Đón dòng tiền tỷ USD sau tháng 9: Cơ hội hiện thực hóa lợi nhuận cho NĐT Việt

Lộ trình dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán

Trong bối cảnh nền kinh tế được dự báo tiếp tục tăng trưởng tích cực trong năm Bính Ngọ 2026 và bước sang một giai đoạn phát triển mới, thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế. Đặc biệt, năm 2026 được kỳ vọng sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng theo công bố của FTSE, qua đó mở ra triển vọng thu hút mạnh mẽ dòng vốn trong và ngoài nước.

Trao đổi tại Talkshow Phố Tài chính, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, CFA, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ ĐTCK Vietcombank (VCBF) cho biết, trước mỗi kỳ nâng hạng, thị trường chứng khoán thường phản ứng cả trước và sau thời điểm công bố chính thức. Theo đó, dòng vốn đầu tư thường diễn biến theo ba giai đoạn rõ rệt.

Giai đoạn trước tháng 3/2026, dòng vốn chủ động tăng do nhà đầu tư giao dịch dựa kỳ vọng nâng hạng, đến từ cả nhà đầu tư nội và đầu tư ngoại. Thực tế cho thấy, tại Kuwait, dòng vốn ngoại ròng đã đạt khoảng 700 triệu USD trong nửa cuối năm 2018, tăng mạnh so với mức bình quân 200 triệu USD/năm trước đó, ngay trước thời điểm được FTSE nâng hạng. Tại Việt Nam, dòng tiền “đón đầu” kỳ vọng nâng hạng cũng đã xuất hiện rõ nét ở nhóm cổ phiếu chứng khoán trong quý III/2025, khi nhóm này tăng hơn 60% từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 9/2025.

Từ tháng 3 đến tháng 9/2026, FTSE dự kiến tiếp tục đánh giá việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong kỳ rà soát giữa kỳ tháng 3, trước khi quyết định chính thức có hiệu lực vào tháng 9/2026. Trong giai đoạn này, dòng tiền được kỳ vọng tiếp tục duy trì tích cực, chủ yếu đến từ các quỹ đầu tư chủ động nước ngoài.

Sau tháng 9/2026, khi việc nâng hạng chính thức được triển khai, dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF tham chiếu theo chỉ số FTSE Emerging Markets sẽ bắt đầu giải ngân. Ước tính, Việt Nam có thể thu hút khoảng 0,5 – 1 tỷ USD dòng vốn thụ động trong giai đoạn này. Bên cạnh đó, dòng vốn từ các quỹ chủ động cũng được dự báo tiếp tục gia tăng nếu thị trường xuất hiện các cơ hội đầu tư hấp dẫn. Trong bối cảnh đó, bà Nguyễn Thị Hằng Nga cho rằng nhà đầu tư trong nước có thể cân nhắc hiện thực hóa lợi nhuận nếu thị trường đã trải qua một chu kỳ tăng mạnh trước đó.

Nâng cao chất lượng dòng vốn để phát triển bền vững

Đánh giá về cơ cấu dòng tiền hiện nay, bà Nga cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chủ yếu được dẫn dắt bởi nhà đầu tư cá nhân trong nước. Dòng vốn này mang tính ngắn hạn,  đầu cơ cao, thường bị ảnh hưởng rất mạnh của tâm lý và áp lực của đòn bẩy, vì vậy dễ gây biến động mạnh cho thị trường.

Trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài hiện chiếm khoảng 9 - 10% giá trị giao dịch. Nếu như trước đây thị trường thường chịu tác động lớn từ dòng vốn ngoại, thì vài năm gần đây, dòng tiền nội đã áp đảo và đóng vai trò chi phối. Tuy nhiên, trong năm 2026, với việc siết chặt hoạt động mua bán ngoại tệ trên thị trường tự do, kênh đầu tư vàng gặp nhiều hạn chế, cùng với kỳ vọng Mỹ tiếp tục hạ lãi suất, áp lực mất giá của VNĐ được dự báo sẽ giảm. Điều này có thể giúp hạn chế áp lực bán ròng từ khối ngoại. Kết hợp với triển vọng nâng hạng, đại diện VCBF kỳ vọng dòng vốn nước ngoài sẽ đóng góp tích cực hơn cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ở nhóm nhà đầu tư tổ chức trong nước, dòng tiền chủ yếu đến từ hoạt động tự doanh của các công ty chứng khoán và các quỹ ETF nội. Các quỹ mở cổ phiếu hiện có quy mô còn khá khiêm tốn, khoảng 1,5 tỷ USD vào cuối năm 2025, và do đặc thù đầu tư dài hạn nên chưa tạo ra tác động lớn đến thanh khoản thị trường. Tuy vậy, điểm tích cực là nhà đầu tư ngày càng quan tâm nhiều hơn đến kênh quỹ mở, với quy mô tăng gấp khoảng ba lần trong vòng ba năm trở lại đây. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ giúp thị trường giao dịch tiệm cận hơn với giá trị thực của doanh nghiệp, qua đó nâng cao tính ổn định dài hạn.

Trong những năm gần đây, các quỹ đầu tư tại Việt Nam đã dần khẳng định vai trò trong việc nâng cao chất lượng dòng vốn và chất lượng đầu tư thông qua hiệu quả hoạt động vượt trội. Đặc biệt, sau làn sóng nhà đầu tư F0 gia nhập thị trường trong giai đoạn Covid-19, nhiều tài khoản cá nhân chịu thua lỗ nặng khi thị trường điều chỉnh sâu năm 2022 và đến nay vẫn chưa phục hồi, trong khi nhiều quỹ đầu tư vẫn duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng.

Bà Nguyễn Thị Hằng Nga, CFA, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý Quỹ ĐTCK Vietcombank (VCBF

Theo bà Nga, để thu hút hiệu quả dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài - nhóm có yêu cầu rất cao về chất lượng tăng trưởng, quản trị doanh nghiệp, minh bạch thông tin, tỷ lệ free-float, room ngoại và tiêu chuẩn ESG – Việt Nam cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, cần mở rộng và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường thông qua việc khuyến khích IPO và niêm yết mới, có thể bằng các ưu đãi thuế nhằm tạo ra làn sóng doanh nghiệp lên sàn. Song song với đó là tái khởi động chương trình cổ phần hóa và thoái vốn tại doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh đó, việc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài và mở cửa hơn cho nhà đầu tư quốc tế cũng đóng vai trò then chốt. Kinh nghiệm từ Saudi Arabia cho thấy, sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi năm 2019 và nới lỏng điều kiện đầu tư cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, tỷ trọng của thị trường này trong chỉ số thị trường mới nổi đã tăng từ 3,2% lên 4,7%.

Ngoài ra, cải thiện thủ tục hành chính, hạ tầng giao dịch và thanh toán cũng là trọng tâm quan trọng. Bộ Tài chính mới đây đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC ngày 3/2/2026, cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua môi giới nước ngoài mà không cần mở tài khoản trực tiếp tại công ty chứng khoán Việt Nam. Theo bà Nga, đây là  một bước tiến quan trọng trong việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường.

Cuối cùng, việc nâng cao tính minh bạch, chuẩn hóa công bố thông tin theo thông lệ quốc tế, cung cấp thông tin bằng tiếng Anh và áp dụng các tiêu chuẩn ESG toàn cầu được xem là điều kiện tiên quyết để gia tăng sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.