Đổi mới mô hình tăng trưởng: Từ 'mở rộng quy mô' sang 'nâng cao chất lượng'
(VNF) - Không chỉ dừng ở các giải pháp kích thích tăng trưởng ngắn hạn, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng đang được đặt ở vị trí trung tâm trong điều hành kinh tế. Theo các chuyên gia, đây là bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển, khi tăng trưởng buộc phải dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, thay vì mở rộng đầu tư và khai thác nguồn lực truyền thống.
Đổi mới mô hình tăng trưởng: Yêu cầu cấp thiết
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026.
Một điểm đáng chú ý trong Nghị quyết lần này chính là bên cạnh các giải pháp điều hành quen thuộc như đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phát triển thị trường trong nước, phối hợp linh hoạt chính sách tài khóa – tiền tệ, điểm nhấn nổi bật của Nghị quyết năm nay là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng.

Dù nội dung này thường xuyên được đề cập trong các Nghị quyết 01/NQ-CP hằng năm, song ở Nghị quyết 01/2026/NQ-CP, mức độ nhấn mạnh rõ nét hơn. Trong 5 quan điểm, trọng tâm điều hành, Chính phủ xác định đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực; triển khai các cải cách chiến lược, dài hạn để chuyển đổi mô hình phát triển, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, với hai nhóm gắn trực tiếp đến chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất và đổi mới sáng tạo, đưa nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ vào trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời tạo đột phá trong khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Cách tiếp cận này thống nhất với định hướng chiến lược được xác lập tại Đại hội XIV của Đảng. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tăng trưởng giai đoạn 2026–2030 phải chủ yếu dựa vào năng suất, chất lượng, hiệu quả và đổi mới sáng tạo, giảm dần phụ thuộc vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ.
“Việc xác lập mô hình tăng trưởng mới vì vậy không chỉ là mục tiêu dài hạn, mà là yêu cầu cấp thiết để tạo nền tảng cho tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới”, TS Nguyễn Sĩ Dũng bình luận.
Thực thi quyết liệt để thoát bẫy thu nhập trung bình
Thực tế, chuyện đổi mới mô hình tăng trưởng đã được đặt ra từ giai đoạn 2011 - 2015. Khi đó, Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế đã được Chính phủ xây dựng và Quốc hội thông qua, với mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang kết hợp giữa chiều rộng và chiều sâu, trong bối cảnh các động lực tăng trưởng như vốn, tài nguyên được cho là đã “tới hạn”.

Dưới góc nhìn của TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), đổi mới mô hình tăng trưởng không còn là một lựa chọn mang tính chiến lược dài hạn, mà đã trở thành yêu cầu cấp bách của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh dư địa tăng trưởng theo chiều rộng ngày càng thu hẹp.
Theo ông, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ đã bộc lộ rõ những giới hạn, thể hiện qua năng suất lao động tăng chậm, hiệu quả sử dụng nguồn lực thấp và sức chống chịu của doanh nghiệp còn yếu trước các cú sốc bên ngoài.
TS. Cung cho rằng, trọng tâm của đổi mới mô hình tăng trưởng phải là chuyển từ “mở rộng quy mô” sang “nâng cao chất lượng”, trong đó năng suất, đổi mới sáng tạo và hiệu quả thể chế đóng vai trò quyết định. Thay vì tiếp tục chạy theo các chỉ tiêu tăng trưởng ngắn hạn, chính sách cần tập trung tạo lập môi trường cạnh tranh thực chất, nơi doanh nghiệp buộc phải đổi mới công nghệ, quản trị và mô hình kinh doanh để tồn tại và phát triển.
Ông nhấn mạnh, nếu thị trường không đủ cạnh tranh, các nguồn lực sẽ tiếp tục bị phân bổ méo mó, chảy vào những khu vực kém hiệu quả, làm suy yếu nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Một điểm được TS. Nguyễn Đình Cung nhiều lần nhấn mạnh là vai trò của cải cách thể chế trong đổi mới mô hình tăng trưởng.
Theo ông, thể chế không chỉ là “điều kiện hỗ trợ” mà chính là một động lực tăng trưởng quan trọng. Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, xóa bỏ rào cản gia nhập thị trường, bảo đảm quyền tự do kinh doanh và quyền tài sản sẽ tạo không gian cho khu vực tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn. Khi doanh nghiệp tư nhân thực sự trở thành một động lực trung tâm của nền kinh tế, tăng trưởng sẽ dựa nhiều hơn vào sáng tạo và hiệu quả, thay vì vào ưu đãi hay bảo hộ.
Bên cạnh đó, TS. Cung cho rằng đổi mới mô hình tăng trưởng cần gắn chặt với quá trình tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước và đầu tư công. Theo ông, khu vực kinh tế nhà nước cần tập trung vào những lĩnh vực then chốt, thiết yếu, có vai trò dẫn dắt và lan tỏa, thay vì dàn trải và cạnh tranh trực tiếp với khu vực tư nhân ở những lĩnh vực mà thị trường có thể làm tốt hơn. Việc phân bổ lại nguồn lực theo hướng này không chỉ nâng cao hiệu quả chung của nền kinh tế, mà còn tạo dư địa cho khu vực tư nhân mở rộng đầu tư và đổi mới.
Cuối cùng, TS. Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh rằng đổi mới mô hình tăng trưởng là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự kiên định trong điều hành chính sách. Những cải cách nửa vời, thiếu nhất quán sẽ khó tạo ra chuyển biến thực chất.
“Chỉ khi Việt Nam kiên trì theo đuổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và một môi trường thể chế minh bạch, nền kinh tế mới có thể thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình” và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới”, TS Nguyễn Đình Cung khẳng định.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính), cũng cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, dù đầy thách thức, nhưng hoàn toàn khả thi, nếu nền kinh tế được chuyển đổi dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh.
Con đường chiến lược đã được Đảng vạch rõ. Các giải pháp bước đầu cũng đã được chỉ rõ trong Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP của Chính phủ, như thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW; xây dựng chương trình phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp chiến lược; triển khai hiệu quả Chiến lược phát triển ngành bán dẫn; nội hàm hóa chiến lược “Make in Vietnam”; ban hành các chính sách ưu đãi đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D)…
Và bây giờ là lúc bắt tay vào thực hiện một cách quyết liệt, hiệu quả, để trước mắt, nền kinh tế có thể tăng trưởng từ 10% trở lên ngay trong năm 2026, dựa trên một mô hình tăng trưởng mới.
Hải Phòng lập khu thương mại tự do 6.292ha: Giá trị sẽ hình thành ở đâu?
- Lãi suất tăng nhanh và đạt đỉnh vào quý I/2026 28/01/2026 08:45
- Giao các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước tăng trưởng 10% trở lên trong năm 2026 25/01/2026 08:22
- Tín dụng dự kiến tăng 15%, loạt ngân hàng lãi vượt 30.000 tỷ 25/01/2026 03:04
ACV quyết định thay đổi nhân sự cấp cao
(VNF) - Thay mặt đại hội đồng cổ đông, Chủ tịch ACV Vũ Thế Phiệt mới đây đã ký nghị quyết về việc thay đổi nhân sự cấp cao tại Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).
Từ năng lượng sạch đến tài chính xanh: Trục hợp tác mới Việt Nam – châu Âu
(VNF) - Trong bài viết với tiêu đề: “Hợp tác Việt Nam và khu vực châu Âu trong năm 2025: Vươn lên tầm cao mới”, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định rằng Việt Nam mong muốn cùng châu Âu mở rộng hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo, tài chính xanh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hàng không vũ trụ.
Việt Nam sắp gia nhập nhóm 46 quốc gia hợp pháp hóa tài sản mã hoá
(VNF) - Thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khi ngày càng nhiều quốc gia chính thức thừa nhận và quản lý bằng khung pháp lý rõ ràng. Tại Việt Nam, với việc Luật Công nghiệp Công nghệ số dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tài sản mã hóa sẽ lần đầu tiên được hợp pháp hóa, đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ 46 trên thế giới gia nhập “bản đồ pháp lý” của thị trường tài sản số.
Khởi tố giám đốc công ty sản xuất gần 2.400 sản phẩm tương ớt, nước chấm giả
(VNF) - Ông Nguyễn Minh Quang, Giám đốc Công ty cổ phần Ngân Hà Vĩnh Phúc chỉ đạo nhân viên mua các loại nguyên liệu có giá thành thấp hơn so với nguyên liệu đã đăng ký, công bố theo quy định để sản xuất tương ớt, nước chấm giả, kém chất lượng.
Giá vàng SJC neo cao kỷ lục, chuyên gia không loại trừ kịch bản 200 triệu đồng/lượng
(VNF) - Giá vàng miếng SJC tiếp tục neo ở vùng đỉnh lịch sử trong phiên sáng 27/1/2026, khi được niêm yết quanh 175 – 177 triệu đồng/lượng. Trong bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng và kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên loại trừ kịch bản giá vàng trong nước có thể tiến tới mốc 200 triệu đồng/lượng.
Thêm 391 căn nhà ở xã hội tại Đà Nẵng đủ điều kiện đưa ra thị trường
(VNF) - 391 căn hộ nhà ở xã hội thuộc khối 1 dự án Ecohome Hòa Hiệp đã đủ điều kiện đưa ra thị trường, sau khi hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý và nghiệm thu phần móng.
Hà Nội nâng diện tích nhà ở bình quân lên tối thiểu 40m² sàn/người vào năm 2030
(VNF) - Theo kế hoạch, giai đoạn 2021–2030, Hà Nội phấn đấu phát triển khoảng 255 triệu m2 sàn nhà ở, tương đương hơn 1,82 triệu căn hộ, nhằm nâng diện tích nhà ở bình quân toàn thành phố lên tối thiểu 40 m2/người.
Hà Nội muốn di dời hơn 860.000 dân nội thành, tái cấu trúc đô thị
(VNF) Trong giai đoạn 2026-2045, tổng cộng TP. Hà Nội đề xuất di dời hơn 860.000 để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị.
Hà Nội sẽ mở rộng đường ven Hồ Tây lên 3 – 4 làn xe
(VNF) - Đề án bảo tồn và phát huy giá trị khu vực Hồ Tây vừa được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt, với định hướng nâng cấp hạ tầng giao thông, phát triển du lịch văn hóa và xây dựng nơi đây trở thành điểm đến quốc tế của Thủ đô.
Ngoài 34 bí thư, có 16 chủ tịch tỉnh, thành trúng cử Trung ương khóa mới
(VNF) - 34 bí thư tỉnh, thành là Ủy viên Trung ương khóa XIV. Đặc biệt, lần này Ban Chấp hành khóa mới còn có 16 chủ tịch các địa phương cũng tham gia Trung ương, gồm cả số tái cử và tham gia lần đầu.
Giao các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước tăng trưởng 10% trở lên trong năm 2026
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ giao các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước phấn đấu tăng trưởng sản lượng hoặc doanh thu năm 2026 từ 10% trở lên.
Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm với tiêu đề: "Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!".
Medistar Việt Nam sản xuất collagen giả; lộ mặt đường dây mỹ phẩm giả Celab Cosmetics
(VNF) - Thời gian qua, cơ quan chức năng liên tiếp xử lý nhiều vụ án đặc do các giám đốc doanh nghiệp cầm đầu, từ việc khởi tố Tổng giám đốc Công ty Medistar Việt Nam sản xuất collagen, vitamin giả; triệt phá đường dây mỹ phẩm giả quy mô lớn do nữ giám đốc 9X điều hành; vụ lđến àm giả hơn 190.000 phiếu thử nghiệm bị đề nghị án tới 26 năm tù...
Kinh tế Việt Nam: Động lực, cơ hội và rủi ro trong năm 2026
(VNF) - Ông Michael Kokalari - Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital cho rằng, sự kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, xuất khẩu duy trì tích cực và tiêu dùng phục hồi sẽ tạo nền tảng cho giai đoạn tăng tốc mới, dù đi kèm là những thách thức đáng kể về thanh khoản và điều hành chính sách tiền tệ.
9 nhân sự lần đầu tham gia Bộ Chính trị khóa XIV
Trong số 19 Ủy viên Bộ Chính trị được Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV bầu có 10 nhân sự tái cử và 9 nhân sự lần đầu tham gia Bộ Chính trị.
Bức tranh toàn cảnh về quê quán của 200 Ủy viên Trung ương khóa 14
Thống kê từ danh sách Ủy viên Trung ương cho thấy sự phân bổ quê quán có nhiều khác biệt giữa các địa phương. Trong đó, Ninh Bình dẫn đầu cả nước với 26 Ủy viên Trung ương
Những chi tiết đặc biệt trong cơ cấu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV
200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV vừa được bầu ra tại Đại hội XIV của Đảng, với cơ cấu gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 nhân sự dự khuyết.
Tổng Bí thư Tô Lâm nêu thông điệp 'chuyển từ tiếp nhận sang đóng góp trong quan hệ quốc tế'
(VNF) - Tại cuộc họp báo quốc tế thông báo kết quả Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu quan điểm "chuyển từ tiếp nhận sang đóng góp trong quan hệ quốc tế" của Việt Nam.
Diễn văn bế mạc Đại hội XIV của Tổng Bí thư Tô Lâm
(VNF) - Sau 5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, khoa học với phương châm "Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển", chiều 23/1, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia đã diễn ra phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance xin giới thiệu toàn văn Diễn văn bế mạc của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
'Đại hội khóa XIV đã đưa ra những quyết sách lịch sử'
(VNF) - Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, các Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV hội tụ đủ các tiêu chuẩn về phẩm chất, uy tín, năng lực, trình độ để gánh vác trọng trách trước Đảng, trước nhân dân.
Đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng ngay sau Đại hội XIV
(VNF) - Chiều 23/1, tại phiên bế mạc Đại hội lần thứ XIV của Đảng, thay mặt Đoàn Chủ tịch, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình của Đoàn Chủ tịch trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Công an TP. Đà Nẵng tìm bị hại trong vụ Công ty GFDI chiếm đoạt 3.700 tỷ
(VNF) - Ngày 23/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Đà Nẵng phát thông báo tìm các bị hại liên quan đến vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI.
Những Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV xuất thân từ doanh nhân
(VNF) - Ngoài Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel Tào Đức Thắng, trong danh sách ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV còn có nhiều gương mặt từng là lãnh đạo của các doanh nghiệp nhà nước.
Công bố danh sách Bộ Chính trị khóa XIV
(VNF) - Danh sách Bộ Chính trị khóa XIV đã được công bố tại phiên bế mạc Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ khóa XIV diễn ra chiều 23/1.
ACV quyết định thay đổi nhân sự cấp cao
(VNF) - Thay mặt đại hội đồng cổ đông, Chủ tịch ACV Vũ Thế Phiệt mới đây đã ký nghị quyết về việc thay đổi nhân sự cấp cao tại Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).
Ngắm cảng biển chiến lược Liên Chiểu dần hiện hình bên Vịnh Đà Nẵng
(VNF) - Dự án Đầu tư xây dựng bến cảng Liên Chiểu – phần cơ sở hạ tầng dùng chung, đang bước vào giai đoạn nước rút với khối lượng thi công đạt khoảng 97%. Hình hài đại công trường cảng biển chiến lược dần hiện rõ bên vịnh Đà Nẵng.




























































