Cuộc chiến Trung Đông: 'Phao cứu sinh' bất ngờ cho kinh tế Nga
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang tạo ra những hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn. Trong làn sóng biến động đó, Nga nổi lên như một bên hưởng lợi đáng kể, khi nguồn thu từ năng lượng gia tăng giúp giảm áp lực ngân sách và duy trì các ưu tiên chiến lược.
- Trung Đông bất ổn, dầu Nga 'trở lại cuộc chơi' 24/03/2026 11:15
“Khoảng thời gian quý giá” cho ngân sách Nga
Giá dầu tăng cao đã giúp gia tăng nguồn thu cho Điện Kremlin, góp phần bù đắp thâm hụt ngân sách liên bang và duy trì nỗ lực quân sự tại Ukraine. Tuy nhiên, không chỉ dầu mỏ, cuộc cạnh tranh toàn cầu đối với khí đốt tự nhiên và nguồn cung phân bón, những lĩnh vực cũng chịu tác động từ xung đột Iran, đang tiếp tục củng cố lợi ích tài chính của Moscow.
“Người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc xung đột Iran là Nga”, ông Ben Cahill, cộng tác viên cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. Theo ông, Điện Kremlin hiện có thể bán dầu thô theo mặt bằng giá thị trường, thay vì phải hạ giá để tìm người mua.

Khoản thu bất ngờ này đến vào thời điểm then chốt. Trước khi xung đột Iran bùng phát, “Nga đang tiến gần tới một cuộc khủng hoảng ngân sách thực sự”, theo bà Alexandra Prokopenko, chuyên gia tại Trung tâm Carnegie Nga - Âu Á.
Dù xung đột Trung Đông không làm thay đổi căn bản triển vọng của một nền kinh tế đã bị tổn thương mang tính cấu trúc bởi cuộc chiến kéo dài, nhưng nó đã “mua thêm thời gian” cho Nga, bà nói.
Khoảng thời gian này dài hay ngắn phụ thuộc vào diễn biến của cuộc chiến, song thực tế cho thấy giá dầu tăng đã mang lại sự “dễ thở” nhất định. Bộ Tài chính Nga thậm chí đã phát tín hiệu lùi kế hoạch cắt giảm chi tiêu, vốn dự kiến thực hiện trong năm nay, sang tận năm 2027.
Đến giữa tháng 3, giá dầu Urals của Nga đã tăng lên khoảng 90 USD/thùng, cao gấp đôi so với tháng 2, theo ông Sergey Vakulenko. Ngay cả mức tăng khiêm tốn hơn, khoảng 30 USD/thùng như đầu tháng 3, cũng có thể mang lại thêm 8,5 tỷ USD doanh thu mỗi tháng, trong đó khoảng 5 tỷ USD chảy vào ngân sách nhà nước, phần còn lại thuộc về các công ty dầu khí.
Theo ông Simone Tagliapietra thuộc viện nghiên cứu chuyên sâu về chính sách kinh tế Bruegel, nguồn thu từ dầu mỏ và khí đốt chiếm khoảng 1/4 ngân sách liên bang của Nga và đóng vai trò then chốt trong việc tài trợ cho “cỗ máy chiến sự” tại Ukraine. “Điều này rõ ràng là tin không mấy tích cực đối với Ukraine”, ông nhận định.
Sự đảo chiều đáng chú ý của thị trường dầu
Trước khi xung đột Iran nổ ra, lượng khách hàng mua dầu Nga đang thu hẹp, trong khi các đối tác yêu cầu mức chiết khấu sâu hơn do các lệnh trừng phạt ngày càng siết chặt từ phương Tây. Chính quyền Mỹ cũng gây sức ép lên Ấn Độ - một trong những khách hàng lớn nhất của dầu thô Nga trong những năm gần đây.
Áp lực này đã phát huy hiệu quả. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, xuất khẩu dầu thô và sản phẩm dầu của Nga đã giảm xuống còn 6,6 triệu thùng/ngày trong tháng 2, mức thấp nhất kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát năm 2022. Doanh thu xuất khẩu trong tháng này cũng giảm khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, cuộc chiến với Iran đã tạo ra bước ngoặt lớn, một phần nhờ sự thay đổi lập trường đáng kể của Mỹ đối với dầu Nga. Đầu tháng này, Washington đã tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu thô Nga vận chuyển bằng đường biển nhằm “đảm bảo dòng chảy dầu ra thị trường toàn cầu”.
Theo dữ liệu từ Kpler, lượng dầu Nga xuất khẩu sang Ấn Độ trong tháng 3 dự kiến tăng gần gấp đôi so với tháng trước, khi các nhà máy lọc dầu nước này tăng cường nhập khẩu để bù đắp sự sụt giảm nguồn cung từ Trung Đông. Thậm chí, trong những ngày gần đây, người mua Ấn Độ đã chấp nhận trả giá cao hơn cho dầu Urals so với dầu Brent.
Nếu Trung Quốc và Ấn Độ giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông, họ có thể chuyển hướng sang nhập khẩu nhiều hơn từ Nga. Điều này có thể thúc đẩy các dự án hạ tầng quy mô lớn, tạo thêm động lực cho kinh tế Nga.
Ví dụ, dự án đường ống khí đốt “Power of Siberia 2” từng khiến Bắc Kinh do dự, nay có thể trở nên hấp dẫn hơn. Một tuyến vận chuyển trên bộ an toàn, không chịu rủi ro từ việc phong tỏa hàng hải tại Hormuz, đang được đánh giá cao hơn so với trước đây.
Tương tự, việc mở rộng đường ống Đông Siberia – Thái Bình Dương, hiện có công suất 1,6 triệu thùng/ngày, cũng trở nên hợp lý hơn đối với cả Nga và Trung Quốc.
Tuy nhiên, xu hướng này có thể không kéo dài. Cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể thúc đẩy Trung Quốc và Ấn Độ tăng tốc đầu tư vào năng lượng tái tạo trong nước, thậm chí quay lại với than đá nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Lợi ích ngắn hạn, thách thức dài hạn
Xung đột tại Trung Đông không chỉ tác động đến dầu mỏ mà còn ảnh hưởng tới nhiều loại hàng hóa khác. Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển quan trọng đối với không chỉ dầu mà còn khí tự nhiên hóa lỏng, phân bón, heli và nhôm – những mặt hàng mà Nga đều có thế mạnh sản xuất.
Với vai trò là nhà xuất khẩu phân bón lớn thứ hai thế giới, Nga đang ghi nhận số lượng đơn hàng gia tăng đáng kể. Theo bà Prokopenko, các nhà nhập khẩu tại Nigeria và Ghana đã bắt đầu đặt trước các lô hàng cho quý III năm nay.

“Một khi các mối quan hệ này được thiết lập, chúng có thể trở nên bền chặt và tạo ra sự phụ thuộc lâu dài, thậm chí vượt qua cả một thỏa thuận ngừng bắn”, bà nhận định.
Nga cũng là nhà sản xuất khí đốt tự nhiên lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Trong bối cảnh hiện tại, đã xuất hiện những đồn đoán rằng Liên minh châu Âu có thể trì hoãn lộ trình loại bỏ hoàn toàn khí đốt Nga, vốn dự kiến hoàn tất vào tháng 11/2027.
Theo bà Tatiana Mitrova từ Đại học Columbia, việc Mỹ nới lỏng một phần lệnh trừng phạt đối với dầu Nga mang ý nghĩa biểu tượng, mở ra khả năng để Điện Kremlin đàm phán các nhượng bộ dài hạn hơn.
Dù được hưởng lợi trong ngắn hạn, Nga vẫn không tránh khỏi những hệ lụy từ biến động toàn cầu. Chi phí vận chuyển gia tăng và giá hàng hóa leo thang đang gây áp lực lên nền kinh tế.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế đã nâng dự báo lạm phát của Nga trong năm nay thêm 1 điểm phần trăm, lên mức 6%. Đồng thời, tổ chức này dự báo tăng trưởng kinh tế Nga chỉ đạt 0,6% trong năm nay, giảm so với mức 1% của năm 2025.
Những con số này cho thấy nguồn thu tăng vọt từ dầu khí chỉ mang tính tạm thời và không thể giải quyết các vấn đề mang tính cấu trúc của nền kinh tế Nga. Cuộc xung đột kéo dài đã làm gia tăng nợ công, đồng thời kìm hãm đầu tư của khu vực tư nhân.
Nói cách khác, “cú hích” từ cuộc chiến Iran có thể giúp Nga kéo dài thời gian, nhưng chưa đủ để thay đổi quỹ đạo dài hạn của một nền kinh tế đang chịu nhiều sức ép.
Washington 'nới tay' cho phép mua dầu Nga mắc kẹt trên biển
- Chiến sự giằng co, kinh tế toàn cầu lộ rõ những 'vết nứt' 25/03/2026 07:30
- Philippines tìm 'ngoại lệ' từ Mỹ để cứu nguồn cung dầu 25/03/2026 03:18
- 'Đừng vội bán tháo vàng giữa lúc thị trường lao dốc' 27/03/2026 02:02
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Giá vàng xuống mức thấp nhất trong 4 tuần, toàn cầu lo lắng 1 cú 'sốc' mới
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
Biến động lớn tại liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, giá dầu sẽ đi về đâu?
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
'Vũ khí mới' của Trung Quốc tạo bước ngoặt trong 'cuộc chiến' pin toàn cầu
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
Những cuộc chiến tranh đang 'viết lại' trật tự tiền tệ toàn cầu
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
'Nín thở' chờ quyết định từ Mỹ khiến trạng thái lãi suất toàn cầu thay đổi
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
Giá vàng tiếp tục tăng mạnh, tái chiếm mốc 5.000 USD/ounce?
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
Khi Hormuz dậy sóng: Mỹ - Trung tranh ngôi 'bá chủ' năng lượng toàn cầu
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
Tokyo Kiraboshi: Ngân hàng Nhật và lối đi riêng thâm nhập vào Việt Nam
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
Một loại nguyên liệu khan hiếm và tăng giá, Zara, H&M, Nike... trước nguy cơ 'khủng hoảng'
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
Đổ vỡ tín dụng tư nhân: Nỗi lo bị thổi phồng hay rủi ro được giấu kín?
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
Lãi suất tăng mạnh và dòng vốn hàng chục tỷ USD rút khỏi thị trường
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Bí ẩn 6.000 tấn vàng dưới lòng New York: Kho báu khổng lồ không thuộc về Mỹ
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Không khí thi công xuyên lễ tại loạt dự án cao tốc nghìn tỷ
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.

































































