1/4 ô tô mới là xe điện và hybrid: Việt Nam bứt tốc trong xu hướng toàn cầu

Cứ 4 xe mới bán ra thì có 1 xe điện hoặc hybrid sạc điện

Theo khảo sát của Pew Research, khoảng 32% người trưởng thành tại Mỹ nói rằng họ rất hoặc khá có khả năng nghiêm túc xem xét mua xe điện, trong khi 44% đưa ra câu trả lời tương tự với xe hybrid. Cuộc khảo sát diễn ra vài tuần sau khi xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran bùng phát, kéo theo giá xăng tăng mạnh trên khắp nước Mỹ.

Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy xe điện và xe hybrid sạc điện chỉ chiếm khoảng 10% tổng doanh số xe mới tại Mỹ trong năm 2025. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 25% và cũng thấp hơn nhiều quốc gia khác trong nhóm 58 nước có dữ liệu năm 2025.

Theo dữ liệu của IEA, đã có 8 quốc gia mà ít nhất một nửa số xe mới bán ra trong năm 2025 là xe điện hoặc xe hybrid sạc điện. Chỉ một năm trước đó, mới có 4 quốc gia đạt được cột mốc này.

Na Uy tiếp tục dẫn đầu với khoảng cách rất lớn. Có tới 97% số xe mới bán ra trong năm 2025 là xe điện hoặc xe hybrid. Quốc gia Bắc Âu này đã duy trì các chính sách khuyến khích người dân chuyển sang xe điện trong nhiều thập kỷ. Từ năm 1990 đến năm 2022, Na Uy miễn thuế khi mua xe điện mới. Hiện nay, người mua vẫn được giảm một phần các loại thuế này. Ngoài ra còn có nhiều ưu đãi khác như giảm hoặc miễn phí cầu đường, vé phà và chi phí đỗ xe công cộng. Trong khi đó, giá xăng tại Na Uy thuộc nhóm cao nhất thế giới, vượt 9 USD mỗi gallon tính đến giữa tháng 5/2026.

Xe điện và xe hybrid cũng chiếm từ một nửa trở lên tổng doanh số xe mới tại Đan Mạch (71%), Iceland (62%), Thụy Điển (61%), Hà Lan (58%) và Phần Lan (57%) trong năm 2025. Ngoại trừ Iceland, tất cả đều thuộc Liên minh châu Âu, nơi đã thông qua kế hoạch chấm dứt bán xe xăng mới từ năm 2035.

Hà Lan cũng đầu tư mạnh cho hạ tầng sạc. Đến năm 2025, quốc gia này có khoảng 207.000 điểm sạc công cộng, đứng thứ tư thế giới dù quy mô dân số tương đối nhỏ.

Tại Trung Quốc, năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên hơn một nửa số xe mới bán ra là xe điện hoặc xe hybrid, đạt tỷ lệ 53%, tăng 5 điểm phần trăm so với năm trước. Trung Quốc đã dành hơn 230 tỷ USD hỗ trợ ngành xe điện giai đoạn 2009 đến 2023. Dù đã cắt giảm một số ưu đãi, giá xe điện tại nước này vẫn tương đối dễ tiếp cận theo tiêu chuẩn quốc tế. Giá trung bình một chiếc xe điện tại Trung Quốc năm 2025 khoảng 43.000 USD. Mức này cao hơn khoảng 20.000 USD so với xe xăng trung bình nhưng vẫn thấp hơn mặt bằng giá xe điện ở phần lớn các thị trường khác.

Nepal là quốc gia thứ tám có ít nhất một nửa số xe mới bán ra là xe điện hoặc xe hybrid, với tỷ lệ đạt 68%. Dù quy mô thị trường còn nhỏ, doanh số xe điện tại đây đã tăng hơn năm lần kể từ năm 2022, từ khoảng 2.500 chiếc lên khoảng 13.000 chiếc.

Theo IEA, thị phần xe điện và xe hybrid sạc điện toàn cầu đã tăng từ 4% doanh số xe mới năm 2020 lên 25% vào năm 2025. Tất cả các quốc gia có dữ liệu trong cả hai giai đoạn đều ghi nhận xu hướng tăng.

Tại nhiều quốc gia, tỷ trọng xe điện và xe hybrid trong tổng doanh số xe mới đã tăng rất nhanh. Ước tính khoảng 21 triệu xe điện và xe hybrid mới đã được bán ra trên toàn cầu trong năm 2025.

Tại Mỹ, tỷ lệ xe điện và xe hybrid tăng từ 2% doanh số xe mới năm 2020 lên 10% sau 5 năm. Đến năm 2025, khoảng 1,5 triệu xe điện và hybrid mới đã được bán ra, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào ngoài Trung Quốc.

Tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc còn mạnh hơn nhiều, khi thị phần tăng từ 6% năm 2020 lên 53% năm 2025. Đây là mức tăng lớn nhất trong dữ liệu của IEA giai đoạn 2020 đến 2025.

Xét về quy mô tuyệt đối, Trung Quốc hiện thống trị thị trường toàn cầu. Năm 2025, khoảng 62% tổng số xe điện và hybrid mới bán ra trên thế giới thuộc về thị trường này. Trong năm nay, BYD đã vượt Tesla để trở thành hãng xe có doanh số xe điện và hybrid lớn nhất thế giới. Đến tháng 4, Trung Quốc cũng được cho là lần đầu tiên xuất khẩu nhiều xe điện hơn xe chạy xăng truyền thống.

Các quốc gia Bắc Âu cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Chẳng hạn, thị phần xe điện và hybrid tại Đan Mạch tăng từ 16% năm 2020 lên 71% vào năm 2025.

Tại Iceland, diễn biến lại không hoàn toàn ổn định. Năm 2020, xe điện và hybrid chiếm 52% doanh số xe mới. Con số này tăng lên mức đỉnh 71% vào năm 2023, giảm xuống 43% năm 2024 do doanh số ô tô nói chung suy yếu mạnh, trước khi phục hồi lên 62% trong năm 2025 khi thị trường xe hơi sôi động trở lại.

Tháng 1 năm 2024, chính phủ Iceland chấm dứt chính sách miễn thuế cho xe điện mới, vốn giúp người mua tiết kiệm tới 9.600 USD mỗi xe. Đồng thời, nước này cũng áp dụng phí sử dụng đường bộ đối với xe điện và hybrid dựa trên quãng đường di chuyển hàng tháng. Đến năm 2026, mức phí tương tự được mở rộng sang các loại xe khác.

Việt Nam bứt tốc ngoạn mục lên vị trí dẫn đầu

Một số quốc gia Đông Nam Á cũng chứng kiến sự tăng trưởng mạnh gần đây. Tại Việt Nam, thị phần xe điện và hybrid tăng từ 3% năm 2022 lên 40% năm 2025.

Theo IEA, Việt Nam trở thành thị trường xe điện lớn nhất Đông Nam Á khi doanh số tăng hơn gấp đôi, đưa thị phần xe điện lên gần 40% tổng doanh số xe mới, cao hơn nhiều quốc gia châu Âu. Miễn lệ phí trước bạ cho xe điện từ năm 2022 cùng sự thống trị của VinFast là những yếu tố chính thúc đẩy thị trường. Các mẫu VF3 và VF5 có giá cạnh tranh giúp xe điện ngày càng phổ biến.

Tại Thái Lan, doanh số xe điện tăng khoảng 70% so với năm trước, đạt khoảng 140.000 xe và chiếm gần một phần tư doanh số xe mới. Các chương trình hỗ trợ như EV3.5 và EV3.0 tiếp tục thúc đẩy tiêu dùng và sản xuất nội địa. Xe sản xuất trong nước tăng mạnh, nhưng xe Trung Quốc vẫn chiếm khoảng 75% thị trường.

Indonesia cũng ghi nhận doanh số xe điện tăng hơn gấp đôi, nâng thị phần lên khoảng 15%. Chính sách miễn thuế VAT và thuế nhập khẩu đã thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ, đặc biệt vào cuối năm trước khi ưu đãi nhập khẩu hết hiệu lực. Khoảng ba phần tư doanh số đến từ xe Trung Quốc.

Tại Malaysia, xe điện mới chiếm khoảng 7% doanh số xe mới dù doanh số đã tăng gấp đôi. Thị trường chủ yếu được thúc đẩy nhờ ưu đãi thuế, khiến xe nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm khoảng 80% thị phần. Một số hãng nội địa cũng bắt đầu mở rộng danh mục xe điện với các mẫu giá cạnh tranh hơn.

Philippines là thị trường tăng trưởng nhanh nhất khi xe điện tăng lên gần 10% doanh số xe mới, từ mức rất thấp trước đó. Chính sách miễn thuế nhập khẩu và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đã thúc đẩy mạnh doanh số, trong đó xe Trung Quốc, đặc biệt từ BYD, chiếm phần lớn thị trường.

Trong khảo sát năm 2023 của Trung tâm Nghiên cứu Pew, 53% người trưởng thành tại Mỹ cho biết họ ít hoặc hoàn toàn không tin tưởng rằng nước này có thể xây dựng đủ số lượng trạm sạc và hạ tầng cần thiết để hỗ trợ số lượng lớn xe điện. Chỉ 17% cho biết họ rất hoặc cực kỳ tin tưởng, trong khi 30% còn lại nói rằng họ khá tin tưởng.

Theo IEA, Mỹ có khoảng 240.000 điểm sạc công cộng trong năm 2025, đứng thứ ba thế giới sau Trung Quốc với 4,7 triệu điểm sạc và Hàn Quốc với khoảng 491.000 điểm.

Dù vậy, tốc độ mở rộng mạng lưới sạc tại Mỹ giai đoạn 2020 đến 2025 vẫn chậm hơn hầu hết các quốc gia khác có dữ liệu. Số điểm sạc tăng gần 150%, nhưng tốc độ mở rộng tại Trung Quốc cao hơn khoảng năm lần trong cùng thời gian.

Tại Mỹ cũng như trên toàn cầu, số lượng trạm sạc tăng chậm hơn tốc độ bán xe điện và hybrid trong giai đoạn 2020 đến 2025. Tuy nhiên, ở phần lớn các quốc gia châu Âu, số lượng điểm sạc lại tăng nhanh hơn doanh số bán xe.