Công ty tài chính tăng tốc cuộc đua lợi nhuận, thu nhập tăng nhưng áp lực rủi ro còn lớn

Lợi nhuận tăng mạnh nhờ nguồn thu cốt lõi cải thiện

Bức tranh kinh doanh của nhóm công ty tài chính trong nửa đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, với một số doanh nghiệp đạt mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số, thậm chí tăng mạnh so với cùng kỳ.

Nổi bật trong nhóm là Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Tín Việt (VietCredit, UPCoM: TIN). Theo báo cáo tài chính quý II/2026, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 472 tỷ đồng, tăng gấp 3,3 lần so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt xấp xỉ 377 tỷ đồng, tăng hơn 80% so với mức 209 tỷ đồng của quý II/2025.

Tính chung 6 tháng đầu năm, VietCredit đạt 1.049 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 838 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng gấp 3,3 lần và gấp 3 lần mức thực hiện cùng kỳ. Có thể thấy, đà tăng trưởng của VietCredit đã được duy trì từ quý I sang quý II.

Trong đó, động lực chính đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Riêng trong quý II, thu nhập lãi thuần của VietCredit đạt khoảng 1.772 tỷ đồng, tăng 177% so với cùng kỳ năm trước. Đây tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất cho lợi nhuận, tạo dư địa để doanh nghiệp hấp thụ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cũng như các khoản chi phí phát sinh trong quá trình mở rộng hoạt động cho vay số.

Quy mô dư nợ tín dụng của VietCredit tăng trưởng cao, dư nợ sản phâm cho vay tại ngày 30/6/2026 đạt 18.221 tỷ đồng, tăng 180,45% so với 6.497,14 tỷ đồng dư nợ sản phẩm cho vay cùng kỳ năm 2025. Thu nhập lãi từ sản phẩm cho vay trong quý II đạt xấp xỉ 3.405,04 tỷ đồng, tăng 214,87% so với mức 1.081 tỷ đồng thu nhập lãi của sản phẩm cho vay cùng kỳ năm 2025.

Tại Công ty Cổ phần Tài chính Điện lực (EVNFinance, HoSE: EVF), lợi nhuận cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Trong quý II/2026, EVF đạt lợi nhuận trước thuế 369 tỷ đồng, tăng khoảng 26% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 290 tỷ đồng, tăng gần 20%.

Nguồn đóng góp chủ yếu vẫn đến từ hoạt động tín dụng. Thu nhập lãi thuần của EVF đạt 650 tỷ đồng, tăng gần 70% so với cùng kỳ năm trước. Lãi từ hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh cũng tăng 22,6%, lên gần 12 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong khi nguồn thu cốt lõi tăng mạnh, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của EVF lại giảm nhẹ xuống 176 tỷ đồng, từ mức 224 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Việc chi phí dự phòng giảm trong khi thu nhập lãi thuần tăng mạnh đã tạo thêm dư địa cho lợi nhuận cải thiện.

Lũy kế 6 tháng, EVF đạt 699 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 556 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm 2025.

Không chỉ các doanh nghiệp niêm yết, một số công ty tài chính tiêu dùng lớn cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực.

Công ty Tài chính TNHH HD SAISON đạt hơn 804 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong 6 tháng đầu năm, tăng khoảng 13,4% so với mức 709 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Đến cuối tháng 6, doanh nghiệp phục vụ hơn 17,5 triệu khách hàng thông qua khoảng 28.600 điểm giới thiệu dịch vụ tài chính trên toàn quốc. Quy mô mạng lưới lớn giúp HD SAISON duy trì độ phủ rộng trong phân khúc tài chính tiêu dùng, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng dư nợ và doanh thu trong thời gian tới.

Công ty Tài chính TNHH MB Shinsei (Mcredit) cũng ghi nhận sự cải thiện đáng kể về hiệu quả kinh doanh. Tại hội nghị nhà đầu tư của MB ngày 6/8, đại diện ngân hàng cho biết doanh thu của công ty tài chính trong nửa đầu năm tăng khoảng 24%, trong khi lợi nhuận tăng khoảng 67% so với cùng kỳ.

Trên cơ sở doanh thu 3.830 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 60 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, kết quả tương ứng của Mcredit trong nửa đầu năm 2026 được ước tính đạt khoảng 4.750 tỷ đồng doanh thu và trên 100 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế.

Như vậy, xét trên nhiều doanh nghiệp, điểm chung nổi bật trong nửa đầu năm là sự cải thiện của nguồn thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận cuối cùng lại có sự khác biệt đáng kể, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh chi phí rủi ro vẫn là biến số quan trọng của ngành.

Áp lực dự phòng rủi ro vẫn hiện hữu

Trường hợp của Công ty Tài chính TNHH Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng SMBC (FE Credit) cho thấy rõ hơn sự phân hóa này.

FE Credit ghi nhận doanh thu hơn 10.232 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 7,7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước dự phòng đạt 6.310,8 tỷ đồng, tăng hơn 6%.

Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lên tới 6.158 tỷ đồng, tương đương gần 98% lợi nhuận trước dự phòng đã gây sức ép không nhỏ cho kết quả cuối cùng của công ty tài chính này. Sau dự phòng, lợi nhuận của FE Credit chỉ còn 152,6 tỷ đồng, giảm gần 43% so với mức 267 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến này cho thấy trong ngành tài chính tiêu dùng, tăng trưởng doanh thu hay lợi nhuận trước dự phòng chưa đồng nghĩa với sự cải thiện tương ứng của lợi nhuận cuối cùng. Khả năng kiểm soát chất lượng tài sản và chi phí tín dụng tiếp tục đóng vai trò quyết định đối với hiệu quả kinh doanh.

Dù vậy, những diễn biến trên thị trường cho thấy nền tảng chất lượng tài sản của ngành đang có những chuyển biến tích cực.

Theo báo cáo của FiinGroup, tín dụng toàn hệ thống trong năm 2025 ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong nhiều năm trở lại đây. Động lực chính đến từ tín dụng doanh nghiệp được thúc đẩy bởi chính sách hỗ trợ nền kinh tế, qua đó đảo ngược chu kỳ tăng trưởng dựa vào bán lẻ trước đây.

Tuy nhiên, dư nợ tài chính tiêu dùng vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực trong năm 2025, được dẫn dắt bởi sự mở rộng cho vay từ các ngân hàng, đặc biệt là các khoản vay liên quan đến nhà ở.

Danh mục cho vay tiêu dùng của các ngân hàng mở rộng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2022, được thúc đẩy bởi sự phục hồi của thị trường nhà ở và việc đẩy mạnh cho vay tiền mặt nhằm cải thiện biên lợi nhuận.

Trong khi đó, các công ty tài chính cũng lấy lại đà tăng trưởng, nhưng những thách thức mang tính cấu trúc cùng sự suy giảm thị phần cho thấy chặng đường phía trước sẽ khó khăn hơn.

Theo FiinGroup, các công ty tài chính đã chủ động giảm tỷ trọng các khoản vay tiền mặt truyền thống, chấp nhận áp lực suy giảm biên lợi nhuận trong ngắn hạn để mở rộng tệp khách hàng và cải thiện khả năng chống chịu của danh mục cho vay.

Nhìn chung, cơ cấu danh mục cho vay của ngành tài chính tiêu dùng đã dịch chuyển sang thẻ tín dụng, vay mua đồ trả góp, với phân khúc mới nổi là tài trợ xe điện (EV). Các công ty tài chính nói riêng đang tái định hướng chiến lược sản phẩm vượt ra ngoài mảng cho vay tiền mặt truyền thống nhằm đa dạng hóa nguồn tăng trưởng và nâng cao chất lượng tài sản.

Sự thay đổi này diễn ra cùng với một bước đảo chiều quan trọng về chất lượng tài sản trong năm 2025.

Theo FiinGroup, tỷ lệ nợ xấu (NPL) và chi phí tín dụng toàn ngành đã giảm mạnh, qua đó khép lại chu kỳ xử lý nợ xấu hậu Covid-19 nhờ tiêu chuẩn thẩm định chặt chẽ, chấm điểm tín dụng bằng AI và đa dạng hóa kênh phân phối số.

Thị trường đã thành công chuyển sang giai đoạn tăng trưởng ổn định hơn khi các công ty tài chính tăng cường kỷ luật thẩm định cho vay, tập trung vào nhóm khách hàng có chất lượng tín dụng tốt hơn.

Sự phục hồi diện rộng của chất lượng tài sản còn được phản ánh qua tỷ lệ nợ tiêu chuẩn toàn ngành gia tăng, nhờ quy trình lựa chọn khách hàng chặt chẽ hơn và khung thu hồi nợ chủ động tại các công ty tài chính lớn.