Đầu tư công phải là 'vốn mồi' thay vì chỉ là hoàn thành kế hoạch chi tiêu
(VNF) - Với quy mô vốn đầu tư công hơn 1,08 triệu tỷ đồng - lớn nhất từ trước đến nay, Việt Nam đang đặt nhiều kỳ vọng vào động lực này để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thành công không chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân, mà còn ở khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa, khơi thông đầu tư tư nhân, nâng cao năng lực sản xuất và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
Động lực lớn nhất cho tăng trưởng
Năm 2026, Quốc hội giao kế hoạch vốn đầu tư công khoảng 1,08 triệu tỷ đồng, trong đó Thủ tướng đã phân bổ hơn 1,04 triệu tỷ đồng cho các bộ, ngành và địa phương. Đây là mức vốn cao kỷ lục, tăng khoảng 175.000 tỷ đồng so với năm 2025. Theo số liệu cập nhật mới nhất Bộ Tài chính, đến ngày 2/7, cả nước mới giải ngân được gần 361.000 tỷ đồng, tương đương 35,8% kế hoạch.
Điều này đồng nghĩa gần 683.000 tỷ đồng vẫn phải được giải ngân trong nửa cuối năm nếu muốn hoàn thành mục tiêu đề ra. Theo đánh giá của các chuyên gia, áp lực giải ngân đầu tư công trong năm nay là rất lớn, nhưng cũng chính là dư địa quan trọng để nền kinh tế tăng tốc.

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính về vấn đề này, TS. Nguyễn Minh Thảo, Phó trưởng Ban Phát triển doanh nghiệp và môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế tài chính (Bộ Tài chính), nhận định nhiều nghiên cứu cho thấy cứ 1 đồng vốn đầu tư công có thể kéo theo từ hơn 1 đồng đến khoảng 1,6 đồng vốn đầu tư tư nhân, thậm chí một số nghiên cứu ghi nhận mức lan tỏa cao hơn.
Theo bà, điều quan trọng không nằm ở con số cụ thể mà ở thực tế đã được kiểm chứng: đầu tư công hiệu quả sẽ tạo thêm việc làm, đơn hàng, năng lực logistics, mặt bằng sản xuất, kết nối vùng và niềm tin cho khu vực doanh nghiệp. Đầu tư công càng hiệu quả thì càng kéo theo nhiều dòng vốn tư nhân tham gia vào nền kinh tế, từ đó thúc đẩy cho tăng trưởng chung.
Đồng quan điểm, đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu khi trao đổi với Đầu tư Tài chính cũng nhấn mạnh rằng đầu tư công không chỉ là công cụ kích cầu ngắn hạn mà phải trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng và khơi thông đầu tư xã hội. Tuy nhiên, để phát huy được vai trò này, điều quan trọng không nằm ở quy mô vốn mà ở chất lượng thể chế và tốc độ thực thi.
Theo ông Hiếu, nhiều năm qua, Việt Nam luôn đối mặt với "điệp khúc" giải ngân chậm dù Chính phủ liên tục chỉ đạo quyết liệt. Nguyên nhân không hoàn toàn do thiếu vốn mà chủ yếu xuất phát từ các thủ tục pháp lý phức tạp, quy trình chuẩn bị đầu tư kéo dài và tâm lý e ngại trách nhiệm của cán bộ thực thi.
Vì vậy, cải cách thể chế phải đi trước một bước để đồng vốn đầu tư công thực sự được đưa vào nền kinh tế đúng thời điểm. “Một dự án đầu tư công thường trải qua rất nhiều tầng nấc từ chuẩn bị chủ trương đầu tư, lập dự án, thẩm định, phê duyệt, giải phóng mặt bằng, đấu thầu đến triển khai.
Theo ông, giải ngân nhanh nhưng dự án kém hiệu quả thì không có nhiều ý nghĩa. Điều quan trọng hơn là vốn phải được phân bổ đúng dự án, đúng thời điểm, tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế và có sức lan tỏa tới khu vực tư nhân.
Chỉ cần một khâu bị ách tắc là toàn bộ dòng vốn sẽ bị đình trệ. Do đó, cần tiếp tục cắt giảm thủ tục, phân cấp mạnh hơn cho địa phương và chủ đầu tư, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp trong quá trình triển khai”, ông Hiếu nói. Một quan điểm được ông Hiếu nhiều lần nhấn mạnh là không nên đánh giá hiệu quả đầu tư công chỉ bằng tỷ lệ giải ngân.
Theo ông, giải ngân nhanh nhưng dự án kém hiệu quả thì không có nhiều ý nghĩa. Điều quan trọng hơn là vốn phải được phân bổ đúng dự án, đúng thời điểm, tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế và có sức lan tỏa tới khu vực tư nhân.
Theo đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, đầu tư công có vai trò "mở đường" cho đầu tư tư nhân. Khi Nhà nước đầu tư vào hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng hay hạ tầng số, chi phí sản xuất của doanh nghiệp sẽ giảm xuống, môi trường đầu tư được cải thiện và dòng vốn tư nhân sẽ mạnh dạn tham gia hơn. Vì vậy, đầu tư công cần được thiết kế theo hướng tạo ra hiệu ứng "vốn mồi" thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành kế hoạch chi tiêu.
Ông cũng lưu ý rằng trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đầu tư công phải được nhìn nhận như một cấu phần của chiến lược phát triển dài hạn chứ không phải giải pháp tình thế. Điều này đòi hỏi việc lựa chọn dự án phải dựa trên mức độ lan tỏa, khả năng kết nối vùng và sức hút đầu tư tư nhân, thay vì dàn trải nguồn lực.
Điều quan trọng là hiệu quả lan tỏa
Các chuyên gia đều thống nhất rằng giá trị lớn nhất của đầu tư công không nằm ở việc tạo thêm tiền, mà ở khả năng nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế. Một tuyến cao tốc hoàn thành có thể rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa.
Một cảng biển mới có thể giảm chi phí logistics. Một khu công nghiệp có hạ tầng đồng bộ sẽ tạo điều kiện thu hút thêm nhiều dự án FDI. Những tác động này mới chính là yếu tố giúp nền kinh tế tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn. Nếu nguồn vốn đã được bố trí ở mức kỷ lục thì bài toán còn lại là làm sao để giải ngân đúng tiến độ và sử dụng hiệu quả.
Theo đại biểu Quốc hội Hoàng Minh Hiếu, tỷ lệ giải ngân thấp trong nửa đầu năm chủ yếu phản ánh khoảng cách giữa cải cách thể chế và năng lực thực thi ở địa phương. Giải phóng mặt bằng vẫn là nút thắt lớn nhất. Bên cạnh đó là tình trạng thiếu vật liệu san lấp, biến động giá nguyên vật liệu, thủ tục đầu tư kéo dài và năng lực chuẩn bị dự án còn hạn chế.
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng cần áp dụng cơ chế điều hành theo mô hình "chiến dịch" đối với các dự án trọng điểm quốc gia, giao ban tiến độ hằng tuần, phân công rõ trách nhiệm từng cấp, đồng thời điều chuyển vốn ngay trong quý III đối với các dự án chậm triển khai thay vì chờ đến cuối năm.
TS. Nguyễn Minh Thảo cũng cho rằng ngoài việc hoàn thiện thể chế, điều quan trọng là các địa phương phải chủ động tháo gỡ khó khăn. Hành lang pháp lý là như nhau nhưng có nơi làm tốt, có nơi rất chậm. Điều đó cho thấy vai trò chủ động của địa phương là yếu tố quyết định.
Theo bà Thảo, việc Thủ tướng ban hành cơ chế chấm điểm giải ngân đầu tư công và giao chỉ tiêu tăng trưởng gắn với trách nhiệm người đứng đầu sẽ tạo thêm áp lực tích cực để các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, bài học từ nhiều năm qua cho thấy quy mô vốn lớn chưa đủ để tạo đột phá nếu tiến độ giải ngân chậm và hiệu quả sử dụng vốn chưa cao.
“Điều cần hướng tới không chỉ là giải ngân hết kế hoạch, mà là lựa chọn đúng dự án, triển khai đúng tiến độ và tạo được hiệu ứng lan tỏa để thu hút đầu tư tư nhân, FDI và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”, TS. Nguyễn Minh Thảo khuyến nghị.
Khi đó, đầu tư công mới thực sự phát huy vai trò "vốn mồi", mở đường cho các nguồn lực xã hội cùng tham gia phát triển, thay vì chỉ được nhìn nhận như một công cụ kích cầu ngắn hạn.
Áp lực giải ngân 100% vốn đầu tư công: Hai điểm nghẽn khiến tiến độ chưa thể bứt phá
Phá bỏ ‘bẫy cử nhân’, kiến tạo nguồn nhân lực số cho nền kinh tế dữ liệu Việt Nam
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý trong phát triển nguồn nhân lực. Chúng ta tự hào sở hữu đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo, nhưng lại đang đối mặt với "cơn khát" nhân sự có khả năng biến dữ liệu thành giá trị kinh doanh.
Cảnh báo 'điểm đỏ' cho kinh tế Việt Nam: Tín dụng có thể vọt lên 180% GDP vào năm 2030
(VNF) - Để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một lượng vốn khổng lồ. Tuy nhiên, theo TS. Cấn Văn Lực, nền kinh tế đang phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, tỷ lệ tín dụng/GDP có thể lên tới 180% vào năm 2030, mức được đánh giá là tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với ổn định tài chính.
Gọi dòng FDI vào giáo dục: Đồng hành chiến lược nâng tầm nguồn nhân lực quốc gia
(VNF) - Dòng vốn FDI tại Việt Nam không còn chỉ hướng đến những ngành sản xuất truyền thống mà đang mở rộng và dịch chuyển, tham gia sâu vào các lĩnh vực dịch vụ cao cấp, tạo giá trị dài hạn như giáo dục. Điều này phản ánh nhận thức rõ nét của các định chế tài chính quốc tế về chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố mang tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh và là nền tảng cho tăng trưởng GDP bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
Thủ tướng đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp
(VNF) - Ngày 18/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".
Tăng trưởng hai con số: Gỡ đúng 'điểm nghẽn của các điểm nghẽn'
(VNF) - Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Việt Nam không chỉ cần tận dụng các động lực truyền thống mà còn phải tạo ra những đột phá về cải cách thể chế, chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Ông Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng, cải cách thể chế vẫn là "điểm nghẽn của các điểm nghẽn" cần được tháo gỡ trước tiên.
'Mục tiêu GDP 10% tạo cuộc dịch chuyển dòng vốn lớn nhất nhiều năm'
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số không chỉ tạo thêm động lực cho nền kinh tế mà còn mở ra một cuộc tái phân bổ dòng vốn quy mô lớn. Theo PGS. TS Nguyễn Hữu Huân, chuyên gia kinh tế trong chu kỳ tăng trưởng mới, dòng tiền sẽ rời trạng thái phòng thủ để tìm đến những lĩnh vực tạo ra năng suất, giá trị thực và dư địa tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ chạy theo các tài sản đầu cơ.
TS. Lê Minh Nghĩa: 'Thể chế, công nghệ và kinh tế tư nhân là chìa khóa tăng trưởng'
(VNF) - Đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 là mục tiêu khả thi nếu nền kinh tế chuyển mạnh sang tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát huy vai trò của kinh tế tư nhân.
'Muốn vượt bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam cần nền công nghiệp mới'
(VNF) - Theo TS. Võ Trí Thành, con đường vượt bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam không thể chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng, mà cần một nền công nghiệp mới với năng lực công nghệ, quản trị hiện đại và khả năng đổi mới sáng tạo.
Việt Nam mở rộng 'bản đồ' FTA: Biến lợi thế trên giấy thành năng lực cạnh tranh thực tế
(VNF) - Sở hữu mạng lưới FTA rộng khắp nhất khu vực, cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam ngày càng lớn, nhưng để biến các cam kết trên giấy thành tăng trưởng thực chất vẫn là bài toán không dễ.
Mất dần lợi thế đất giá rẻ, bốn xu hướng xây dựng KCN thế hệ mới
(VNF) - Phát triển khu công nghiệp không còn chỉ là mở rộng quỹ đất hay thu hút thêm nhà máy, mà phải chuyển sang mô hình hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh. Đây được xem là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Mô hình '3 nhà' cần nguồn vốn đầu tư mạo hiểm để tạo đột phá
(VNF) - Theo các chuyên gia, sau hơn 20 năm được đặt ra, mô hình hợp tác "ba nhà" (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp) vẫn chưa tạo được bước đột phá như kỳ vọng do thiếu cơ chế liên kết thực chất, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thị trường để thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Do đó, cần xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm để nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp tại các trường đại học.
Thể chế và công nghệ quyết định sức cạnh tranh của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam
(VNF) - Tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2026, các chuyên gia quốc tế cho rằng để Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) trở thành điểm đến của dòng vốn toàn cầu, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý minh bạch, hạ tầng thị trường hiện đại, đồng thời nắm bắt các xu hướng mới như AI và tài sản số.
Vụ 28.000 viên kim cương nhập lậu: Chứng thư giám định thành ‘lá bùa' hợp thức hàng hóa phạm pháp
(VNF) - Từ vụ buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương, luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang nhấn mạnh chứng thư giám định chỉ xác nhận đặc tính kỹ thuật của hàng hóa, không thể trở thành "tấm vé thông hành" cho hàng nhập lậu.
'Nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc lên 3 triệu đồng: Chưa phải là cao'
(VNF) - Theo chuyên gia, đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng là bước điều chỉnh cần thiết, phản ánh sát hơn thực tế chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, mức 3 triệu đồng vẫn chưa được xem là cao, đặc biệt tại các đô thị lớn, và về lâu dài cần có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động của giá cả và mức sống.
Xu hướng áp dụng hình phạt tiền thay cho án tù trong các vụ án kinh tế
(VNF) - Khi hậu quả được khắc phục đầy đủ, việc áp dụng hình phạt tiền tương xứng với tính chất, mức độ hành vi nhiều trường hợp sẽ mang lại hiệu quả cao hơn so với hình phạt tù.
Sandbox và bài toán niềm tin: Không thể để xảy ra chuyện ‘trên trải thảm, dưới rải chông’
(VNF) - Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được xem là một trong những mắt xích thể chế quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Theo các chuyên gia, nếu không sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và có khả năng vận hành thực chất, dòng vốn lớn sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát.
'DN không thiếu ưu đãi, chỉ thiếu một môi trường pháp lý ổn định'
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
Kinh tế Việt Nam không thể chủ quan với nguy cơ 'bốn chậm'
(VNF) - TS Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê nhận định, nguy cơ “bốn chậm” của nền kinh tế gồm: chậm cải cách thể chế, chậm tái cơ cấu nền kinh tế, chậm nâng cao hiệu quả đầu tư và chậm tăng cường năng lực nội sinh có thể ảnh hưởng tới chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của Việt Nam trong dài hạn nếu không được khắc phục kịp thời.
Cần khóa cánh cửa dẫn vào 'nhà máy sản xuất giấy phép con'
(VNF) - Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam cần một cuộc cải cách thể chế sâu rộng và thực chất hơn là những giải pháp ngắn hạn về vốn hay chính sách hỗ trợ.
Áp KPI giải ngân đầu tư công: Có là 'đũa thần'?
(VNF) - Việc Chính phủ dự kiến áp dụng cơ chế đánh giá, xếp hạng và giao KPI giải ngân vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ tạo thêm áp lực thực thi đối với các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công,Trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, KPI chỉ là một công cụ quản trị và không thể trở thành “phép màu” để giải quyết tận gốc tình trạng giải ngân chậm nếu không đi kèm cải cách thể chế, phân cấp mạnh mẽ và nâng cao trách nhiệm của người đứng
'Việt Nam đang tận dụng tốt cơn địa chấn của kinh tế toàn cầu'
(VNF) - Theo TS Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ địa chính trị, bảo hộ thương mại đến biến động chuỗi cung ứng, Việt Nam đang tận dụng khá hiệu quả những cơ hội phát sinh từ các "cơn địa chấn" toàn cầu. Điều này được thể hiện qua đà tăng của xuất khẩu, dòng vốn FDI và sự phục hồi mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 5 tháng đầu năm 2026.
Lừa bán 'sở hữu kỳ nghỉ': DN không thể đổ lỗi cho nhân viên, chối bỏ trách nhiệm
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
Không lo thiếu vốn, 'nút thắt' tăng trưởng là nguồn nhân lực và năng lực thực thi
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Nền kinh tế Việt Nam đứng thứ 22 thế giới?
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
Phá bỏ ‘bẫy cử nhân’, kiến tạo nguồn nhân lực số cho nền kinh tế dữ liệu Việt Nam
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý trong phát triển nguồn nhân lực. Chúng ta tự hào sở hữu đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo, nhưng lại đang đối mặt với "cơn khát" nhân sự có khả năng biến dữ liệu thành giá trị kinh doanh.
Hiện trạng Khu tập thể Trương Định hơn 50 năm tuổi trước ngày đập đi xây lại
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.






























































