World Bank: Người Việt chưa kịp giàu đã già

World Bank: Người Việt chưa kịp giàu đã già

(VNF) - So với các nước giàu trong khu vực Đông Á và các nước OECD thì Việt Nam bắt đầu già hóa với mức thu nhập thấp hơn nhiều.

Ngày 19/7, Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB) công bố Báo cáo Cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm. Với chuyên đề "Hướng tới cuộc sống khỏe mạnh và năng động cho người cao tuổi ở Việt Nam", WB cho rằng tốc độ già hoá dân số tại Việt Nam thuộc hàng cao nhất thế giới từ trước đến nay.

“Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới, hơn cả Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Điều đó lại đang diễn ra khi Việt Nam còn ở mức thu nhập thấp hơn so với hầu hết các nước có dân số già hiện nay”, ông Philip O’Keefe, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới đánh giá.

Theo WB, vào thời điểm năm 2016, có khoảng 7% dân số Việt Nam, tương đương 6,5 triệu người từ 65 tuổi trở lên và có trên 10% dân số từ 60 tuổi trở lên. Vào năm 2040, số người từ 65 tuổi trở lên dự báo sẽ tăng gấp 3 và đạt 18,4 triệu người, chiếm 17% dân số.

Nói cách khác, tỷ lệ phụ thuộc, tức số người từ 65 tuổi trở lên so với số người trong độ tuổi lao động, dự báo sẽ tăng gần gấp 3, từ 10% hiện nay lên 26% vào năm 2040.

WB cho rằng, nguyên nhân chính dẫ đến quá trình già hóa nhaanh là tỷ lệ sinh giảm mạnh. Tỷ lệ sinh gộp đã giảm từ 6 xuống còn 1,95 - 2,09 trong giai đoạn 1970 - 2015 do thu nhập tăng, trình độ văn hóa tăng và chính sách mỗi gia đình chỉ có 1 đến 2 con được áp dụng từ những năm 1980 và chính thức áp dụng từ năm 1993. Trong cùng thời gian đó, tuổi thọ trung bình đã tăng từ 60 lên 76 (năm 2014). Tuổi thọ trung bình tại các nước có thu nhập thấp trên thế giới là 67 (năm 2016).

Mặc dù số người trong độ tuổi lao động của Việt Nam chưa giảm ngay như trường hợp tại Thái Lan hoặc Trung Quốc nhưng lợi thế dân số mà Việt Nam đã hưởng lợi đáng kể từ khi thực hiện Đổi mới (dân số trong độ tuổi lao động đã tăng lên gấp 2 lần) sẽ giảm dần tác dụng. Xu thế này sẽ bị đảo ngược vào cuối những năm 2030, WB dự báo. 

"Do vậy, khả năng dựa vào lực lượng lao động của Việt Nam, coi đó là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng đã gần cạn kiệt. Trong tương lai, tăng trưởng sẽ dựa vào nâng cao nguồn vốn con người và năng suất lao động", Ngân hàng Thế giới nhận định.

Cũng theo ngân hàng này, một điểm đáng chú ý khác cũng giống với các nước lân cận trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương là quá trình già hóa nhanh chóng đã bắt đầu tại Việt Nam khi mức GDP/người còn thấp.

So với các nước giàu trong khu vực Đông Á và các nước OECD thì Việt Nam bắt đầu già hóa với mức thu nhập thấp hơn nhiều, hay nói cách khác, năng lực tài chính và hành chính cần có để quản lý quá trình này sẽ bị hạn chế.

"Ngay cả khi duy trì được mức tăng trưởng mạnh và bền vững thì tốc độ già hóa tại Việt Nam cũng làm cho Việt Nam già trước khi giàu", WB đánh giá.

WB cũng đề cập đến một thực trạng đó là phần lớn người cao tuổi Việt Nam vẫn làm việc sau khi đã vượt tuổi được coi là "tuổi lao động" trên thế giới (từ 15 - 64). Khác biệt giữa các nhóm cao tuổi cũng rất dễ thấy. Người cao tuổi vùng nông thôn, cả hai giới đều có số năm làm việc cao hơn đáng kể so với khu vực thành thị. Tình trạng này phổ biến tại các nước trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương.

Hậu quả của hiện tượng này, theo WB, là lực lượng lao động tay nghề cao lại thoái lui sớm hơn và đây chính là một mối quan ngại khi Việt Nam đang phấn đấu tăng năng suất lao động. Cả khu vực nông thôn và thành phố, tỷ lệ tham gia lao động của nam giới cao hơn một chút so với nữ giới. Nhưng sự khác biệt này tại vùng nông thôn không thể hiện rõ nét như khu vực Nam Á hoặc các nước trong khu vực như Philippines, Indonesia, hay Hàn Quốc.

70% nam giới 65 tuổi trở lên vẫn còn làm việc, chủ yếu trong nông nghiệp, trong khi tỷ lệ này trong nhóm nữ tại khu vực đô thị chưa đến 1/3. Nổi bật hơn nữa, 40% nam giới 75 tuổi tại khu vực nông thôn vẫn còn làm việc. Qua đó, có thể thấy rằng khá nhiều người cao tuổi vẫn còn "làm việc cho tới chết".

WB cho rằng, vấn đề già hóa dân số sẽ gây nên nhiều tác động kinh tế, xã hội sâu rộng. Nó sẽ ảnh hưởng lên thị trường lao động và mang lại nhiều thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, và toàn bộ người dân nói chung. Nhằm giảm nhẹ các tác động này, Việt Nam cần phải có các hành động chính sách liên quan đến thị trường lao động, hệ thống hưu trí, hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe dài hạn.

Hồ Mai
Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

05/12/2016 19:41 | Yên Thủy

Nhà đầu tư ngoại vẫn băn khoăn về nới room và lộ trình cổ phần hóa

(VNF) - Nhà đầu tư ngoại muốn được sở hữu 100% các công ty đại chúng cũng như các ngân hàng 0 đồng. Đây là những điểm mới đáng chú ý tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam (VBF) năm+
05/12/2016 18:35 | Kình Dương

MRC Ltd chi 1.140 tỷ mua 12 triệu cổ phần của Masan

(VNF) – MRC Ltd, cổ đông hiện đang sở hữu 20,04% cổ phần của Masan Resources, chính là nhà đầu tư sẽ bỏ ra 1.140 tỷ đồng mua 12 triệu cổ phần của Masan với giá gấp rưỡi giá thị+
05/12/2016 17:45 | PV

Một khách hàng Hà Nội mạnh tay chi 22 triệu đồng mua xổ số Vietlott

(VNF) - Một khách hàng đã bỏ ra 22 triệu đồng để mua xổ số Vietlott tại đại lý 23 Trần Hưng Đạo trong ngày đầu tiên chính thức mở bán tại Hà Nội 5/12, theo tin từ báo điện+
05/12/2016 10:42 | Nguyễn Tuân

Bất thường phía sau vụ sếp Carlsberg 'dìm hàng' cổ phiếu Habeco?

Ông Nguyễn Văn Việt, nguyên Tổng giám đốc Habeco – cho biết, ông không được nghe trực tiếp những gì ông Tayfun Uner nói nên không bình luận gì. Tuy nhiên, ông Việt cho biết Carlsberg vẫn luôn muốn tăng+
05/12/2016 08:10

Chính phủ vay nợ gần 400 nghìn tỷ đồng trong 11 tháng

VNF - 11 tháng năm 2016 đã có 34 hiệp định vay nước ngoài được ký kết với tổng số vốn vay hơn 5,138 tỷ USD. Cùng với đó là gần 274.600 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ được phát+
18/07/2016 14:00 | Hồ Mai

Dabaco lãi kỷ lục nhờ bán KCN Quế Võ 3 cho bà Nguyệt Hường

(VNF) - Lãi ròng quý II/2016 của Công ty cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam tăng đột biến nhờ kinh doanh bất động sản.
18/07/2016 09:58 | PV

Gom DNNN về 'siêu Bộ': Vẫn còn nhiều doanh nghiệp ngoại lệ

Theo dự thảo Nghị định của Chính phủ về thực hiện các quyền và trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước vừa được công bố để lấy ý kiến, một cơ quan trực thuộc Chính+
18/07/2016 09:00 | Trường Anh

Từ 18/7, người Việt có cơ hội trúng 12 tỷ đồng từ 'xổ số kiểu Mỹ'

(VNF) - Với 10.000 đồng một lần chơi, người tham gia dự thưởng xổ số tự chọn Mega 6/45 có cơ hội nhận giải đặc biệt (jackpot) tối thiểu 12 tỷ đồng.
16/07/2016 10:00 | Hồ Mai

Chóng mặt con số nợ công gần 2,5 triệu tỷ đồng

(VNF) - Theo số liệu từ Bộ Tài chính, giai đoạn 2011-2015 sau khi có Luật nợ công, nợ công đã tăng vọt lên 2.479 nghìn tỷ đồng, bình quân 496 nghìn tỷ đồng/năm; tốc độ tăng bình quân hàng+
15/07/2016 22:31 | Hồ Mai

Sách Việt Nam xuất hiện trên UPCoM chỉ sau 4 tháng cổ phần hóa

(VNF) - Ngay sau khi cổ phần hóa thành công và trở thành công ty đại chúng, Sách Việt Nam đã đưa gần 68 triệu cổ phần lên giao dịch trên thị trường UPCoM với mã chứng khoán VNB.