Địa chấn Phố Wall: Công ty thua lỗ nhưng vốn hóa SpaceX vọt lên 2.900 tỷ USD

Thị trường tài chính toàn cầu vừa chứng kiến một trong những hiện tượng đáng chú ý nhất trong lịch sử ngành công nghệ khi SpaceX của Elon Musk có thời điểm vượt qua Amazon để trở thành công ty giá trị thứ năm thế giới. Đà tăng mạnh của cổ phiếu sau khi niêm yết đã đẩy mức vốn hóa của doanh nghiệp vũ trụ này lên khoảng 2.600 tỷ USD, thậm chí có lúc chạm ngưỡng gần 2.900 tỷ USD trong phiên giao dịch.

Sự bùng nổ về giá trị diễn ra chỉ vài ngày sau đợt IPO lịch sử của SpaceX, cho thấy giới đầu tư đang đặt cược cực lớn vào tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao và tham vọng dài hạn của Elon Musk hơn là kết quả kinh doanh hiện tại.

Trong phiên giao dịch ngày thứ Ba, cổ phiếu SpaceX tiếp tục tăng mạnh sau khi công ty công bố kế hoạch mua lại Cursor – một trong những startup AI tạo mã lập trình nổi bật nhất hiện nay. Cùng lúc đó, việc giao dịch quyền chọn đối với cổ phiếu SpaceX chính thức được mở đã thu hút thêm dòng tiền đầu cơ, khiến giá cổ phiếu tăng vọt.

Ở thời điểm cao nhất trong ngày, vốn hóa của SpaceX đạt khoảng 2.900 tỷ USD, vượt qua Amazon và tiến rất gần tới Microsoft trong bảng xếp hạng những doanh nghiệp giá trị nhất hành tinh.

Dù sau đó giá cổ phiếu hạ nhiệt trước khi đóng cửa, SpaceX vẫn duy trì mức vốn hóa khoảng 2.600 tỷ USD – một con số mà chỉ vài năm trước còn bị xem là khó tưởng tượng đối với một công ty tư nhân hoạt động trong lĩnh vực tên lửa và không gian.

Định giá khổng lồ dù vẫn thua lỗ

Điều khiến giới phân tích tranh luận nhiều nhất là khoảng cách rất lớn giữa giá trị thị trường và hiệu quả kinh doanh hiện tại của SpaceX.

Theo số liệu được công bố, năm vừa qua SpaceX ghi nhận khoản lỗ khoảng 4,9 tỷ USD trên doanh thu 18,7 tỷ USD. Trong khi đó, Amazon đạt lợi nhuận tới 78 tỷ USD với doanh thu khoảng 717 tỷ USD trong năm 2025.

Nếu xét theo các chỉ số tài chính truyền thống, việc SpaceX có thời điểm vượt Amazon về vốn hóa dường như là điều khó lý giải. Tuy nhiên, thị trường hiện không định giá SpaceX như một công ty vũ trụ đơn thuần.

Các nhà đầu tư đang xem doanh nghiệp của Elon Musk như một nền tảng công nghệ AI quy mô cực lớn trong tương lai. Điều này tương tự cách thị trường từng định giá Nvidia hay nhiều công ty AI khác dựa trên tiềm năng tăng trưởng thay vì lợi nhuận hiện tại.

Theo các chuyên gia được Bloomberg dẫn nguồn, làn sóng đầu tư vào AI đang tạo ra một cách tiếp cận mới đối với định giá doanh nghiệp. Thay vì nhìn vào doanh thu hay lợi nhuận hiện tại, nhà đầu tư sẵn sàng trả giá rất cao cho những công ty được cho là có khả năng chiếm lĩnh thị trường AI trong thập kỷ tới.

Yếu tố quan trọng thúc đẩy đà tăng của SpaceX là thương vụ mua lại Cursor.

Cursor được đánh giá là một trong những công cụ hỗ trợ lập trình bằng AI phát triển nhanh nhất thế giới. Phần mềm này cho phép lập trình viên sử dụng trí tuệ nhân tạo để viết, chỉnh sửa và tối ưu hóa mã nguồn với tốc độ vượt xa các phương pháp truyền thống.

SpaceX lần đầu công bố mối quan hệ hợp tác với Cursor vào tháng 4. Đến nay, công ty quyết định thực hiện thương vụ mua lại bằng khoảng 60 tỷ USD cổ phiếu.

Sau khi hoàn tất trong quý III, doanh thu và hoạt động kinh doanh của Cursor sẽ được hợp nhất vào SpaceX, qua đó giúp củng cố câu chuyện tăng trưởng AI mà Elon Musk đang xây dựng.

Điều đáng chú ý là chỉ vài tháng trước đó, Musk từng thừa nhận rằng mảng AI của mình “được xây dựng không đúng ngay từ đầu”. Khi đó, ông cho biết đang tái cấu trúc toàn diện và xây dựng lại nền tảng AI từ gốc rễ.

Phát biểu này từng khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại. Tuy nhiên, diễn biến thị trường hiện nay cho thấy phần lớn nhà đầu tư tin rằng Musk vẫn có thể biến SpaceX thành một thế lực AI hàng đầu trong tương lai.

Bên cạnh Cursor, SpaceX gần đây còn công bố các thỏa thuận cho thuê năng lực tính toán với Anthropic và Google.

Các hợp đồng này được xem là nguồn doanh thu mới ngoài lĩnh vực tên lửa, vệ tinh và dịch vụ Internet Starlink. Dù các thỏa thuận hiện chưa mang tính ràng buộc hoàn toàn, thị trường dường như không quá quan tâm đến rủi ro đó.

Trong mắt nhà đầu tư, việc các công ty AI hàng đầu thế giới tìm đến hạ tầng tính toán của SpaceX được xem như dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang xây dựng được vị thế quan trọng trong chuỗi giá trị AI toàn cầu.

Chính những kỳ vọng này đã giúp SpaceX bổ sung gần 1 nghìn tỷ USD vốn hóa chỉ trong vài phiên giao dịch kể từ khi niêm yết.

Biến động dữ dội chưa có dấu hiệu dừng lại

Đợt IPO của SpaceX được xem là một trong những sự kiện tài chính lớn nhất lịch sử thị trường Mỹ.

Công ty bước lên sàn chứng khoán với mức định giá khoảng 1,7 nghìn tỷ USD và huy động được gần 86 tỷ USD vốn mới. Khoản tiền khổng lồ này sẽ giúp Elon Musk có thêm nguồn lực để phát triển các dự án đầy tham vọng từ AI, Starlink thế hệ mới cho tới các chương trình khám phá không gian.

Tuy nhiên, một đặc điểm đáng chú ý của đợt IPO là SpaceX chỉ đưa khoảng 4% tổng số cổ phiếu ra giao dịch công khai.

Tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành thấp khiến nguồn cung trên thị trường bị hạn chế. Đây là nguyên nhân khiến giá cổ phiếu dễ biến động mạnh khi dòng tiền đầu cơ đổ vào.

Nhiều chuyên gia đã cảnh báo từ trước rằng cổ phiếu SpaceX có thể trải qua những đợt tăng giảm dữ dội trong thời gian đầu giao dịch. Những gì diễn ra trong tuần đầu tiên sau IPO đang chứng minh nhận định đó là hoàn toàn chính xác.

Dữ liệu từ sàn Nasdaq cho thấy hơn 300 triệu cổ phiếu SpaceX đã được trao tay trong phiên giao dịch ngày thứ Ba. Con số này tương đương hơn một nửa trong tổng số khoảng 555 triệu cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường sau IPO.

Khối lượng giao dịch khổng lồ phản ánh sự quan tâm chưa từng có của giới đầu tư đối với cổ phiếu SpaceX.

Biến động mạnh thậm chí còn kéo dài sang phiên giao dịch ngoài giờ. Có thời điểm vốn hóa của SpaceX một lần nữa vượt qua Amazon trước khi nhanh chóng giảm trở lại.

Những diễn biến này cho thấy thị trường vẫn đang cố gắng xác định giá trị thực của SpaceX. Một bên là các nhà đầu tư tin tưởng vào viễn cảnh Elon Musk có thể xây dựng đế chế AI trị giá hàng nghìn tỷ USD. Bên còn lại cho rằng mức định giá hiện nay đã đi quá xa so với nền tảng tài chính thực tế của doanh nghiệp.

Dù quan điểm nào đúng, SpaceX đã tạo nên một cột mốc lịch sử. Chỉ trong vài ngày sau IPO, công ty từ vị thế một doanh nghiệp vũ trụ tư nhân đã vươn lên nhóm những tập đoàn giá trị nhất thế giới. Câu hỏi lớn nhất lúc này không còn là liệu SpaceX có thể vượt Amazon hay không, mà là liệu Elon Musk có thực sự biến những lời hứa về một đế chế AI nghìn tỷ USD thành hiện thực trong những năm tới.