Cuộc chiến nghìn tỷ USD: Apple hay Nvidia sẽ thống trị ngôi vương kỷ nguyên AI?

Trong khi phần lớn các tập đoàn công nghệ đang đổ hàng trăm tỷ USD vào cuộc đua xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), hai doanh nghiệp giá trị nhất thế giới lại lựa chọn những hướng đi gần như đối lập. Một bên là Apple – "gã khổng lồ" tập trung vào hệ sinh thái thiết bị và người dùng, bên còn lại là Nvidia – công ty đang trở thành trái tim của toàn bộ ngành công nghiệp AI nhờ những con chip hiệu năng cao.

Sự đối lập này đang đặt ra câu hỏi lớn đối với Phố Wall: Giá trị lớn hơn thuộc về một doanh nghiệp đứng ngoài làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI hay một công ty đang trực tiếp cung cấp "nhiên liệu" cho cuộc cách mạng công nghệ này?

Những ngày gần đây, Apple và Nvidia liên tục thay nhau giữ vị trí doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới. Đầu tuần, Apple vượt lên dẫn đầu, nhưng chỉ vài ngày sau Nvidia đã nhanh chóng giành lại ngôi vị sau khi Apple công bố báo cáo tài chính quý mới nhất vào ngày thứ Năm.

Apple đặt cược vào sức mạnh iPhone thay vì lập trung tâm dữ liệu

Không giống Microsoft, Meta, Amazon hay Google, Apple không tham gia mạnh mẽ vào cuộc chạy đua xây dựng các trung tâm dữ liệu AI quy mô khổng lồ với chi phí hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD.

Thay vào đó, Apple vẫn trung thành với mô hình kinh doanh đã tạo nên thành công suốt nhiều năm qua: bán các thiết bị phần cứng cao cấp, đặc biệt là iPhone.

Chính sự ổn định này lại là yếu tố khiến nhiều nhà đầu tư yêu thích Apple. Doanh số iPhone mang đến nguồn doanh thu đều đặn, dễ dự báo và ít biến động hơn so với những khoản đầu tư AI khổng lồ vốn phải mất nhiều năm mới có thể sinh lời.

Kết quả kinh doanh quý gần nhất tiếp tục củng cố niềm tin đó. Doanh thu từ iPhone tăng tới 22% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh thu toàn công ty tăng 16%, vượt đáng kể kỳ vọng của giới phân tích Phố Wall.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn đặt câu hỏi liệu Apple có thể duy trì lợi thế này trong dài hạn nếu AI trở thành nền tảng trung tâm của ngành công nghệ.

Theo nhiều chuyên gia, Apple có thể không cần phải xây dựng mô hình AI tiên tiến nhất để tiếp tục thành công.

Điểm mạnh lớn nhất của hãng vẫn là hàng tỷ thiết bị đang được sử dụng trên toàn cầu. Chừng nào iPhone còn là cửa ngõ để người dùng tiếp cận các dịch vụ AI, Apple vẫn giữ vị trí đặc biệt trong chuỗi giá trị của ngành.

Joe Tigay, nhà quản lý danh mục đầu tư của Rational Equity Armor Fund, cho rằng giai đoạn hiện nay chủ yếu tập trung vào việc tạo ra AI, vì vậy Nvidia là doanh nghiệp được hưởng lợi nhiều nhất. Tuy nhiên, trong tương lai, thị trường sẽ chuyển sang đánh giá những công ty có khả năng kiếm tiền từ việc người dùng sử dụng AI hàng ngày, và Apple chắc chắn muốn trở thành doanh nghiệp như vậy.

Quan điểm này cũng được Anurag Rana, chuyên gia phân tích của Bloomberg Intelligence, chia sẻ. Theo ông, thị trường bắt đầu nhận ra Apple không cần phải chi hàng trăm tỷ USD để duy trì vị thế trong lĩnh vực AI.

Thay vào đó, Apple hoàn toàn có thể hợp tác với những doanh nghiệp sở hữu mô hình AI tốt nhất, chẳng hạn Google hoặc các đối tác khác. Đối với các công ty phát triển AI, việc xuất hiện trên hàng tỷ chiếc iPhone cũng là một lợi thế vô cùng lớn.

Nói cách khác, Apple có thể đóng vai trò là "cửa ngõ" đưa AI đến với người tiêu dùng mà không cần trực tiếp chiến thắng trong cuộc đua phát triển mô hình nền tảng.

Nhưng dù không đầu tư ồ ạt vào các trung tâm dữ liệu AI, Apple vẫn chịu tác động mạnh từ làn sóng AI.

Nhu cầu khổng lồ đối với các hệ thống AI đã khiến thị trường chip nhớ toàn cầu rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Giá các loại DRAM và bộ nhớ băng thông cao (HBM) tăng mạnh khi các nhà sản xuất ưu tiên cung cấp cho máy chủ AI.

Điều này trực tiếp làm tăng chi phí sản xuất các thiết bị của Apple.

Trong cuộc họp với các nhà đầu tư, CEO Tim Cook thừa nhận việc tăng giá sản phẩm là điều không mong muốn. Khi giá bộ nhớ tăng theo cấp số nhân và buộc Apple phải điều chỉnh chiến lược giá bán.

Nvidia - biểu tượng lớn nhất của cơn sốt AI toàn cầu

Nếu Apple đại diện cho phía người tiêu dùng thì Nvidia lại là doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp nhất từ làn sóng đầu tư AI.

Các bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia hiện là nền tảng không thể thiếu trong các trung tâm dữ liệu AI trên toàn thế giới. Những mô hình ngôn ngữ lớn, chatbot hay các hệ thống AI tạo sinh đều cần đến lượng lớn GPU của hãng để huấn luyện và vận hành.

Nhờ đó, Nvidia liên tục lập kỷ lục doanh thu. Báo cáo tài chính gần nhất cho thấy doanh thu tăng 20% so với quý trước và tăng tới 85% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo số liệu của International Data Corporation (IDC), Nvidia hiện chiếm khoảng 81% doanh thu thị trường chip dành cho trung tâm dữ liệu, một tỷ lệ áp đảo hiếm thấy trong ngành bán dẫn.

Giờ đây, thị trường gần như chỉ chấp nhận Nvidia tiếp tục tăng trưởng bùng nổ qua từng quý. Bất kỳ dấu hiệu chững lại nào cũng có thể tạo áp lực rất lớn lên giá cổ phiếu.

Triển vọng dài hạn của Nvidia vì thế phụ thuộc đáng kể vào việc các tập đoàn công nghệ có tiếp tục chi hàng trăm tỷ USD để mở rộng hạ tầng AI hay không.

Bên cạnh tăng trưởng mạnh mẽ, Nvidia cũng đối mặt với những nghi ngờ ngày càng lớn từ giới đầu tư.

Nhiều chuyên gia lo ngại ngành AI đang hình thành một mạng lưới tài chính khép kín, trong đó các doanh nghiệp AI vừa đầu tư lẫn nhau, vừa trở thành khách hàng của nhau.

Nvidia đã rót hàng tỷ USD vào các công ty AI như OpenAI và Anthropic. Đổi lại, chính những doanh nghiệp này tiếp tục cam kết mua lượng lớn GPU của Nvidia để mở rộng trung tâm dữ liệu.

Điều đó khiến một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu mức tăng trưởng hiện nay có thực sự bền vững hay chỉ đang được thúc đẩy bởi vòng xoáy đầu tư lẫn nhau giữa các công ty AI.

Dẫu vậy, ngay cả khi AI tiếp tục phát triển với tốc độ chóng mặt, người dùng cuối vẫn cần một thiết bị để truy cập các dịch vụ AI. Và đó chính là lợi thế mà Apple đang nắm giữ.

Joe Tigay đã đưa ra một phép so sánh rất đáng chú ý: nếu Nvidia bán "động cơ" tạo ra sức mạnh cho AI thì Apple lại bán "vô lăng" giúp người dùng điều khiển và khai thác sức mạnh đó.

Cuộc cạnh tranh giữa Apple và Nvidia không đơn thuần là màn so kè về giá trị vốn hóa, mà phản ánh hai triết lý phát triển khác nhau trong kỷ nguyên AI. Kết quả cuối cùng của cuộc đua này vẫn chưa thể xác định. Tuy nhiên, rõ ràng cả Apple và Nvidia đều đang nắm giữ những vị trí không thể thay thế trong hệ sinh thái AI toàn cầu, chỉ khác nhau ở cách họ lựa chọn để chinh phục tương lai.