Analytic

Tiêu điểm

Phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng tại dự án Núi Pháo

Yên Thủy (tổng hợp) - 14:52, 16/07/2017

Theo kết luận thanh tra mới nhất của Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT), bốn lĩnh vực liên quan đến môi trường tại Công ty TNHH khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo (Thái Nguyên) gồm khoáng sản, đất đai, tài nguyên nước đều có vi phạm.

Phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng tại dự án Núi Pháo

Cụ thể, nhà máy có công suất khai thác và chế biến theo thiết kế đến 3,5 triệu tấn quặng nguyên khai/năm, nhưng đến thời điểm thanh tra, Bộ TN-MT xác định Công ty Núi Pháo chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, chưa di dời số hộ dân sống trong vùng có nguy cơ ảnh hưởng môi trường.

Đoàn thanh tra xác định trong diện tích 19,72ha đã được UBND tỉnh Thái Nguyên thu hồi giao cho Công ty Núi Pháo, công ty chưa hoàn thành bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho 11 hộ gia đình, cá nhân nằm trong khu vực có nguy cơ ảnh hưởng môi trường, trong đó có 7 hộ nằm trong hàng rào nhà máy, 4 hộ nằm ngoài hàng rào nhà máy.

Bộ TN-MT kết luận việc còn để 11 hộ dân thuộc xóm 3, 4 xã Hà Thượng sống trong vùng có nguy cơ ảnh hưởng môi trường là chưa thực hiện đúng theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

Quá trình thanh tra còn làm rõ việc xử lý chất thải công nghiệp và quy trình thu gom, lưu giữ tại các hồ bên trong dự án của Công ty Núi Pháo có nhiều vi phạm.

Theo kết luận thanh tra, nước thải từ quá trình tuyển sunfua, bismuth có sử dụng hóa chất, xyanua trong quá trình tuyển, lưu lượng trung bình là 475 m3/h, được thu gom vào bồn thu nước thải tập trung tại khu vực tuyển bismuth và bơm về hồ thải đuôi quặng sulphure (hồ STC).

Tuy nhiên, hồ STC dù được thiết kế để tiếp nhận các loại chất thải rắn, lỏng có tính chất ô nhiễm cao, chất thải nguy hại, đặc biệt là đuôi quặng thải quá trình tuyển sunfua, bismuth... nhưng hồ chưa sử dụng vật liệu chống thấm theo quy định.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ việc chống thấm đáy hồ dựa vào điều kiện địa chất tự nhiên là chưa đáp ứng yêu cầu theo tiêu chuẩn xây dựng. Kết cấu thành, đáy và cách ngăn chưa được thiết kế đáp ứng theo tiêu chuẩn xây dựng VN, chưa sử dụng vật liệu chống thấm...

Toàn cảnh dự án Núi Pháo

Kết thúc thanh tra, Bộ TN-MT buộc Công ty Núi Pháo phải đình chỉ và khắc phục ngay hành vi vi phạm, phải xây lắp, vận hành công trình bảo vệ môi trường và lập hồ sơ thực hiện các công trình bảo vệ môi trường trình Bộ TN-MT kiểm tra, xác nhận hoàn thành.

Trong thời gian cải tạo, lắp đặt, xây dựng công trình bảo vệ môi trường để khắc phục hậu quả vi phạm, Bộ TN-MT yêu cầu công ty phải có kế hoạch, lộ trình giảm công suất hoạt động của nhà máy, đảm bảo các công trình hiện hữu đáp ứng được việc xử lý các chất thải phát sinh với công suất phù hợp và đáp ứng các yêu cầu về môi trường.

Công ty Núi Pháo cũng phải có biện pháp giảm ô nhiễm bụi, mùi, hơi hóa chất tại các khu vực sản xuất để hạn chế ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư. Thực hiện quản lý chặt chẽ hóa chất từ khâu vận chuyển, lưu giữ và sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất và các công trình xử lý chất thải. Có kế hoạch phòng ngừa, ứng phó với sự cố môi trường, đặc biệt là sự cố trong quá trình vận hành các công trình xử lý chất thải.

Trong quá trình hoạt động, Công ty Núi Pháo phải kiểm soát chặt chẽ các chất độc hại như arsen, xyanua, beri. Công ty cần nghiên cứu, đánh giá toàn diện và đầy đủ các tác động của beri đến môi trường xung quanh, nhất là đối với sức khỏe của người dân và công nhân thuộc khu vực dự án.

Yêu cầu Công ty Núi Pháo phải cải tạo nâng cấp và xây dựng các công trình xử lý chất thải theo đúng quy định về bảo vệ môi trường. Có lộ trình khắc phục và thực hiện ngay việc đánh giá, quan trắc, giám sát thường xuyên hoặc tự động liên tục đối với chất lượng nước ngầm ở xung quanh các hồ chứa, các khu dân cư (chú trọng khu vực xóm 6, xã Hà Thượng).

Công ty Núi Pháo phải tiến hành lót đáy hoặc có biện pháp chống thấm các hồ lắng quặng đuôi, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật theo tiêu chuẩn bãi chôn lấp chất thải nguy hại.

Cơ quan thanh tra cũng yêu cầu Công ty Núi Pháo khẩn trương làm việc với UBND tỉnh Thái Nguyên và các cơ quan liên quan để có kế hoạch, lộ trình cụ thể về việc đền bù, hỗ trợ tái định cư, di dời dân ra khỏi nơi có nguy cơ ảnh hưởng của bụi phát tán từ trạm nghiền và mùi thuốc tuyển từ nhà máy chế biến khoáng sản Núi Pháo.

Trước đó, như VietnamFinance đã đề cập, tròn một năm trước, ngày 14/7/2016, đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Thái Nguyên vào về các vấn đề môi trường liên quan đến hoạt động của Công ty Núi Pháo.

Tại buổi làm việc, Bộ thống nhất với đề xuất của UBND tỉnh Thái Nguyên sẽ tiến hành ngay việc thanh tra toàn diện Công ty Núi Pháo trong thời gian đầu tháng 8/2016, bao gồm một số lĩnh vực thuộc trách nhiệm quản lý như bảo vệ môi trường, khoáng sản, tài nguyên nước, đất đai.

Trên cơ sở kết luận của Đoàn thanh tra, Bộ TN&MT và UBND tỉnh Thái Nguyên sẽ yêu cầu Công ty Núi Pháo thực hiện các biện pháp thích hợp nhằm phòng ngừa, giảm thiểu, xử lý, khắc phục các vấn đề môi trường do hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản của công ty gây ra.

Trong một diễn biến liên quan, Tập đoàn Masan, chủ đầu tư dự án này ngay sau đó đã có thông cáo báo chí trong đó nhấn mạnh rằng sẽ "sẵn sàng tiếp nhận các đánh giá khách quan của cơ quan chức năng để hoàn thiện tốt hơn nữa và chia sẻ những tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu có thể áp dụng ở Việt Nam".