DN 'tay ngang' đầu tư chứng khoán: Ai rút lui, ai tiếp tục giải ngân?

Danh mục đầu tư chứng khoán tiếp tục là điểm nhấn đáng chú ý trên báo cáo tài chính quý II/2026 của nhiều doanh nghiệp phi tài chính. Trong bối cảnh thị trường giao dịch trầm lắng với thanh khoản suy giảm, phần lớn cổ phiếu chủ yếu đi ngang hoặc tích lũy, trong khi khối ngoại bán ròng gần 48,6 nghìn tỷ đồng trên HoSE, chiến lược đầu tư của các doanh nghiệp cũng phân hóa rõ nét. Có đơn vị chủ động thu hẹp danh mục để giảm rủi ro, có doanh nghiệp tiếp tục nắm giữ các khoản đầu tư chưa thể cắt lỗ, trong khi không ít doanh nghiệp vẫn mạnh tay giải ngân với kỳ vọng vào triển vọng dài hạn của thị trường.

Thu hẹp danh mục, chờ thời điểm thoái vốn

Trong nhóm doanh nghiệp lựa chọn chiến lược phòng thủ, Công ty Cổ phần Thế Giới Số (Digiworld, HoSE: DGW) là cái tên có động thái rõ nét nhất khi thu hẹp đáng kể quy mô danh mục chứng khoán. Giá trị danh mục của doanh nghiệp giảm từ hơn 789 tỷ đồng tại thời điểm cuối quý I xuống còn hơn 300 tỷ đồng vào cuối quý II.

Chỉ trong một quý, Digiworld đã rút gần 500 tỷ đồng khỏi thị trường chứng khoán. Động thái này phù hợp với định hướng mà ban lãnh đạo doanh nghiệp đưa ra tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, sau khi Digiworld ghi nhận khoản lỗ đáng kể từ hoạt động đầu tư chứng khoán trong năm 2025, đặc biệt ở cổ phiếu FPT.

Tại thời điểm cuối quý II, Digiworld còn nắm giữ cổ phiếu HPG với giá trị 100,7 tỷ đồng và đầu tư mới 200 tỷ đồng vào cổ phiếu KBC. Mặt khác, doanh nghiệp đã bán toàn bộ danh mục hơn 312 tỷ đồng ở TCB và hơn 134 tỷ đồng ở VPB.

Trong khi Digiworld lựa chọn chủ động cơ cấu danh mục để giảm rủi ro, thì Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn (HoSE: VHC) lại kiên nhẫn nắm giữ các khoản đầu tư còn lại và chờ cơ hội thoái vốn.

Nữ hoàng cá tra Vĩnh Hoàn từng mạnh tay đầu tư chứng khoán trong giai đoạn 2020-2021 và ghi nhận lần lượt 64 tỷ đồng và 36 tỷ đồng lợi nhuận từ hoạt động này trong hai năm trên. Tuy nhiên, sau khi thị trường bước vào nhịp điều chỉnh kéo dài, danh mục đầu tư của Vĩnh Hoàn rơi vào trạng thái thua lỗ và chỉ bắt đầu ghi nhận lãi trở lại từ năm 2024 với mức khiêm tốn 1,7 tỷ đồng.

Ba khoản đầu tư lớn từng được doanh nghiệp nắm giữ gồm NLG, DXS và KBC, với giá gốc danh mục đạt đỉnh hơn 181 tỷ đồng vào cuối năm 2023. Trong ba năm liên tiếp từ 2022 đến 2024, Vĩnh Hoàn đã phải trích lập dự phòng giảm giá lần lượt 76,6 tỷ đồng, 38,9 tỷ đồng và 41,8 tỷ đồng cho danh mục này.

Đến cuối quý II/2026, doanh nghiệp không còn mở rộng đầu tư chứng khoán nhưng vẫn duy trì danh mục hơn 44 tỷ đồng, gồm 3,5 tỷ đồng cổ phiếu NLG, 21 tỷ đồng cổ phiếu DXS và 20 tỷ đồng chứng chỉ quỹ VCBF.

Công ty đã trích lập gần 1,2 tỷ đồng dự phòng đối với khoản đầu tư vào NLG và hơn 9 tỷ đồng đối với DXS. So với giá gốc, hai khoản đầu tư này đang tạm lỗ lần lượt khoảng 35% và 43%. Ban lãnh đạo Vĩnh Hoàn cho biết sẽ cân nhắc thoái vốn khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn.

Tiếp tục rót vốn vào chứng khoán

Trái ngược với nhóm doanh nghiệp ưu tiên phòng thủ, một số doanh nghiệp phi tài chính vẫn xem chứng khoán là kênh đầu tư hấp dẫn và tiếp tục gia tăng quy mô danh mục, bất chấp thị trường chưa thực sự khởi sắc.

Một trong những trường hợp tiêu biểu là Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco, HoSE: PET). Tại thời điểm cuối quý II, giá trị danh mục chứng khoán của Petrosetco tăng từ 333 tỷ đồng đầu năm lên gần 460 tỷ đồng, tương đương tăng hơn 100 tỷ đồng. Riêng so với cuối quý I, doanh nghiệp đã rót thêm khoảng 55 tỷ đồng vào danh mục.

Petrosetco bắt đầu đẩy mạnh đầu tư chứng khoán từ quý II/2025 và duy trì xu hướng này đến nay. Riêng trong năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận hơn 133 tỷ đồng lợi nhuận từ hoạt động đầu tư, kinh doanh chứng khoán. Theo thuyết minh báo cáo tài chính cuối năm 2025, danh mục của Petrosetco tập trung vào các cổ phiếu VIX, VPB, GEX và EIB.

Tại thời điểm cuối quý II, Petrosetco đang phải trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán hơn 33,6 tỷ đồng.

Xu hướng mở rộng danh mục cũng được ghi nhận tại Công ty Cổ phần Phát triển Đô thị Từ Liêm (HoSE: NTL, Lideco). Đến cuối quý II, doanh nghiệp nâng giá trị đầu tư chứng khoán từ 478 tỷ đồng lên gần 597 tỷ đồng, chiếm khoảng 29% tổng tài sản.

Trong đó, cổ phiếu TCH tiếp tục là khoản đầu tư lớn nhất với giá gốc gần 310 tỷ đồng. Ngoài ra, Lideco còn nắm giữ các cổ phiếu DBC, DXP, HHS, HPX, NAB, PAN, SGT và TTA. Dù tiếp tục giải ngân, doanh nghiệp vẫn phải trích lập khoảng 25 tỷ đồng dự phòng giảm giá cho toàn bộ danh mục, chủ yếu tại các cổ phiếu DBC, HHS, SGT, HPX và PAN.

Trong quý II, doanh nghiệp ghi nhận 16 tỷ đồng lãi từ đầu tư chứng khoán, cao gấp 3,4 lần doanh thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và cao hơn 77% so với mức thực hiện cùng kỳ.

Tương tự Lideco, Công ty Cổ phần Nhà Đà Nẵng (HNX: NDN) cũng đang ghi nhận thành quả rõ rệt từ chiến lược này, thậm chí danh mục đầu tư có phần tích cực hơn.

Tại thời điểm cuối quý II, NDN sở hữu danh mục đầu tư chứng khoán hơn 659 tỷ đồng, tăng 69% so với đầu năm và chiếm gần 49% tổng tài sản. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp đã rót thêm hơn 270 tỷ đồng vào thị trường.

Phần lớn các khoản đầu tư của NDN đều đang có lãi. Đáng chú ý, khoản đầu tư vào VHM có giá gốc 84 tỷ đồng nhưng giá trị hợp lý lên tới 205 tỷ đồng, tương ứng mức lãi tạm tính khoảng 140%. Cổ phiếu HPG cũng tăng từ giá gốc 92 tỷ đồng lên giá trị hợp lý 122 tỷ đồng, trong khi MBB tăng từ 78 tỷ đồng lên 85 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, VPB và GEX là hai khoản đầu tư đang được trích lập dự phòng giảm giá. Ngoài ra, một số khoản đầu tư khác không được doanh nghiệp thuyết minh chi tiết cũng đang được trích lập hơn 23,7 tỷ đồng.

Tính chung, với giá gốc danh mục hơn 659 tỷ đồng và giá trị hợp lý gần 823 tỷ đồng, danh mục đầu tư chứng khoán của NDN đang ghi nhận mức lãi tạm tính gần 25%.

Chiến lược gia tăng tỷ trọng đầu tư đã mang lại nguồn thu đáng kể cho doanh nghiệp. Trong quý II, doanh thu tài chính của NDN đạt 29 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ, trong đó riêng lãi từ đầu tư chứng khoán đóng góp khoảng 16,5 tỷ đồng, vượt xa nguồn thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Diễn biến này cho thấy chứng khoán đang ngày càng trở thành một kênh phân bổ vốn phổ biến của doanh nghiệp phi tài chính. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư không chỉ phụ thuộc vào xu hướng thị trường mà còn chịu tác động lớn từ thời điểm giải ngân, khả năng lựa chọn cổ phiếu và chiến lược quản trị danh mục của từng doanh nghiệp.