Cổ phiếu tăng mạnh: Căng thẳng Trung Đông 'châm ngòi', nhóm than, dầu 'phóng tên lửa'

Thị trường chứng khoán Việt Nam mở đầu tháng 3 bằng một tuần giao dịch đầy “sóng gió” trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo. Không thể chinh phục lại vùng đỉnh cũ quanh mốc 1.900, VN-Index nhanh chóng rơi vào trạng thái rung lắc mạnh. Lực cung dâng cao cùng hoạt động rút ròng quyết liệt của khối ngoại càng khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng trước những biến số địa chính trị khó đoán định.

Kết tuần, VN-Index dừng tại 1.767,84 điểm, giảm gần 6%, tương đương hơn 110 điểm so với tuần trước. Đây là mức giảm theo tuần lớn thứ hai trong lịch sử, chỉ đứng sau giai đoạn thị trường chịu tác động từ thông tin về thuế đối ứng.

Dù vậy, thanh khoản lại bùng nổ, cho thấy dòng tiền không rút khỏi thị trường mà đang dịch chuyển sang các nhóm ngành gắn với chu kỳ hàng hóa như dầu khí, năng lượng và phân bón. Danh sách cổ phiếu tăng mạnh trong tuần vì vậy ghi nhận sự xuất hiện áp đảo của nhiều mã thuộc các nhóm ngành này.

HoSE: HRC tím trần 5 phiên, tiền rời bluechip chạy sang “dòng P”

Trên sàn HoSE, “ngôi vị” quán quân tăng trưởng thuộc về cổ phiếu HRC của Công ty Cổ phần Cao su Hoà Bình. Nối dài đà bứt phá từ tuần trước, mã này tím trần cả 5 phiên giao dịch, qua đó có thêm 39,73%, nâng thị giá lên mức 67.700 đồng/cp. Giá trị vốn hoá thị trường tương ứng đạt xấp xỉ 2.045 tỷ đồng. Dù vậy, thanh khoản cổ phiếu đã hạ nhiệt rõ rệt khi mỗi phiên khớp lệnh từ vài trăm đến vài nghìn đơn vị.

Động lực ban đầu cho đà tăng của cổ phiếu HRC được cho là xuất phát từ kỳ vọng liên quan đến kế hoạch tái cơ cấu và giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR) – cổ đông chi phối hiện đang nắm giữ hơn 55% vốn tại Cao su Hòa Bình.

Sang tuần này, xu hướng đi lên tiếp tục duy trì khi triển vọng ngành cao su được đánh giá sẽ nhận tác động tích cực từ biến động của giá dầu trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang. Theo Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), diễn biến của thị trường năng lượng có thể hỗ trợ giá cao su tự nhiên do chi phí sản xuất cao su tổng hợp - vốn phụ thuộc nhiều vào các dẫn xuất dầu mỏ - sẽ gia tăng.

Xếp sau HRC trong danh sách 10 cổ phiếu tăng mạnh nhất sàn HoSE tuần qua lần lượt là PVT (+27,65%), BSR (+18,75%), PIT (+18,22%), DCM (+15,25%), GSP (+14,89%), VVS (+14,11%), PVP (+14,11%), DPM (+12,86%) và CCI (+10,32%).

Ngoại trừ VVS và CCI, tất cả các mã còn lại đều thuộc “họ” Petrovietnam, trải rộng từ dầu khí – năng lượng (BSR, PIT), phân bón – hoá chất (DPM, DCM) đến vận tải biển (PVT, PVP, GSP),… Khác với HRC, VVS hay CCI, tuần qua, thanh khoản của các cổ phiếu này đều duy trì ở mức cao khi dòng tiền ồ ạt đổ vào chuỗi giá trị dầu khí với kỳ vọng các nhóm ngành trên sẽ hưởng lợi từ căng thẳng Trung Đông.

Trong số này, xét về mặt kỹ thuật, cổ phiếu PVT của Tổng Công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PV Trans) là mã đáng chú ý nhất khi liên tục bám sát Upper Band của Bollinger Bands. Khối lượng giao dịch duy trì trên mức trung bình 20 ngày cho thấy tâm lý nhà đầu tư khá lạc quan. Chỉ báo MACD tiếp tục mở rộng khoảng cách với đường Signal, củng cố xu hướng tăng. Tuy nhiên, rủi ro rung lắc ngắn hạn vẫn cần được lưu ý khi Stochastic Oscillator đã đảo chiều cho tín hiệu bán trong vùng quá mua (overbought).

Ở chiều ngược lại, 10 cổ phiếu giảm mạnh nhất lần lượt là: DRH (-19,03%), CIG (-17,51%), FIR (-16,26%), PNC (-16,04%), HID (-15,05%), TCB (-13,24%), GEE (-13,03%), BCM (-12,93%), DGW (-12,60%) và TNC (-12,58%).

Đáng chú ý, cả ba cổ phiếu rơi sâu nhất đều là các mã bất động sản nhỏ và vừa có tính đầu cơ cao. Trong đó, cổ phiếu FIR của Công ty Cổ phần Địa ốc First Real, tuy không giảm mạnh nhất, nhưng lại là mã tiêu cực nhất khi đã lao dốc tuần thứ 4 liên tiếp, xuống sát Lower Band của Bollinger Bands. Khối lượng giao dịch biến động thất thường trong các phiên gần đây cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn khá thiếu ổn định. Hiện cổ phiếu đang kiểm định lại vùng đáy thiết lập vào tháng 1/2025, tương ứng khu vực 5.047–5.500 đồng/cp.

Ngoài nhóm cổ phiếu mang tính đầu cơ, danh sách giảm sâu còn xuất hiện một số bluechip và doanh nghiệp đầu ngành như TCB, BCM, DGW, GEE. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang tạm thời rời khỏi nhóm vốn hóa lớn để dịch chuyển sang các cổ phiếu gắn với “câu chuyện” dầu khí và hàng hóa – những lĩnh vực đang trở thành tâm điểm của thị trường trong bối cảnh giá năng lượng biến động mạnh.

HNX: “Vàng đen” lấp lánh giữa sóng năng lượng

Trên sàn HNX, bảng xếp hạng 10 cổ phiếu tăng mạnh ghi nhận sự góp mặt của NBC (+23,60%), QST (+19,79%), NHC (+19,51%), TD6 (+18,06%), ATS (+17,60%), TVD (+15,69%), PVC (+15,29%), VMS (+15,17%), CST (+13,74%) và HKT (+12,07%).

Trong đó, nhóm cổ phiếu than chiếm ưu thế rõ rệt với 4 đại diện gồm, TD6, TVD, CST và đặc biệt là “quán quân” NBC. Thanh khoản của nhóm này cũng cải thiện đáng kể so với các tuần trước.

Quan sát giao dịch cho thấy dòng tiền đã bắt đầu dịch chuyển vào nhóm cổ phiếu than ngay từ phiên đầu tuần, tạo lực đẩy giúp nhiều mã bứt khỏi vùng tích lũy kéo dài và tăng tốc mạnh trong các phiên sau đó.

Đà tăng của nhóm than diễn ra đồng pha với diễn biến của thị trường năng lượng toàn cầu. Theo dữ liệu từ TradingEconomics, giá than đã tăng hơn 8%, lên khoảng 138 USD/tấn – mức cao nhất trong vòng một năm. Nguyên nhân xuất phát từ sự cố hiếm gặp tại các cơ sở LNG ở Qatar, làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung khí và thúc đẩy xu hướng quay lại với than trong sản xuất điện.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông càng khiến thị trường năng lượng trở nên nhạy cảm, qua đó tiếp tục hỗ trợ xu hướng đi lên của giá than. Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran nhằm vào trung tâm xuất khẩu LNG lớn của Qatar đã làm gia tăng lo ngại về rủi ro nguồn cung, trong khi quốc gia này hiện cung cấp khoảng 20% LNG toàn cầu và gần như chưa từng phải ngừng hoạt động hoàn toàn trong suốt ba thập kỷ qua.

Phụ thuộc lớn vào LNG từ Qatar, nhiều nền kinh tế châu Á đã bắt đầu tính tới phương án gia tăng sản xuất điện từ than nếu nguồn cung khí bị gián đoạn kéo dài. Đài Loan cho biết có thể nâng tỷ trọng điện than để đảm bảo ổn định hệ thống. Trong khi đó, Trung Quốc – quốc gia sản xuất và tiêu thụ than lớn nhất thế giới – vẫn tiếp tục mở rộng công suất nhiệt điện than nhằm củng cố an ninh năng lượng.

Trong điều kiện đó, cổ phiếu than trở thành điểm hội tụ của dòng tiền khi câu chuyện an ninh năng lượng và biến động giá hàng hóa quay trở lại tâm điểm thị trường.

Bên cạnh đó, bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh trên HNX còn ghi nhận sự xuất hiện của một số cổ phiếu trong chuỗi giá trị dầu khí và vận tải biển như PVC và VMS – những “điểm nóng” dưới tác động của căng thẳng địa chính trị.

Ở chiều ngược lại, 10 cổ phiếu giảm mạnh nhất lần lượt là: DST (-19,64%), TET (-19,00%), VLA (-18,75%), CMC (-18,18%), SVN (-13,64%), TPP (-13,56%), PTX (-11,20%), TTH (-11,11%), CEO (-11,05%) và CTP (-10,94%).

Điểm chung của nhóm này là thanh khoản thấp, giao dịch kém sôi động, khiến việc khớp lệnh trở nên khó khăn. Diễn biến cho thấy áp lực giảm chủ yếu đến từ sự thiếu vắng dòng tiền hơn là một làn sóng bán tháo diện rộng. Khi thanh khoản vẫn ở mức yếu và xu hướng chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt, các cổ phiếu này khó thu hút dòng tiền ngắn hạn và tiềm ẩn nguy cơ biến động bất thường.

UPCoM: Cổ phiếu dòng P “phóng như tên lửa”

Trên sàn UPCoM, danh sách 10 cổ phiếu tăng mạnh nhất tuần qua gồm PTV (+80,58%), PLA (+54,76%), POV (+47,37%), PVO (+40,85%), CT6 (+40,63%), DNN (+39,02%), PND (+37,50%), VIW (+36,84%), SPV (+30,52%) và DNM (+30,00%).

Tại đây, tâm điểm tiếp tục thuộc về các cổ phiếu họ dầu khí với sự xuất hiện của PTV, PLA, POV, PVO, PND. Đáng chú ý, 4 trong 5 mã này đang nằm tại các vị trí cao nhất trên bảng xếp hạng, ghi nhận mức tăng vượt trội so với phần còn lại. Đà tăng dựng đứng của loạt cổ phiếu “họ P” cho thấy dòng tiền đang mạnh mẽ đổ vào nhóm năng lượng, biến chúng thành những mã “phóng như tên lửa” trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu và các mặt hàng năng lượng trở thành tâm điểm chú ý.

Tuy nhiên, ngoại trừ POV, cũng như đa phần các mã tăng mạnh khác trên sàn UPCoM, loạt cổ phiếu dòng P nói trên đều là các mã quy mô nhỏ với thị giá dưới 10.000 đồng/cp, thậm chí có mã đang bị cảnh báo. Dường như dòng tiền đầu cơ đang tận dụng độ nhạy giá cao của các cổ phiếu vốn hóa nhỏ trên UPCoM, đặc biệt là nhóm liên quan dầu khí, để “đánh sóng” theo câu chuyện giá năng lượng.

Ở chiều ngược lại, 10 cổ phiếu giảm mạnh nhất tuần là TTD (-33,87%), BCP (-33,33%), HCI (-30,91%), TGP (-30,86%), F88 (-28,80%), DFF (-28,57%), VDN (-27,57%), VWS (-27,50%), DSD (-26,88%) và TED (-26,22%).

Thanh khoản của nhóm này nhìn chung khá ảm đạm. Ngoại trừ F88 ghi nhận khoảng 100.000–200.000 cổ phiếu được khớp lệnh trong hai phiên gần nhất, phần lớn các mã còn lại đều giao dịch thưa thớt.

Liên quan đến đà giảm của cổ phiếu F88, sau phiên 5/3, khi lượng cổ phiếu thưởng chính thức về tài khoản và được phép giao dịch, một bộ phận cổ đông hiện hữu đã tranh thủ chốt lời, tạo áp lực bán ngắn hạn. Diễn biến này cho thấy lực bán chủ động gia tăng khi lượng cổ phiếu mới được bổ sung vào thị trường.