Bức tranh đối lập giữa HAG và HNG hậu chia tay

Khoảng 5 năm sau khi Công ty Cổ phần Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (UPCoM: HNG) tách hoạt động khỏi Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HoSE: HAG), bức tranh kinh doanh của hai doanh nghiệp nông nghiệp từng “chung một mái nhà” ngày càng bộc lộ rõ sự đối lập. Trong khi HAG từng bước phục hồi, liên tiếp xác lập những cột mốc mới, thì HNG vẫn loay hoay trong vòng xoáy thua lỗ kéo dài.

HAG “lên hương”, thiết lập nhiều kỷ lục

Sau khi bàn giao HNG cho phía Thaco, HAG nhanh chóng ghi nhận lãi sau thuế hơn 127 tỷ đồng trong năm 2021, bất chấp doanh thu sụt giảm gần 34% so với năm trước. Kết quả này đặc biệt đáng chú ý khi chỉ trong hai năm liền trước đó (2019–2020), doanh nghiệp liên tiếp báo lỗ sau thuế ở mức hàng nghìn tỷ đồng.

Sự hồi phục mang tính bước ngoặt này không chỉ giúp cổ phiếu HAG tránh nguy cơ bị huỷ niêm yết, tiếp tục ở lại sàn HoSE, mà còn tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ sau đó. Trong giai đoạn 2022–2024, doanh nghiệp của ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) đều đặn báo lãi sau thuế, bình quân trên 1.300 tỷ đồng mỗi năm.

Dù kết quả kinh doanh trong giai đoạn này vẫn có những nhịp trồi sụt và chưa duy trì được đà tăng trưởng dương liên tục, nhưng không thể phủ nhận nỗ lực tái cấu trúc mạnh mẽ của HAG. Minh chứng rõ nét nhất là trong năm 2025, doanh nghiệp đã chính thức xoá sạch lỗ luỹ kế - “nỗi ám ảnh” kéo dài nhiều năm với bầu Đức.

Đáng chú ý hơn, sau một năm 2024 chững lại khi mất đà tăng trưởng, năm 2025 lại trở thành gam màu sáng nhất trong lịch sử hoạt động của HAG. Doanh thu và lợi nhuận cùng lập “cú đúp” kỷ lục, lần lượt đạt 7.441 tỷ đồng và 2.243 tỷ đồng. So với năm trước, doanh thu tăng gần 29%, trong khi lợi nhuận tăng mạnh gấp hơn 2,1 lần.

Trong buổi gặp gỡ nhà đầu tư cuối tháng 11/2025, bầu Đức từng nhận định bức tranh tài chính của HAG hiện tại là “đẹp như mơ”, với tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu đã giảm xuống dưới 1 lần - thay vì ở mức vài lần như trước đây. Theo đó, đến cuối năm 2025, tổng tài sản của HAG chính thức vượt mốc 1 tỷ USD. Lần đầu tiên sau một thập kỷ, giá trị nợ phải trả của doanh nghiệp thấp hơn vốn chủ sở hữu.

Hiện tại, dư nợ vay ngân hàng ngắn hạn của HAG vào khoảng 5.000 tỷ đồng, chủ yếu là các khoản tín dụng thương mại từ OCB và Sacombank dành cho các công ty con.

Song song với việc cải thiện mạnh mẽ các chỉ số tài chính, HAG cũng đẩy mạnh mở rộng quy mô sản xuất. Tính đến cuối năm 2025, diện tích đất nông nghiệp đã đưa vào khai thác của tập đoàn đạt khoảng 18.000ha tại Việt Nam, Lào và Campuchia.

HAG xác định mảng trái cây là trụ cột chiến lược. Chi phí phát triển vườn cây ăn quả trong năm 2025 tăng mạnh 93%, lên hơn 7.600 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm. Ngược lại, chi phí cho các dự án chăn nuôi có xu hướng thu hẹp, giảm từ 990 tỷ đồng xuống còn 803 tỷ đồng.

Ở mảng trồng trọt, bầu Đức tiếp tục mở rộng danh mục cây trồng, bổ sung cà phê và sầu riêng. Theo kế hoạch, chuối - nông sản chủ lực hiện nay, có thể sẽ nhường vị trí “hoa hậu” cho cà phê, khi HAG tập trung trồng cà phê Arabica, dòng sản phẩm có giá bán cao hơn đáng kể so với Robusta – loại cà phê chủ lực của Việt Nam.

Diễn biến cổ phiếu HAG cũng phản ánh rõ nét quá trình phục hồi của doanh nghiệp. Từng có nhiều năm liền (2017–2022) bị coi là “cổ phiếu trà đá” với thị giá chỉ vài nghìn đồng, HAG bắt đầu thoát khỏi vùng giá này cùng với sự cải thiện của kết quả kinh doanh.

Kể từ cuối năm 2023, cổ phiếu HAG gần như đã vượt hẳn mốc mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu, chỉ duy nhất một lần rơi về mức 9.810 đồng/cổ phiếu trong phiên 9/4/2025, thời điểm thị trường chứng khoán rung lắc mạnh trước các thông tin bất thường về vĩ mô (thuế quan). Trong vòng một năm trở lại đây, HAG duy trì xu hướng tăng và hiện giao dịch quanh mức 16.800 đồng/cổ phiếu (giá mở cửa phiên 6/2).

HNG “ngụp lặn” trong vũng lầy thua lỗ

Trái ngược hoàn toàn với HAG, bức tranh kinh doanh của HNG lại mang những gam màu u ám. Kể từ năm 2021, doanh nghiệp này vẫn chưa một lần thoát khỏi vòng xoáy thua lỗ.

Trong 5 năm liên tiếp, HNG ghi nhận các khoản lỗ lớn, trong đó năm 2022 là “đáy” với mức lỗ lên tới 3.576 tỷ đồng; các năm còn lại đều xoay quanh ngưỡng nghìn tỷ đồng. Chủ tịch Trần Bá Dương từng ví HNG như “cái xác không hồn”, với gánh nặng lớn nhất từ chi phí chuyển đổi vườn cây, chi phí khấu hao tài sản và chi phí tài chính.

Theo báo cáo tài chính năm 2025, HNG đã rót khoảng 4.500 tỷ đồng vào phát triển vườn cây ăn trái (tăng thêm 850 tỷ đồng so với đầu năm), hơn 1.400 tỷ đồng cho dự án nuôi bò, 1.023 tỷ đồng cho vườn cây cao su và trên 1.000 tỷ đồng cho đầu tư nhà xưởng, văn phòng nông trường.

Với gánh nặng chi phí tài chính, riêng trong năm 2025, HNG phải trả khoảng 402 tỷ đồng chi phí lãi vay, trong khi doanh thu thuần chỉ đạt hơn 677 tỷ đồng. Sau khi trừ giá vốn và các chi phí khác, doanh nghiệp lỗ sau thuế 979 tỷ đồng. Các khoản lỗ kéo dài nhiều năm đã khiến lỗ luỹ kế của HNG ngày càng phình to. Tính đến cuối năm 2025, lỗ luỹ kế đã vượt 10.300 tỷ đồng.

Việc tiếp tục thua lỗ thực tế cũng nằm trong kế hoạch đã được HNG và Thaco tính toán từ trước. Ban lãnh đạo doanh nghiệp từng thừa nhận chưa thể xác định thời điểm cụ thể HNG sẽ thoát lỗ. Dù vậy, phía Thaco nhiều lần khẳng định không “buông” HNG, trong bối cảnh doanh nghiệp này đang nợ Thaco khoảng 12.000 tỷ đồng.

Điểm sáng hiếm hoi trong năm 2025 là việc HNG ghi nhận lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ở mức 46,4 tỷ đồng. Lần gần nhất doanh nghiệp có lãi thuần dương là vào quý I/2021. Dù con số còn khiêm tốn, đây vẫn được xem là tín hiệu tích cực, mở ra hy vọng cho quá trình phục hồi trong tương lai.

Ban lãnh đạo HNG cho biết sẽ tập trung xử lý các tồn đọng trong năm 2025 để bước sang năm 2026 với tâm thế “thanh thản” hơn, đồng thời kỳ vọng các dự án đầu tư sẽ dần phát huy hiệu quả.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu HNG cũng có diễn biến tương đồng với tình hình kinh doanh. Trong giai đoạn khủng hoảng từ năm 2022, cổ phiếu này rơi xuống dưới mệnh giá, trở thành một trong những “cổ phiếu trà đá”. Tuy nhiên, khác với HAG đã thoát khỏi vùng giá thấp, HNG vẫn mắc kẹt, thậm chí phải rời sàn HoSE từ tháng 9/2024 do thua lỗ kéo dài và hiện chỉ còn giao dịch trên hệ thống UPCoM.

Đầu tháng 1/2026, HAG đăng ký bán toàn bộ hơn 91,3 triệu cổ phiếu HNG, dự kiến giảm tỷ lệ sở hữu xuống mức 0%. Giao dịch được thực hiện nhằm mục đích cơ cấu lại các khoản đầu tư, với phương thức thoả thuận. HAG sau đó đã báo cáo kết quả giao dịch thành công, 2 doanh nghiệp chính thức “đường ai nấy đi”.