Tại tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68”, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch SB Law cho rằng, một trong những điểm cốt lõi của Nghị quyết 68 là yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật về thực thi hợp đồng và giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực kinh doanh – thương mại, đặc biệt theo hướng rút ngắn thời gian xử lý vụ việc.
Tuy nhiên, sau một năm triển khai, những chuyển biến thực tế vẫn chưa đạt được kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp, nhất là tại hệ thống tòa án.
Theo ông Nguyễn Thanh Hà, áp lực giải quyết án hiện nay tại Hà Nội và TP.HCM là rất lớn khi mỗi năm các tòa án phải xử lý hàng chục nghìn vụ việc. Ngay từ giai đoạn nộp đơn khởi kiện và thụ lý vụ án, doanh nghiệp đã gặp nhiều rào cản.
Không chỉ dừng ở khâu thụ lý, quá trình tố tụng còn kéo dài qua nhiều cấp xét xử, từ sơ thẩm, phúc thẩm cho tới thi hành án. Mỗi công đoạn đều khiến doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí, kéo dài thời gian thu hồi tài sản và làm gia tăng rủi ro kinh doanh.
Chính sự kéo dài của các thủ tục dân sự và kinh tế đang khiến nhiều doanh nghiệp có xu hướng tìm đến cơ quan điều tra như một giải pháp “nhanh hơn” để xử lý tranh chấp, dù chủ trương hiện nay là không hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế.
Bên cạnh tòa án, trọng tài thương mại được đánh giá là cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả hơn nhờ tính linh hoạt và thời gian xử lý nhanh. Tuy nhiên, chi phí trọng tài vẫn là rào cản lớn đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn tài chính.
Khác với tòa án – nơi doanh nghiệp chỉ phải nộp án phí ban đầu ở mức tương đối thấp – trọng tài yêu cầu nộp gần như toàn bộ chi phí ngay từ đầu. Điều này khiến không ít doanh nghiệp e ngại tiếp cận.
Một tín hiệu tích cực được ông Nguyễn Thanh Hà nhắc tới là việc ngành tòa án đang thúc đẩy mô hình “tòa án điện tử” trong quá trình triển khai Nghị quyết 68. Theo đó, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến, gửi tài liệu qua môi trường số và thậm chí tham gia xét xử online.
“Nếu triển khai hiệu quả, mô hình tòa án điện tử sẽ giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí cho doanh nghiệp”, ông nhận định.
Tuy nhiên, theo lộ trình hiện nay, việc triển khai đầy đủ mô hình này có thể phải tới năm 2027 mới được áp dụng rộng rãi.
Một nội dung quan trọng khác của Nghị quyết 68, theo ông Hà, là định hướng ưu tiên các biện pháp kinh tế, hành chính và dân sự trước khi áp dụng chế tài hình sự đối với các sai phạm kinh tế. Đây được xem là bước tiến lớn trong tư duy quản lý, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động khắc phục hậu quả và giảm nguy cơ bị hình sự hóa hoạt động kinh doanh.
Dù vậy, khó khăn lớn nhất hiện nay là các quy định mới chỉ dừng ở tính định hướng, chưa có hướng dẫn cụ thể để triển khai trên thực tế.
Ông Hà dẫn ví dụ, trong các vụ án liên quan đến trốn thuế hay lừa đảo trong hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp thường được khuyến khích khắc phục hậu quả để được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm. Tuy nhiên, pháp luật hiện chưa có tiêu chí định lượng rõ ràng: khắc phục toàn bộ thiệt hại có được miễn trách nhiệm hình sự hay không, khắc phục một phần thì được giảm nhẹ ở mức nào.
“Khắc phục toàn bộ thiệt hại thì có được miễn trách nhiệm hình sự không, khắc phục một nửa thì giảm bao nhiêu, hiện vẫn chưa có hướng dẫn định lượng cụ thể. Đây chính là khoảng trống pháp lý khiến các cơ quan tố tụng cũng thận trọng khi áp dụng tinh thần của Nghị quyết 68, bởi nếu vận dụng không chặt chẽ có thể dẫn tới lo ngại bỏ lọt tội phạm:, ông Hà nói.
Trong quá trình tham gia bào chữa cho doanh nhân, các luật sư hiện nay đều viện dẫn tinh thần của Nghị quyết 68 nhằm bảo vệ quyền kinh doanh và tạo điều kiện cho doanh nghiệp khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, việc thiếu án lệ và hướng dẫn chi tiết khiến quá trình áp dụng trên thực tế vẫn gặp nhiều trở ngại.
Vì vậy, ông Nguyễn Thanh Hà kỳ vọng thời gian tới, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự cùng các quy định liên quan sẽ tiếp tục được sửa đổi theo hướng cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 68, đồng thời xây dựng thêm án lệ để tạo sự thống nhất trong áp dụng pháp luật.
Ngoài vấn đề tố tụng, ông Hà cũng đặc biệt lưu ý tới lĩnh vực sở hữu trí tuệ – một nội dung được Nghị quyết 68 nhấn mạnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo ông, việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ thời gian qua đã tạo ra một số cải thiện nhất định, như rút ngắn thời gian thẩm định đơn từ khoảng một năm xuống còn 5–6 tháng và thúc đẩy xử lý thủ tục trực tuyến.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy hạ tầng công nghệ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, khiến thời gian xử lý hồ sơ chưa được cải thiện đáng kể như kỳ vọng. Trong khi đó, tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường số vẫn diễn ra phổ biến.
Ông Hà dẫn chứng, việc phát sóng lậu các giải bóng đá trên mạng vẫn tồn tại công khai, bất chấp phản ánh kéo dài từ các doanh nghiệp nắm giữ bản quyền. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam tiếp tục bị đưa vào danh sách theo dõi về sở hữu trí tuệ của một số đối tác quốc tế.
Theo ông Hà, phản ứng chính sách hiện nay đôi khi vẫn mang tính đối phó tình huống và chịu tác động từ sức ép bên ngoài, thay vì hình thành một chiến lược dài hạn, chủ động về bảo vệ sở hữu trí tuệ.
“Khu vực tư pháp vẫn còn rất nhiều việc phải làm nếu muốn thực sự bảo vệ doanh nghiệp và doanh nhân”, ông nhấn mạnh.
Tags:
(VNF) - TS.Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới thường được nhắc đến với những cụm từ như “bùng nổ”, thì số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng đang tăng rất mạnh nhưng ít được nhìn nhận đầy đủ.
(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc FPT Telecom được Bộ Công an tuyển dụng chính thức và được phong cấp bậc hàm thượng tá.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Lãnh đạo Hà Nội đề nghị Sumitomo và đối tác BRG sớm triển khai thi công dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội, bảo đảm các yêu cầu về tiến độ.
(VNF) - CT Group đề xuất đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau theo hình thức PPP, dự kiến tổng vốn đầu tư khoảng 12 tỷ USD.
(VNF) - Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết thành phố sẽ phát triển các công viên lớn, khu sinh thái quy mô dọc sông Hồng và sông Đuống, đồng thời kiên quyết không chấp nhận các dự án cản trở hành lang thoát lũ hoặc phát triển đô thị thiếu không gian xanh.
(VNF) - TS.Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới thường được nhắc đến với những cụm từ như “bùng nổ”, thì số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng đang tăng rất mạnh nhưng ít được nhìn nhận đầy đủ.
(VNF) - Sau hơn một năm triển khai, dự án Vinhomes Wonder City (xã Ô Diên, Hà Nội) đang từng bước định hình diện mạo của một đại đô thị quy mô lớn ở phía Tây Hà Nội.
