Chính thức: FTSE chốt tỷ trọng dự kiến của Việt Nam tại Emerging All Cap mức 0,488%

FTSE Russell đã cụ thể hóa gần như toàn bộ “bản thiết kế” cho quá trình đưa chứng khoán Việt Nam từ nhóm thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo tài liệu FAQ phiên bản 1.3 công bố tối 25/8/2026 theo giờ Hà Nội, Việt Nam sẽ chính thức bắt đầu được đưa vào hệ thống chỉ số FTSE Global Equity Index Series (GEIS) từ ngày 21/9/2026, nhưng quá trình này không diễn ra một lần mà được chia thành bốn giai đoạn kéo dài tới tháng 9/2027.

Một trong những thông tin đáng chú ý nhất là FTSE lần đầu đưa ra con số tỷ trọng dự kiến rất cụ thể: khi hoàn tất toàn bộ quá trình, chứng khoán Việt Nam có thể chiếm 0,488% FTSE Emerging All Cap Index, tức xấp xỉ 0,49%. Trong giai đoạn đầu tiên vào tháng 9/2026, khi mới áp dụng 10% tỷ trọng đầu tư, con số này mới ở mức 0,049%.

Từ 21/9, Việt Nam bắt đầu hành trình 4 chặng vào FTSE Emerging

Theo FTSE Russell, kết quả đánh giá giữa kỳ tháng 3/2026 đã xác nhận Việt Nam đáp ứng các yêu cầu để được tái phân loại từ Frontier lên Secondary Emerging từ tháng 9 năm nay. FTSE đặc biệt ghi nhận những tiến triển trong việc xây dựng mô hình môi giới toàn cầu, cùng các thay đổi liên quan tới Thông tư 08/2026/TT-BTC và cơ chế giao dịch không yêu cầu nhà đầu tư nước ngoài phải có đủ tiền trước khi đặt lệnh.

Các cơ quan quản lý, công ty chứng khoán trong nước, nhà môi giới quốc tế, ngân hàng lưu ký và các tổ chức đầu tư đã đạt được sự thống nhất về những cấu phần vận hành chủ chốt. Phần việc còn lại chủ yếu nằm ở việc hoàn thiện các thỏa thuận song phương giữa các nhà môi giới.

Không giống việc rời khỏi nhóm Frontier, được thực hiện một lần trong kỳ rà soát tháng 9/2026, quá trình gia nhập FTSE GEIS sẽ được chia thành bốn đợt.

Đợt đầu tiên diễn ra trong kỳ rà soát tháng 9/2026, với 10% tỷ trọng có thể đầu tư của các cổ phiếu Việt Nam được đưa vào chỉ số. Tới tháng 3/2027, FTSE bổ sung thêm 20%, đưa hệ số tích lũy lên 30%. Hai đợt còn lại lần lượt diễn ra tháng 6 và tháng 9/2027, mỗi đợt thêm 35%, qua đó nâng hệ số lên 65% rồi 100%. Phải đến tháng 9/2027, nếu quá trình diễn ra đúng kế hoạch, cổ phiếu Việt Nam mới được phản ánh đầy đủ theo tỷ trọng đầu tư mà FTSE xác định.

FTSE cho biết cách làm này nhằm hạn chế xáo trộn thị trường, quản lý dòng vốn dự kiến chảy vào cũng như bảo đảm khả năng cung cấp vốn và thanh khoản trong khuôn khổ cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước. Sau mỗi đợt, tổ chức xây dựng chỉ số sẽ đánh giá khả năng các quỹ mô phỏng chỉ số thực hiện những thay đổi của danh mục trước khi tiếp tục bước sang giai đoạn tiếp theo.

Ví dụ được FTSE đưa ra khá trực quan: một cổ phiếu có tỷ trọng đầu tư 49% sẽ chỉ được tính 4,9% trong đợt đầu. Sau tháng 3/2027, tỷ trọng tích lũy tăng lên 14,7%; tháng 6/2027 là 31,85% và tới tháng 9/2027 mới đạt đủ 49%.

Tài liệu FAQ mới đã lượng hóa tác động của cơ chế này lên tỷ trọng quốc gia. Căn cứ giá đóng cửa ngày 21/8/2026 và cơ cấu chỉ số dự kiến có hiệu lực từ 21/9, Việt Nam được ước tính chiếm 0,049% FTSE Emerging All Cap trong giai đoạn 10% đầu tiên và 0,4880% khi hoàn tất 100%.

Với FTSE Emerging Index, tỷ trọng tương ứng là 0,0310% và 0,3089%. Trong FTSE Global All Cap, Việt Nam đi từ 0,0049% lên 0,0490%, còn trong FTSE All-World là từ 0,0031% lên 0,0311%. Con số 0,488% là tỷ trọng được chính FTSE Russell tính toán cho Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap khi quá trình đưa thị trường vào chỉ số được hoàn tất, trên cơ sở danh mục và mức giá tại thời điểm tính toán của tổ chức này.

27 cổ phiếu vượt qua vòng sàng lọc đầu tiên của FTSE

Danh sách được FTSE công bố gồm 27 cổ phiếu Việt Nam đã vượt qua các tiêu chí đủ điều kiện của FTSE GEIS trong kỳ rà soát khu vực châu Á - Thái Bình Dương không bao gồm Trung Quốc và Nhật Bản, với dữ liệu chốt tại ngày 30/6/2026. Các thay đổi sẽ có hiệu lực từ đầu phiên ngày 21/9.

Trong đó, ba doanh nghiệp được FTSE xếp vào nhóm vốn hóa lớn gồm Vietcombank, Vingroup và Vinhomes. Nhóm vốn hóa trung bình gồm BIDV, Hòa Phát và VPBank.

21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm vốn hóa nhỏ, bao gồm FPT, Gelex, HDBank, Chứng khoán TP.HCM, Masan Consumer, Masan Group, Novaland, Sacombank, SHB, SeABank, SSI, Techcom Securities, Vietcap, Vietjet Air, Vinamilk, MSB, Vincom Retail, Vinpearl, VIX Securities, VNDirect và VPS Securities.

Một chi tiết quan trọng là trong kỳ rà soát tháng 9/2026, các cổ phiếu Việt Nam được FTSE coi là cổ phiếu chưa thuộc chỉ số, thay vì các thành viên hiện hữu. Vì vậy, các mã này phải vượt qua đầy đủ các bộ lọc dành cho cổ phiếu mới, bao gồm tiêu chí thanh khoản và quy mô tối thiểu.

Khi thực hiện phép thử thanh khoản, FTSE sử dụng 100% tỷ trọng có thể đầu tư của cổ phiếu thay vì tỷ trọng đã bị giảm theo lộ trình bốn giai đoạn. Chẳng hạn, một cổ phiếu có tỷ trọng có thể đầu tư 49% vẫn được kiểm tra thanh khoản trên mức 49%, dù tại đợt đầu nó chỉ được đưa 10% phần tỷ trọng này vào chỉ số.

Các cổ phiếu cũng tiếp tục phải đáp ứng yêu cầu về "dư địa sở hữu nước ngoài". Nếu một cổ phiếu đã được đưa một phần vào FTSE GEIS nhưng không còn đáp ứng các tiêu chí duy trì tại một kỳ rà soát sau đó, mã này sẽ bị loại theo phương pháp tính chỉ số thông thường và những phần tỷ trọng còn lại theo lộ trình sẽ không được bổ sung.

Cơ chế bốn giai đoạn cũng áp dụng cho những cổ phiếu Việt Nam mới đủ điều kiện sau này, bao gồm các doanh nghiệp IPO. Từ ngày 21/9/2026, cổ phiếu IPO Việt Nam có thể được đưa nhanh vào FTSE GEIS nếu đáp ứng ngưỡng dành cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương không gồm Trung Quốc và Nhật Bản.

Theo các mức FTSE công bố cho tháng 9, ngưỡng để một cổ phiếu được xếp vào nhóm vốn hóa lớn của khu vực này là khoảng 11,31 tỷ USD, trong khi ngưỡng vốn hóa trung bình là 6,32 tỷ USD. Với cổ phiếu có tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng trên 5%, ngưỡng vốn hóa toàn phần phục vụ cơ chế đưa nhanh vào chỉ số ở mức khoảng 9,49 tỷ USD và vốn hóa có thể đầu tư khoảng 3,16 tỷ USD.

Từ kỳ rà soát tháng 9/2026, Việt Nam cũng chính thức được xem xét trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương ngoại trừ Trung Quốc và Nhật của FTSE GEIS. Theo số liệu chốt ngày 30/6, ngưỡng vốn hóa để được đưa mới vào nhóm Large Cap của khu vực này là 11,94 tỷ USD, Mid Cap là 6,67 tỷ USD và Small Cap là 396,58 triệu USD. Ngưỡng duy trì thấp hơn đáng kể, lần lượt ở mức 9,21 tỷ USD, 1,42 tỷ USD và 92,83 triệu USD.