AI Việt Nam tăng trưởng bùng nổ, dẫn dắt khát vọng vươn tầm thế giới

Thị trường tăng trưởng gần 40% mỗi năm

Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, Việt Nam đang nổi lên như một “mảnh đất vàng” cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) với tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm nhanh nhất khu vực Đông Nam Á và thế giới.

Theo các số liệu gần đây từ các báo cáo ngành và khảo sát độc lập, thị trường AI Việt Nam đang cho thấy những bước phát triển mạnh mẽ trên cả quy mô thị trường, tốc độ áp dụng công nghệ, và số lượng doanh nghiệp áp dụng AI thực tế.

Mức độ tăng trưởng của thị trường AI Việt Nam được đánh giá ấn tượng trong giai đoạn 2025 - 2031. Dữ liệu từ Statista dự báo quy mô thị trường AI Việt Nam sẽ đạt khoảng 932 triệu USD vào năm 2025, và tăng vọt lên khoảng 6,91 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) gần 39%, cao hơn nhiều so với mức trung bình tại nhiều thị trường mới nổi khác.

Không chỉ quy mô, độ phủ AI trong cộng đồng doanh nghiệp cũng tăng nhanh. Theo nghiên cứu “Unlocking Vietnam’s AI Potential” do AWS hợp tác cùng Strand Partners thực hiện, hiện có khoảng 170.000 doanh nghiệp Việt Nam - tương đương 18% tổng doanh nghiệp cả nước - đã triển khai AI trong hoạt động kinh doanh. Con số này tăng đáng kể so với mức 13% một năm trước đó, thể hiện tốc độ tăng trưởng 39% trong việc ứng dụng AI giữa năm 2024 và 2025.

Trong năm 2024, trung bình mỗi giờ có tới 5 doanh nghiệp mới tại Việt Nam lựa chọn ứng dụng AI vào hoạt động của mình - một con số cho thấy xu hướng số hóa và tự động hóa ngày càng sâu rộng trong nền kinh tế quốc gia.

Báo cáo cũng làm nổi bật sự phát triển nhận thức về AI trong dân cư. Theo một khảo sát mới từ Viện Kinh tế Trí tuệ nhân tạo thuộc Microsoft, tỷ lệ người Việt sử dụng AI tăng từ khoảng 21,2% lên 23,5% trong nửa cuối năm 2025 - phản ánh sự chấp nhận nhanh chóng của người dân đối với công nghệ mới này, phản ánh hệ sinh thái AI tại Việt Nam đang trưởng thành và tự tin hơn trong cuộc đua công nghệ toàn cầu - một điều hiếm thấy ở các nước có năng lực công nghệ mới nổi.

AI Make in Vietnam: Bứt phá, tự chủ và vươn ra toàn cầu

Trong bức tranh tăng trưởng AI ở Việt Nam, phần lớn sự chú ý đổ dồn vào các sản phẩm, nền tảng Make in Vietnam - tức là các giải pháp AI do chính người Việt phát triển, phù hợp riêng với thị trường và thói quen sử dụng trong nước.

Những “ông lớn” công nghệ trong nước đã và đang tích cực phát triển các sản phẩm AI mang thương hiệu Việt Nam:

FPT với nền tảng FPT.AI, bao gồm các mô-đun như xử lý ngôn ngữ tự nhiên cho tiếng Việt, chuyển văn bản thành giọng nói, và chatbot, hỗ trợ tự động hóa chăm sóc khách hàng và tạo nội dung cho doanh nghiệp hàng nghìn người dùng.

Viettel, với hệ sinh thái AI toàn diện, phục vụ từ quản trị vận hành nội bộ đến quản lý đô thị thông minh và an ninh mạng - cho thấy AI được sử dụng ở những lĩnh vực chiến lược quốc gia, không chỉ đơn thuần là dịch vụ tiêu dùng.

VinAI của VinGroup tập trung vào các ứng dụng cấp cao như thị giác máy tính cho xe tự hành và giám sát giao thông thông minh. Những hệ thống AI này đã được triển khai thực tế, góp phần giải quyết các bài toán khó về giao thông tại Việt Nam.

VNG Corporation với Zalo AI & GreenNode Cloud đã đầu tư phát triển nền tảng AI phục vụ xử lý ngôn ngữ, nhận diện giọng nói và dịch vụ chatbot tích hợp trong ứng dụng Zalo, kèm dịch vụ đám mây GreenNode cho các doanh nghiệp cần hạ tầng AI.

Bên cạnh đó, Việt Nam hiện có một hệ sinh thái AI - Make-in-Vietnam rất năng động, với cả các tập đoàn lớn đầu tư mạnh vào R&D và mạng lưới hàng trăm startup đang gia tăng nhanh.

Một trong những dấu ấn rõ rệt nhất là AI Hay, nền tảng mạng xã hội hỏi đáp ứng dụng AI thuần Việt. Vào tháng 10/2025, AI Hay đã trở thành đại diện duy nhất của Đông Nam Á lọt Top 5 ứng dụng AI toàn cầu về lượng người dùng và lượt tải, chỉ sau ChatGPT theo báo cáo “State of AI - Report 2025” của Sensor Tower. Ứng dụng này đã đạt hơn 15 triệu lượt tải, dẫn đầu hạng mục Giáo dục trên cả App Store và Google Play.

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Giám đốc vận hành AI Hay - chia sẻ rằng thành tích này không phải là “đích đến cuối cùng” mà là bằng chứng rằng tập trung vào nhu cầu thực của người Việt là chiến lược đúng đắn. Ông nhấn mạnh rằng AI Hay chọn cách phục vụ sâu các nhu cầu cụ thể như hỗ trợ sinh viên tìm thông tin tuyển sinh, hay trợ giúp cán bộ công chức cập nhật chính sách pháp luật, thay vì cạnh tranh trực diện với các ông lớn quốc tế.

Ngoài ra, nhiều đơn vị trong số gần 300 starup AI đã gọi vốn thành công từ quỹ đầu tư quốc tế, mở rộng thị trường ra khu vực Đông Nam Á và toàn cầu, cho thấy tiềm năng phát triển của startup AI Make in Vietnam trong giai đoạn tới.

Không chỉ phục vụ thị trường Việt Nam, nhiều startup AI còn được tuyển chọn trình diễn những sản phẩm AI có khả năng thương mại hóa cao và phù hợp với nhu cầu thực tế toàn cầu. Những cái tên tiêu biểu gồm có Diaflow với giải pháp tự động hóa quy trình bằng AI, VBrain tập trung vào hệ thống quản trị tri thức và xử lý dữ liệu lớn, Finful mang đến các công nghệ hỗ trợ tài chính số, Brain-Life và MindShift với các nền tảng đào tạo nhân sự và phát triển kỹ năng AI, Next Robotics ứng dụng AI vào robot thông minh, Pixel ML và OdaAI xử lý ảnh và tối ưu trải nghiệm người dùng, cùng MedCAT hướng tới các ứng dụng AI trong y tế và chăm sóc sức khỏe,...

Các lãnh đạo và chuyên gia trong ngành nhìn nhận AI không chỉ là công cụ công nghệ, mà là động lực chiến lược cho chuyển đổi số quốc gia. Tại Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy nhấn mạnh việc xây dựng Trung tâm siêu tính toán AI quốc gia, hệ sinh thái dữ liệu mở và hạ tầng AI hướng tới tự chủ công nghệ, đồng thời đưa AI trở thành trợ lý trí tuệ phổ cập cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, khẳng định doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với quốc tế nếu đầu tư mạnh vào ba đột phá: nhân lực, khoa học công nghệ & dữ liệu, và mô hình kinh doanh - hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp.

Nhìn về tương lai, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia về AI đến năm 2030, mục tiêu biến Việt Nam thành một trung tâm AI hàng đầu khu vực. Các chính sách mới, như thành lập Quỹ Phát triển Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia và nâng cấp hạ tầng số quốc gia, cho thấy quyết tâm đưa AI vào trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội.

Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo - Luật số 134/2025/QH15 vào ngày 10/12/2025, Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 sau khi được ký ban hành.

Tuy vậy, thách thức vẫn còn. Nhiều ý kiến chỉ ra thiếu hụt chuyên gia AI chất lượng cao, nhu cầu đầu tư lớn cho hạ tầng điện toán hiệu năng cao, và vốn mạo hiểm còn hạn chế so với các thị trường lớn. Đây là những nút thắt cần được tháo gỡ để Việt Nam không chỉ “chạy theo” AI, mà thực sự định hình tương lai trí tuệ nhân tạo theo cách riêng của mình.

Trong một buổi gặp gỡ trực tiếp với các startup lĩnh vực AI, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ thông điệp rằng startup tồn tại để tìm mô hình mới, không phải để tối ưu cái cũ - nhấn mạnh tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo và việc giải quyết những bài toán lớn, thực tiễn của xã hội bằng AI.