Chính sách tiền tệ: Nghệ thuật 'chèo lái' giữa những mục tiêu lớn
Thanh Trúc -
08/09/2026 09:30 (GMT+7)
(VNF) - Trong nhiều năm, "linh hoạt" và "chủ động" luôn là kim chỉ nam trong điều hành chính sách của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Bước sang năm 2026, sự linh hoạt này đang phải phát huy tối đa trong một không gian vĩ mô vô cùng chật hẹp, đòi hỏi nhà điều hành phải cân não trước những mục tiêu lớn.
Chính sách tiền tệ xoay xở giữa nhiều “gọng kìm”
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, ông Võ Thành Long, Trưởng nhóm Phân tích LTBNM, nhận định NHNN đã phải xoay sở giữa vòng vây của ba "gọng kìm" trong nửa đầu năm 2026.
Gọng kìm thứ nhất đến từ sức ép bên ngoài, khi dư địa nới lỏng tiền tệ trong nước đã cạn dần sau chu kỳ bơm vốn giá rẻ, thì kinh tế toàn cầu lại hứng chịu cú sốc địa chính trị mới từ chiến sự Mỹ - Iran, đẩy giá dầu và lạm phát thế giới tăng vọt.
Cùng lúc đó, gọng kìm thứ hai siết lại từ cán cân ngoại tệ. Các nguồn cung USD truyền thống đồng loạt suy yếu khi cán cân thương mại đảo chiều sang nhập siêu và kiều hối sụt giảm, chỉ còn dòng vốn FDI duy trì đà tăng trưởng, gây áp lực trực tiếp lên tỷ giá.
Khó khăn từ bên ngoài cộng hưởng với gọng kìm thứ ba xuất phát từ chính nội tại hệ thống ngân hàng. Di chứng từ chu kỳ tăng nóng của thị trường vàng và bất động sản (2023-2025) đã hình thành tâm lý "sợ cầm tiền" trong dân cư. Dòng tiền đổ xô vào các tài sản phòng thủ thay vì kênh tiết kiệm, đẩy hệ thống ngân hàng vào trạng thái "đói huy động".
Số liệu cho thấy chênh lệch dư nợ tín dụng so với huy động vốn tính đến hết quý II/2026 đã phình to lên mức 2,8 triệu tỷ đồng, tăng rất mạnh so với con số 2,1 triệu tỷ đồng của cuối năm 2025.
Ông Long phân tích, nếu NHNN chọn hạ lãi suất để cứu đà tăng trưởng, áp lực tỷ giá sẽ lập tức bùng phát, đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt tiền gửi do kênh tiết kiệm ngày càng kém hấp dẫn. Ngược lại, nếu neo lãi suất cao để giữ tỷ giá, chi phí vốn của hệ thống ngân hàng sẽ bị đội lên, bóp nghẹt các doanh nghiệp đang khát vốn.
Tuy nhiên, giữa thế “gọng kìm” đó, bức tranh kinh tế sáu tháng đầu năm 2026 vẫn cho thấy những kết quả điều hành vĩ mô tích cực. Trong những thành quả chung đó, dấu ấn của chính sách tiền tệ hiện lên đặc biệt rõ nét qua cách khơi thông dòng chảy tín dụng. Tính đến ngày 29/6, tín dụng toàn hệ thống đã đạt 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025. Mức tăng trưởng này đồng nghĩa với việc có thêm khoảng 1,44 triệu tỷ đồng nguồn vốn mới được bơm bổ sung vào nền kinh tế.
Xét dưới góc độ vĩ mô, đây là một tín hiệu tích cực, minh chứng cho việc dòng vốn ngân hàng không bị tắc nghẽn mà đã quay trở lại thẩm thấu sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
Một thành tựu nổi bật khác mang tính chất quyết định là việc cơ quan điều hành đã giữ vững được sự ổn định của tỷ giá. Đối với một nền kinh tế có độ mở rất lớn như Việt Nam, việc bảo vệ thành công giá trị đồng nội tệ không chỉ đơn thuần là câu chuyện cân bằng cung cầu trên thị trường ngoại hối.
Hơn thế, tỷ giá ổn định chính là "mỏ neo" vững chắc giữ nhịp niềm tin của giới đầu tư, giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro chi phí nhập khẩu, đảm bảo an toàn cho các nghĩa vụ trả nợ ngoại tệ quốc gia và quan trọng nhất là chặn đứng nguy cơ bùng phát lạm phát tâm lý trong xã hội.
Mặt bằng lãi suất tiếp tục được NHNN duy trì hợp lý thông qua việc chỉ đạo các ngân hàng thương mại tiết giảm lãi suất huy động nhằm tạo dư địa hạ lãi suất cho vay hỗ trợ nền kinh tế. Nhờ đó, trong tháng 6/2026, lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống dao động trong khoảng 8,1% - 10,5%/năm. Riêng dòng vốn vay ngắn hạn hướng vào các lĩnh vực ưu tiên ghi nhận mức lãi suất rất tích cực là 3,9%/năm, thấp hơn mức trần 4% do cơ quan điều hành quy định.
Sức ép từ “đa mục tiêu”
Bước vào nửa cuối năm 2026, không gian điều hành chính sách tiền tệ đang ngày càng trở nên chật hẹp khi áp lực lạm phát không ngừng phả "hơi nóng" lên các mục tiêu vĩ mô. Theo số liệu từ Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 7 tháng đầu năm đã tăng tới 4,39% so với cùng kỳ năm 2025, tiến sát đến lằn ranh mục tiêu 4,5% của cả năm.
Theo tính toán của NHNN, để neo giữ lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,5%, CPI bình quân trong các tháng còn lại chỉ có dư địa tăng tối đa khoảng 0,34%/tháng. Đây là một khe cửa rất hẹp, đặc biệt khi áp lực tăng giá những tháng cuối năm vẫn chực chờ bùng phát. Thậm chí, theo kịch bản đánh giá của Bộ Tài chính, lạm phát năm 2026 hoàn toàn có rủi ro vượt mục tiêu đề ra khi có thể dao động trong khoảng 4,5% - 5,2%.
Không chỉ đối diện với sức ép giá cả trong nước, điều hành vĩ mô còn đang chịu nhiều tác động khó lường từ các cú sốc ngoại biên. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) từng nhận định những căng thẳng địa chính trị kéo dài tại Trung Đông tiếp tục neo giá dầu thế giới ở mức cao khiến nỗ lực hạ nhiệt lạm phát toàn cầu chưa thể đạt được như kỳ vọng. Chừng nào Fed chưa nới lỏng chính sách tiền tệ, áp lực lên tỷ giá, mặt bằng lãi suất và sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế sẽ tiếp tục đè nặng lên các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam.
Giữa vòng vây của áp lực lạm phát và biến động ngoại biên, ngành ngân hàng đang phải gồng gánh cùng lúc nhiều mục tiêu đan xen, mang tính chất đánh đổi lẫn nhau: vừa phải bơm vốn hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa phải kiềm chế lạm phát, nỗ lực giảm lãi suất nhưng lại không được để tỷ giá “tuột khỏi tầm tay”.
Thách thức càng nhân lên khi nhu cầu sử dụng vốn của nền kinh tế tiếp tục vượt xa khả năng huy động, đẩy mức chênh lệch giữa tín dụng và huy động VND lên tới khoảng 2 triệu tỷ đồng. Trạng thái "căng" thanh khoản này tiềm ẩn nhiều rủi ro, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của mặt bằng lãi suất và an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Ông Võ Thành Long nhận định, trong tám tháng vừa qua, thông điệp của Chính phủ và Thủ tướng trong các cuộc họp luôn được nhắc đi nhắc lại vô cùng kiên quyết: phấn đấu tăng trưởng hai con số là mệnh lệnh, nhưng tuyệt đối không được phép đánh đổi tăng trưởng nóng lấy sự bất ổn kinh tế. Tại cuộc họp ngày 13/8 với NHNN và các ngân hàng thương mại, người đứng đầu Chính phủ tiếp tục nhấn mạnh mọi cơ chế, giải pháp điều hành đều phải hướng tới mục tiêu tiên quyết là củng cố ổn định vĩ mô, tăng cường khả năng chống chịu và đảm bảo hệ thống ngân hàng vận hành an toàn theo đúng nguyên tắc thị trường.
Trong bối cảnh đó, ông Long nhận định phép thử lớn nhất của chính sách tiền tệ trong nửa cuối năm nay chính là nghệ thuật giữ thế thăng bằng giữa các mục tiêu đối nghịch, vừa hỗ trợ đà tăng trưởng nhưng không để tuột mất sự ổn định của tỷ giá; nỗ lực giảm chi phí vốn nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn thanh khoản; đồng thời mở rộng tín dụng song song với việc bảo vệ nghiêm ngặt chất lượng tài sản của toàn hệ thống.
Không một chính sách tiền tệ nào có thể đơn độc tạo ra mức tăng trưởng hai chữ số mà không đi kèm với những rủi ro. Đặc biệt, trong bối cảnh dư địa nới lỏng tiền tệ hiện nay gần như không còn. Vì thế, sự nhập cuộc và "chia lửa" mạnh mẽ từ chính sách tài khóa là điều kiện tiên quyết. Khi đó, chính sách tiền tệ mới có thể lùi về tập trung cho những trọng tâm cốt lõi và nền tảng nhất của mình, đó là đảm bảo an toàn thanh khoản, kiềm chế lạm phát và giữ vững sự ổn định của giá trị đồng tiền nội tệ.
(VNF) - Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường vàng trong nước và quốc tế, phối hợp với các cơ quan hữu quan để tăng cường công tác quản lý và có biện pháp ổn định thị trường vàng theo thẩm quyền.
(VNF) - Nhiều người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, thậm chí đã đặt cọc hoặc ký hợp đồng, không nộp được hồ sơ vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) vì chi nhánh không còn chỉ tiêu vốn.
(VNF) - Thay vì tìm thẻ trong ví hay mở điện thoại để thanh toán, người dùng VIB giờ đây có thể đưa tay chạm trực tiếp vào thiết bị thanh toán bằng một chiếc nhẫn.
(VNF) - Agribank vừa được tăng vốn điều lệ thêm khoảng 20.200 tỷ đồng, lên hơn 61.000 tỷ đồng, đứng thứ 7 trong nhóm các ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất.
(VNF) - Thời gian qua, mặt bằng lãi suất cơ sở tiếp tục được nhiều ngân hàng điều chỉnh theo hướng tăng. Người chịu tác động trực tiếp nhất là những khách hàng đang vay theo cơ chế lãi suất thả nổi và sắp đến kỳ điều chỉnh lãi suất.
(VNF) - Triển vọng tăng trưởng kinh doanh mạnh mẽ, định giá thấp hơn lịch sử và câu chuyện SMBC tăng sở hữu đang thu hút sự chú ý với cổ phiếu VPB. Trong khoảng 1 tháng qua, khối tự doanh đã gom khoảng 2.600 tỷ đồng cổ phiếu VPB.
(VNF) - Ngân hàng Quốc Tế Việt Nam (VIB) đang triển khai kế hoạch huy động 1 tỷ USD nguồn vốn trung và dài hạn từ thị trường vốn quốc tế trong năm 2026, đánh dấu kế hoạch huy động vốn quốc tế có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngân hàng. Trong khuôn khổ kế hoạch này, VIB đã hoàn tất khoản vay hợp vốn kỳ hạn 3 năm trị giá 285 triệu USD từ chín định chế tài chính đến từ Singapore, Malaysia, Đài Loan và Hong Kong.
(VNF) - VIB vừa được vinh danh “Ngân hàng bán lẻ tiêu biểu 2026” tại Vietnam Banking Awards. Gần một thập kỷ chuyển đổi đã đưa lựa chọn chiến lược thành tăng trưởng vượt trội, vị thế trong lĩnh vực ngân hàng giao dịch như Top 3 về chi tiêu thẻ và năng lực cá nhân hóa trên quy mô lớn. Những lợi thế ấy tạo nền tảng để ngân hàng tiến tới mục tiêu dẫn đầu trong ngân hàng giao dịch.
(VNF) - Nhiều ngân hàng Việt đang triển khai các kế hoạch huy động vốn quốc tế nhằm đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao năng lực tài chính và đáp ứng yêu cầu về quản trị.
(VNF) - Tỷ giá trung tâm hôm nay lập đỉnh mới, lên 25.643 đồng/USD. Giá USD tự do cũng tăng khá mạnh, vượt mốc 26.000 đồng/USD. Còn giá USD tại ngân hàng ít biến động.
(VNF) - Theo giới phân tích, nhóm ngân hàng Big4 và các ngân hàng quy mô lớn sẽ được hưởng lợi nhiều hơn nhờ Thông tư 50. Trái lại, các ngân hàng quy mô nhỏ dự kiến được hưởng lợi ít hơn.
(VNF) - Lãi suất trái phiếu ngân hàng lên tới 10,5%/năm, mức cao nhất trong nhiều năm lại đây. Trong khi đó, gói tín dụng nhà ở xã hội 120.000 tỷ đồng tính đến hết tháng 7 đã giải ngân 16.300 tỷ đồng, đạt 11,2%.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm cao nhất được một số ngân hàng công bố đã chạm mốc 10%/năm. Tuy nhiên, mức lãi này thường đi kèm điều kiện về số tiền gửi rất lớn, trong khi một số chương trình ưu đãi dành cho khách hàng cá nhân có thể đưa lãi suất thực nhận lên 9,6%/năm.
(VNF) - Tiền gửi không kỳ hạn và những sản phẩm sinh lời trên tài khoản thanh toán với lãi suất cao đang được nhiều ngân hàng triển khai trong cuộc đua thu hút khách hàng.
(VNF) - Ngày 2/10, Chung kết Tinh Hà “Say Hi” chính thức sáng đèn. Sau hành trình từ 24 “Anh Trai” đến Top 16, giờ là lúc fandom bước vào chặng cuối: vote hết mình, fanchant hết cỡ và sẵn sàng gặp thần tượng ngay tại sân khấu. Với nhiều khách hàng TPBank, Chung kết năm nay còn đặc biệt hơn khi hành trình “đu idol” không dừng lại sau màn hình, mà được nối thẳng tới những hàng ghế của đêm diễn được mong chờ.
(VNF) - Theo CEO MB Phạm Như Ánh, việc tăng vốn điều lệ không chỉ ở MB mà tại các ngân hàng dẫn đầu ngành là điều tất yếu để đảm bảo các giới hạn, cũng như chỉ số kinh doanh đã cam kết với cổ đông.
(VNF) - Tính đến cuối tháng 9/2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 11,59% so với cuối năm 2025, đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục tạo dư địa để các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên, dự án trọng điểm và doanh nghiệp nhỏ và vừa.
(VNF) - Mỗi chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ được thành lập một phòng giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam và phòng giao dịch phải đặt tại khu thương mại tự do hoặc khu phi thuế quan.
(VNF) - Tỷ lệ CASA của các ngân hàng giảm khi mặt bằng lãi suất neo cao đã thúc đẩy dòng tiền nhàn rỗi của cả dân cư lẫn doanh nghiệp chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank – HoSE: NAB) đã công bố kết quả hoạt động kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 với những con số tăng trưởng ấn tượng và toàn diện. Tính đến ngày 30/9/2026, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt hơn 4.700 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025; tổng tài sản tiệm cận mốc 465.000 tỷ đồng.
(VNF) - Theo ông Trần Tuấn Minh, Chuyên gia tư vấn, Chứng khoán SSI, việc điều chỉnh tỷ lệ LDR theo Thông tư 50 không tạo ra thêm nguồn cung VND và không có tác dụng làm hạ nhiệt mặt bằng lãi suất hiện nay.
(VNF) - VietinBank chính thức triển khai hợp tác chiến lược 3 bên cùng Công ty Cổ phần Văn hóa Ngôi Nhà Xanh (GreenHouse) - đơn vị vận hành nền tảng và Ingrid International Pte. Ltd (Ingrid International) - đơn vị tư vấn chiến lược, phát triển hệ sinh thái, hướng tới xây dựng hệ sinh thái xanh AI & thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển bền vững tại Việt Nam.
(VNF) - Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường vàng trong nước và quốc tế, phối hợp với các cơ quan hữu quan để tăng cường công tác quản lý và có biện pháp ổn định thị trường vàng theo thẩm quyền.
(VNF) - Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng khu đất nông nghiệp xen kẹt giáp đường Nguyễn Hoàng, thuộc phường Từ Liêm, để xây dựng vườn hoa phục vụ lợi ích công cộng. Sau khi các công trình trên đất được phá dỡ, khu vực này đang được khẩn trương thu dọn phế thải, chuẩn bị mặt bằng cho dự án chỉnh trang đô thị.