Tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu:

'Chiến sự Trung Đông nguy cơ lan rộng, Việt Nam cần có phương án hành động cụ thể cho từng tình huống'

Kỳ Thư - 09/03/2026 08:45 (GMT+7)

(VNF) - Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, với độ mở kinh tế lớn và phụ thuộc nhiều vào thương mại quốc tế cũng như dòng vốn đầu tư nước ngoài, Việt Nam có thể chịu tác động đáng kể nếu xung đột Trung Đông leo thang và kéo kinh tế thế giới vào suy thoái. Trong bối cảnh đó, việc chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó và đa dạng hóa thị trường được xem là yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro.

Kinh tế thế giới chịu ảnh hưởng qua ba kênh chính

Chia sẻ tại talkshow “Nguy cơ khủng hoảng kinh tế toàn cầu nếu chiến sự Trung Đông leo thang”, chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Trí Hiếu khẳng định, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, chiến sự hoàn toàn có thể lan rộng ra toàn bộ khu vực Trung Đông. Trong một kịch bản như vậy, tác động đối với kinh tế toàn cầu là điều khó tránh khỏi.

Một trong những rủi ro lớn nhất do cuộc xung đột này tạo ra là vấn đề liên quan đến thị trường năng lượng. Iran nhiều lần phát đi tín hiệu có thể đóng cửa hoặc hạn chế hoạt động tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược, nơi khoảng một phần ba lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua mỗi ngày.

"Nếu tuyến vận tải quan trọng này bị gián đoạn, chi phí năng lượng toàn cầu có thể tăng mạnh. Giá dầu leo thang không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn kéo theo áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu, từ đó gây khó khăn cho nhiều nền kinh tế", ông Hiếu nhấn mạnh.

Theo phân tích của TS Nguyễn Trí Hiếu, cuộc xung đột tại Trung Đông có thể ảnh hưởng đến kinh tế thế giới thông qua ba kênh chính.

Thứ nhất là kênh giá năng lượng. Khi nguồn cung dầu bị đe dọa, giá dầu tăng sẽ nhanh chóng lan tỏa sang toàn bộ chuỗi chi phí sản xuất, vận tải và tiêu dùng.

Thứ hai là tâm lý của các nhà đầu tư quốc tế. Nguy cơ chiến tranh lan rộng thường khiến giới đầu tư trở nên thận trọng hơn, dẫn đến việc cắt giảm hoặc trì hoãn các kế hoạch đầu tư xuyên biên giới.

Thứ ba là hoạt động thương mại và vận tải toàn cầu. Xung đột có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến hàng hải và hàng không quốc tế, khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn và chi phí logistics gia tăng.

“Khi chi phí vận tải tăng cao và chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, thương mại toàn cầu sẽ chậm lại. Điều này có thể kéo kinh tế thế giới bước vào giai đoạn suy giảm. Không chỉ vậy, những bất ổn địa chính trị cũng thường tác động mạnh đến các thị trường tài chính toàn cầu như chứng khoán, vàng hay bất động sản", ông Hiếu cảnh báo.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, hiện có thể hình dung hai kịch bản chính đối với diễn biến của cuộc xung đột này.

Kịch bản thứ nhất là kịch bản tích cực, trong đó các bên liên quan tiến tới đối thoại và đạt được một thỏa thuận nhất định. Trong trường hợp này, Iran có thể chấp nhận hạn chế hoặc dừng chương trình hạt nhân, đồng thời các bên liên quan chấm dứt các hành động quân sự.

Nếu điều đó xảy ra, căng thẳng địa chính trị sẽ nhanh chóng hạ nhiệt. Thị trường tài chính toàn cầu có thể phục hồi, trong khi hoạt động thương mại, hàng hải và hàng không quốc tế dần trở lại bình thường.

Kịch bản thứ hai tiêu cực hơn là chiến sự tiếp tục leo thang và lan rộng ra ngoài khu vực Trung Đông. Nếu xung đột lan sang các khu vực khác như châu Âu hoặc có thêm nhiều quốc gia tham gia, hậu quả đối với kinh tế toàn cầu sẽ vô cùng nghiêm trọng.

“Trong trường hợp đó, thế giới có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế chưa từng có”, ông cảnh báo.

Dù vậy, vị chuyên gia cho rằng khả năng các bên cuối cùng phải quay trở lại bàn đàm phán vẫn tương đối cao. Nhiều cường quốc như Nga, Trung Quốc, các nước châu Âu cũng như những nền kinh tế lớn như Ấn Độ hay Brazil có thể đóng vai trò thúc đẩy các giải pháp ngoại giao nhằm ngăn chặn kịch bản xung đột toàn diện.

Việt Nam cần chuẩn bị gì?

Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn nên rất nhạy cảm với những cú sốc từ bên ngoài. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam hiện đã gần gấp đôi quy mô GDP, cho thấy nền kinh tế phụ thuộc khá nhiều vào thương mại quốc tế. Ngoài ra, Việt Nam cũng phụ thuộc đáng kể vào dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Vì vậy, nếu kinh tế toàn cầu suy giảm hoặc dòng vốn đầu tư quốc tế chậm lại do bất ổn địa chính trị, Việt Nam có thể chịu tác động không nhỏ.

Trên thực tế, một số tín hiệu đã bắt đầu xuất hiện. Thị trường tài chính đang có những biến động đáng chú ý khi giá vàng quốc tế tăng mạnh do nhà đầu tư tìm kiếm các tài sản trú ẩn an toàn. Xu hướng này cũng phản ánh rõ tại thị trường trong nước.

Bên cạnh đó, giá dầu tăng có thể gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất và lạm phát của Việt Nam. Mặc dù Việt Nam có xuất khẩu dầu thô, nhưng nước ta vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn các sản phẩm dầu đã qua chế biến.

Trước những rủi ro tiềm ẩn, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng một chiến lược ứng phó khủng hoảng mang tính chủ động hơn. Cần thành lập một bộ phận hoặc ủy ban liên ngành chuyên nghiên cứu và dự báo các kịch bản khủng hoảng kinh tế, từ đó xây dựng các phương án hành động cụ thể cho từng tình huống.

Theo ông Hiếu, trong bối cảnh thế giới ngày càng bất định, các kế hoạch phát triển kinh tế cần được thiết kế linh hoạt với nhiều kịch bản khác nhau.

“Nếu trước đây chúng ta chỉ xây dựng một kế hoạch duy nhất, thì hiện nay cần có thêm các phương án dự phòng như kế hoạch B, C, thậm chí D và E để sẵn sàng ứng phó với những biến động bất ngờ của kinh tế toàn cầu”, ông nhấn mạnh.

Ngoài ra, Việt Nam cũng cần xem xét lại chiến lược ngoại thương nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào một số thị trường lớn. Việc đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, đồng thời củng cố năng lực nội tại của nền kinh tế, sẽ là yếu tố then chốt giúp Việt Nam giảm thiểu rủi ro trước những cú sốc từ bên ngoài.

Trung Đông đỏ lửa: DN Việt đau đầu vì hàng tồn và chi phí tăng

Doanh nghiệp

(VNF) - Xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông đang khiến chuỗi vận tải và logistics toàn cầu đối mặt nhiều rủi ro, buộc các hãng tàu phải thay đổi hải trình và kéo dài thời gian vận chuyển. Diễn biến này đẩy chi phí logistics tăng mạnh, khiến nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam lo ngại khi hàng hóa ùn ứ, lợi nhuận bị bào mòn và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng hiện hữu.

Tags:

Việt Nam

kinh tế toàn cầu

Trung Đông

Danh sách 6 Phó Thủ tướng và 17 Bộ trưởng, thành viên Chính phủ nhiệm kỳ mới

(VNF) - Chính phủ nhiệm kỳ mới sẽ có 6 Phó Thủ tướng và 17 Bộ trưởng, thành viên Chính phủ. Trong đó, đại tướng Phan Văn Giang giữ chức Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh làm Chánh Văn phòng Trung ương Đảng

Bí thư Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc làm Trưởng ban Tổ chức Trung ương

Thay đổi quan trọng về lương cơ sở từ 1/7/2026, người lao động cần nắm rõ

Đại án Đông Á Bank: Bộ Công an kêu gọi 2 tổng giám đốc đang bỏ trốn ra đầu thú

Đà Nẵng trong quy hoạch mới: Từ đô thị du lịch đến trung tâm kinh tế biển và tài chính

Thủ tướng Lê Minh Hưng: 'Mục tiêu tăng trưởng trên 10% là mệnh lệnh phát triển'

07/04/26 16:08 (GMT+7)

(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026 - 2031 là mệnh lệnh phát triển để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước.

Thủ tướng Lê Minh Hưng tuyên thệ nhậm chức

07/04/26 16:07 (GMT+7)

(VNF) - Ông Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Quốc hội bầu ông Lê Minh Hưng làm Thủ tướng Chính phủ

07/04/26 15:09 (GMT+7)

(VNF) - Ông Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Chính phủ nhiệm kỳ mới có 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ

07/04/26 13:31 (GMT+7)

(VNF) - Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đã được Quốc hội thông qua sáng 7/4. Theo đó, cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ.

Thời khắc Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên thệ nhậm chức

07/04/26 10:57 (GMT+7)

(VNF) - Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.

Cựu Chủ tịch Quốc Cường Gia Lai Nguyễn Thị Như Loan ra hầu toà

07/04/26 09:57 (GMT+7)

(VNF) - Bà Nguyễn Thị Như Loan cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của Tập đoàn Cao su Việt Nam hầu tòa vì vụ án chuyển nhượng trái phép khu "đất vàng" hơn 6.000m2 ở Bến Vân Đồn.

Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu giữ chức Chủ tịch nước

07/04/26 09:21 (GMT+7)

(VNF) - Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.

Hôm nay 7/4, Quốc hội bầu Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ

07/04/26 06:30 (GMT+7)

(VNF) - Theo nội dung kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, hôm nay (7/4), Quốc hội sẽ tiến hành bầu Chủ tịch nước. Sau đó, Chủ tịch nước sẽ trình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Thủ tướng Chính phủ.

9 ủy viên Trung ương làm chủ nhiệm các ủy ban Quốc hội

06/04/26 19:53 (GMT+7)

(VNF) - Chiều 6/4, tại kỳ họp Quốc hội, các đại biểu đã thông qua nghị quyết kiện toàn Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời tiến hành bầu 9 lãnh đạo các ủy ban và Hội đồng Dân tộc nhiệm kỳ 2026-2031.

Chân dung 6 Phó chủ tịch Quốc hội nhiệm kỳ 2026 - 2031

06/04/26 19:21 (GMT+7)

(VNF) - Chiều 6/4, Quốc hội đã thông qua nghị quyết bầu 6 Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, qua đó kiện toàn bộ máy lãnh đạo của cơ quan lập pháp cho nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Ông Vũ Minh Châu bị khởi tố: Bảo Tín Minh Châu lên tiếng

06/04/26 18:19 (GMT+7)

(VNF) - Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã chính thức lên tiếng về việc ông Vũ Minh Châu cùng con trai bị khởi tố, khẳng định đang phối hợp đầy đủ với cơ quan chức năng, đồng thời cho biết hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn diễn ra bình thường, đảm bảo quyền lợi của khách hàng và đối tác.

Khởi tố ông Vũ Minh Châu, người sáng lập Bảo Tín Minh Châu

06/04/26 17:31 (GMT+7)

Ngày 6/4, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Vũ Minh Châu (73 tuổi), người sáng lập thương hiệu Bảo Tín Minh Châu, về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

'Để GDP tăng 10%, khu vực tư nhân phải đạt 15%, cải cách thể chế cần bứt phá 20%'

06/04/26 14:44 (GMT+7)

(VNF) - Từ góc nhìn của doanh nghiệp, Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái Phạm Đình Đoàn đưa ra một “công thức” đáng chú ý: để GDP tăng 10%, khu vực kinh tế tư nhân phải tăng khoảng 15%, trong khi cải cách thể chế cần đạt mức độ thay đổi tương đương 20%.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tuyên thệ nhậm chức

06/04/26 14:11 (GMT+7)

(VNF) - Ông Trần Thanh Mẫn tiếp tục tái đắc cử Chủ tịch Quốc hội khóa XVI sau khi nhận được tín nhiệm cao của các đại biểu trong kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới.

Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI

06/04/26 11:27 (GMT+7)

(VNF) - Sáng 6/4, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại Hà Nội. Tổng Bí thư Tô Lâm có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng tại phiên khai mạc. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Ông Trần Thanh Mẫn tái đắc cử Chủ tịch Quốc hội khóa XVI

06/04/26 11:17 (GMT+7)

Chủ tịch Quốc hội: 'Nền kinh tế Việt Nam đứng thứ 32 thế giới'

06/04/26 10:08 (GMT+7)

(VNF) - Chủ tịch Quốc hội cho biết sau 40 năm đổi mới, nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm qua, quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 nền kinh tế thế giới.

Tổng Bí thư: Luật không chỉ 'mở đường' mà còn phải 'sửa đường'

06/04/26 09:33 (GMT+7)

(VNF) - Nhấn mạnh pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai; Tổng Bí thư cho rằng luật không chỉ “mở đường” mà còn phải “sửa đường”.

Trước cú sốc giá xăng dầu: 'Việt Nam phản ứng nhanh, linh hoạt nhất khu vực'

06/04/26 09:15 (GMT+7)

(VNF) - The Business Times nhận định, Việt Nam đã hành động nhanh chóng để bảo vệ doanh nghiệp và hộ gia đình trước đà tăng mạnh của giá nhiên liệu.

Kinh tế tăng trưởng cao và cảnh báo từ thực tế 'kẹt giữa nhiều áp lực'

06/04/26 07:30 (GMT+7)

(VNF) - Theo Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung, đằng sau bức tranh tăng trưởng tích cực đang tồn tại một nghịch lý lớn mà DN phải đối diện, khi nền kinh tế rơi vào trạng thái “kẹt giữa nhiều áp lực”: nguồn cung có dấu hiệu suy yếu, sức cầu chưa phục hồi rõ rệt, trong khi chi phí đầu vào, đặc biệt là năng lượng và vận tải, lại liên tục leo thang.

Sáng nay 6/4, tân Chủ tịch Quốc hội khóa XVI tuyên thệ nhậm chức

06/04/26 06:30 (GMT+7)

(VNF) - Trong sáng 6/4, Quốc hội sẽ tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín. Sau đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.

Sáng mai khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI

05/04/26 18:05 (GMT+7)

(VNF) - Tại kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khoá XVI sẽ tiến hành công tác nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước; xem xét thông qua 8 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật và nhiều nội dung quan trọng khác.

Vai trò Shark Bình trong vụ Mr Pips và chiêu lừa đảo tiền mã hóa của Vương Lê Vĩnh Nhân

05/04/26 16:00 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Công an công bố nhiều vụ án kinh tế nổi bật: Shark Bình bị khởi tố về lừa đảo, rửa tiền; ông Vương Lê Vĩnh Nhân cùng đồng phạm thao túng thị trường tiền mã hóa, chiếm đoạt hàng tỷ USD; Mailisa nhập mỹ phẩm giả, thu lợi hàng nghìn tỷ đồng; nhóm “xã hội đen” núp bóng doanh nghiệp tại Phú Thọ; trong khi Asia Life sản xuất thực phẩm giả, điển hình là kẹo Kera, gây thất thoát hàng tỷ đồng.