn Topix của Nhật Bản.

Tất cả 11 công ty điều hành quỹ thị trường tiền tệ đều đã dừng chấp nhận các khoản đầu tư mới do các gói kích thích kinh tế của BOJ. Các quỹ này hiện lên kế hoạch trả lại tiền cho nhà đầu tư, Nhật báo Nikkei cho biết, và tiền từ các quỹ sẽ được chuyển sang tiền gửi ngân hàng, theo các nhà phân tích tại Deutsche Bank. Lãi suất tiền gửi được cho vẫn là tốt hơn, ngay cả khi nó không đáng kể.

Chính sách lãi suất âm có nghĩa là các ngân hàng và tổ chức tài chính khác phải trả một khoản phí khi gửi tiền tại ngân hàng trung ương. Cùng với việc giảm lợi nhuận cho vay, khoản phí mới này đang làm tổn hại những kỳ vọng lợi nhuận, khiến cổ phiếu ngân hàng sụt giảm mạnh.

Trong khi chính sách nới lỏng tiền tệ của BOJ là nhằm mục đích kích thích cho vay và khuyến khích vay vốn, thì tăng trưởng tín dụng lại chậm lại trong tháng 2 trong khi tiền gửi ngân hàng tăng lên, trái ngược với mục tiêu chính sách của ngân hàng trung ương. 

Với những lo ngại rằng lãi suất huy động có thể xuống dưới 0%, doanh số bán két sắt tại Nhật Bản tăng cao đột biến. Nhu cầu tờ tiền mệnh giá 10.000 yên đã tăng với tốc độ nhanh nhất trong hơn một thập kỷ. Điều này cho thấy, các hộ gia đình đang tăng tích trữ tiền mặt.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng và các nhà đầu tư nước này đã giảm xuống trong tháng 2. Trong đó, chỉ số niềm tin của các doanh nghiệp Nhật Bản đã rơi vào lãnh thổ tiêu cực, theo một cuộc khảo sát trong quý I/2016. Không chỉ mất niềm tin vào các nhà lập pháp, mối quan tâm của họ về chính sách của BOJ cũng đang tăng cao kỷ lục.