'Đừng chỉ nhìn con số nhập siêu để đánh giá sức khỏe nền kinh tế'
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
Điều quan trọng không nằm ở con số mà nằm ở chất lượng
Trong 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 19,5%; nhập khẩu tăng 30,8%.
Đáng chú ý, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 13,8 tỷ USD, ghi nhận mức thâm hụt lớn nhất trong gần 30 năm. Con số nay trái ngược hoàn toàn với bức tranh thặng dư hơn 5 tỷ USD của cùng kỳ năm trước khiến nhiều người đặt ra nghi hoặc về sự suy giảm sức mạnh xuất khẩu?
Tại buổi gặp mặt báo chí, ông Lê Trung Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Thống kê cho biết Việt Nam nhiều năm liền duy trì trạng thái xuất siêu. Tuy nhiên, trước những biến động của kinh tế thế giới và tác động từ căng thẳng địa chính trị, cán cân thương mại đã chuyển sang nhập siêu trong những tháng gần đây.

Theo số liệu của Cục Thống kê, Việt Nam nhập siêu khoảng 1,78 tỷ USD trong tháng 1, 1,01 tỷ USD trong tháng 2, 0,68 tỷ USD trong tháng 3, 3,99 tỷ USD trong tháng 4 và 5,21 tỷ USD trong tháng 5. Lũy kế 5 tháng đầu năm, mức nhập siêu đã lên tới 13,8 tỷ USD.
Một trong những nguyên nhân quan trọng đến từ sự thay đổi trong cơ cấu nhập khẩu năng lượng. Nếu trước đây Việt Nam xuất khẩu dầu thô thì hiện nay lại chủ yếu nhập khẩu dầu thô để phục vụ sản xuất trong nước. Sự thay đổi này đã tác động đáng kể đến cán cân thương mại.
Bên cạnh đó, nhập khẩu linh kiện điện tử, chip bán dẫn, máy móc thiết bị và nguyên vật liệu công nghệ cao cũng tăng mạnh cùng với làn sóng mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.
Theo ông Hiếu, nhiều tập đoàn lớn đang triển khai các dự án điện tử, bán dẫn và công nghệ cao tại các địa phương như Phú Thọ, Thái Nguyên. Trước khi các nhà máy chính thức vận hành, doanh nghiệp phải nhập khẩu lượng lớn máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên liệu đầu vào để chuẩn bị sản xuất.
“Các doanh nghiệp thường nhập nguyên liệu và linh kiện trước khi nhà máy đi vào hoạt động. Đây là nhu cầu phục vụ sản xuất chứ không phải nhập khẩu để tiêu dùng”, ông Hiếu cho biết.
Đại diện Cục Thống kê cũng lưu ý rằng nhiều lô máy móc, thiết bị hiện mới đang trong quá trình vận chuyển, lắp đặt hoặc chưa được đưa vào vận hành. Vì vậy, các khoản nhập khẩu này chưa thể phản ánh ngay vào phần tích lũy tài sản của nền kinh tế.
“Khi những thiết bị này đi vào hoạt động, chúng mới thực sự phát huy vai trò trong việc nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra tăng trưởng”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Theo ông, việc đánh giá nền kinh tế không thể chỉ nhìn vào con số nhập siêu mà cần xem xét dòng nhập khẩu đang chảy vào đâu và tạo ra giá trị gì.
“Nếu nhập khẩu phục vụ đầu tư, sản xuất và mở rộng năng lực công nghiệp thì đây có thể là yếu tố hỗ trợ tăng trưởng. Ngược lại, nếu nhập khẩu chủ yếu phục vụ tiêu dùng cuối cùng thì tác động sẽ hoàn toàn khác”, ông Hiếu nói.
Làm rõ cơ cấu nhập khẩu
Để đánh giá chính xác hơn tác động của nhập khẩu đối với tăng trưởng, Cục Thống kê đang phối hợp với các bộ, ngành để phân tích sâu cơ cấu nhập khẩu, làm rõ tỷ trọng máy móc thiết bị, nguyên vật liệu sản xuất và hàng hóa tiêu dùng.
Theo cơ quan này, máy móc và thiết bị phục vụ đầu tư dài hạn sẽ góp phần nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế. Trong khi đó, các nguyên liệu như chip và linh kiện điện tử sau khi được đưa vào sản xuất có thể tạo ra sản phẩm phục vụ xuất khẩu trong những giai đoạn tiếp theo.

Ông Hiếu cho biết nhiều doanh nghiệp hiện cũng đang chủ động nhập khẩu sớm nguyên vật liệu và linh kiện để chuẩn bị cho các đơn hàng mới, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao.
Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Dự án Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô tại Trung tâm Chuyển đổi Xanh Thông minh (Green-X), VinUniversity cho rằng cấu trúc nhập khẩu của Việt Nam đang thay đổi đáng kể.
Nếu trước đây phần lớn hàng nhập khẩu phục vụ sản xuất hàng hóa vật chất để xuất khẩu thì hiện nay một phần lớn đang được sử dụng cho phát triển kinh tế số, hạ tầng công nghệ và các dịch vụ mới.
“Những khoản đầu tư này có thể tạo ra giá trị gia tăng trong nước nhưng không nhất thiết chuyển hóa ngay thành xuất khẩu hàng hóa như mô hình sản xuất truyền thống”, ông Tú Anh nhận định.
Vị chuyên gia cũng lưu ý khu vực FDI hiện chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm, cao hơn đáng kể so với mức 70-72% của các giai đoạn trước. Điều này cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước vẫn còn nhiều dư địa để cải thiện.
Bên cạnh đó, nhập khẩu năng lượng tăng mạnh cũng tạo áp lực nhất định lên chi phí sản xuất và lạm phát, nhất là khi giá dầu, hóa chất và phân bón có thể tác động tới mặt bằng giá trong nước.
Tuy nhiên, TS. Nguyễn Tú Anh cho rằng nếu các rủi ro về nguồn cung năng lượng được kiểm soát tốt, dòng vốn đầu tư vào công nghệ, sản xuất và hạ tầng số sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.
Nhập siêu gần 14 tỷ USD: DN tăng tốc sản xuất hay chỉ báo đáng lo?
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cùng cựu Chủ tịch tỉnh Bạc Liêu bị khai trừ Đảng
(VNF) - Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, cùng ông Dương Thành Trung, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) bị kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng.
Đà Nẵng đề xuất loạt cơ chế đặc thù cho dự án khu đô thị lấn biển
(VNF) - Sáng 27/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với tờ trình của Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển tại TP. Đà Nẵng.
Chấm dứt 'nới - siết tạm thời', mở hành lang ổn định cho trái phiếu DN
(VNF) - Nghị định 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng tạo lập khuôn khổ pháp lý cân bằng hơn cho thị trường trái phiếu riêng lẻ, vừa mở rộng khả năng huy động dòng vốn của doanh nghiệp, vừa tăng lớp bảo vệ đối với nhà đầu tư.
Khởi tố cựu chủ tịch và giám đốc Công ty Y tế Việt Mỹ
(VNF) - Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ và các đơn vị liên quan.
Cựu Chủ tịch tỉnh Vĩnh Phúc Lê Duy Thành được trả lại 21 tỷ đồng và 330.000 USD
(VNF) - Sau khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thi hành án dân sự trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) Lê Duy Thành đã được Thi hành án dân sự TP Hà Nội trả lại hơn 21,3 tỷ đồng và 330.000 USD.
Mở những 'đường dẫn', chuyển hóa nguồn lực thành vốn dài hạn cho tăng trưởng
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng cao giai đoạn 2026–2030 đặt Việt Nam trước nhu cầu vốn đầu tư rất lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điểm nghẽn đang nằm ở khả năng chuyển nguồn lực sẵn có thành vốn trung và dài hạn cho hạ tầng, sản xuất, công nghệ và khu vực kinh tế tư nhân.
Ông Đỗ Thanh Bình làm bí thư Thành ủy Cần Thơ
(VNF) - Ông Đỗ Thanh Bình, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức bí thư Thành ủy Cần Thơ.
Bí thư Cần Thơ Lê Quang Tùng làm Bí thư An Giang
(VNF) - Ông Lê Quang Tùng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Bí thư Tỉnh ủy An Giang nhiệm kỳ 2025-2030.
TP. HCM xét xử vụ buôn lậu hơn 700 viên kim cương ngày 31/7
(VNF) - TP. HCM là đơn vị xét xử vụ án, 4 bị cáo trong vụ buôn lậu kim cương, phát sinh thêm hành vi đưa hối lộ, lừa đảo vào ngày 31/7.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: 'Không tư nhân hóa đất đai, nhà nước quyết định giá đất'
(VNF) - Yêu cầu việc sửa Luật Đất đai phải đồng bộ, khơi thông nguồn lực nhưng không tư nhân hóa đất đai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất.
TT Trump khai hỏa mặt trận thuế quan mới với hơn 60 quốc gia
(VNF) - Hơn 60 đối tác thương mại của Mỹ sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu mới từ ngày 24/7, đánh dấu bước leo thang tiếp theo trong chiến lược thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Bộ Chính trị điều động hai Phó Bí thư Thường trực giữa Tây Ninh và Vĩnh Long
(VNF) - Ông Nguyễn Mạnh Hùng được phân công giữ chức Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long, còn bà Hồ Thị Hoàng Yến giữ cương vị tương ứng tại Tây Ninh.
Phó bí thư An Giang Nguyễn Thanh Nhàn làm Phó bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương
(VNF) - Ông Nguyễn Thanh Nhàn, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh An Giang, được Bộ Chính trị điều động, chỉ định giữ chức Phó bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương nhiệm kỳ 2025-2030.
Chủ tịch TP.Huế Nguyễn Khắc Toàn làm Phó bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng
(VNF) - Ông Nguyễn Khắc Toàn, Chủ tịch UBND TP Huế, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025-2030.
Chủ tịch Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang làm Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương
(VNF) - Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Đà Nẵng khẳng định chưa có chủ trương di dời trung tâm hành chính
(VNF) - Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng, thành phố chưa có bất kỳ chủ trương hay quyết định chính thức nào liên quan đến việc di dời trung tâm hành chính thành phố.
Kinh tế Việt Nam: Tăng tốc vượt kỳ vọng nhưng đối mặt sức ép nhập siêu, lạm phát
(VNF) - Sau nửa đầu năm ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhiều thách thức hơn trong nửa cuối năm 2026 khi áp lực từ nhập siêu, lạm phát và tỷ giá xuất hiện đồng thời.
World Bank dự báo Việt Nam tăng trưởng cao nhất Đông Á - Thái Bình Dương
(VNF) - Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ triển vọng tăng trưởng của khoảng hai phần ba nền kinh tế trên thế giới. Trong khi đó, Việt Nam là một trong số ít quốc gia được nâng dự báo, với mức tăng trưởng GDP năm 2026 đạt 6,8% - cao nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương.
Ông Mai Xuân Liêm được giao điều hành UBND tỉnh Thanh Hóa
(VNF) - Phó chủ tịch Thường trực Mai Xuân Liêm được phân công phụ trách Đảng bộ và điều hành UBND tỉnh Thanh Hóa trong thời gian kiện toàn chức danh chủ tịch.
Trung ương thảo luận đề án thành lập TP Quảng Ninh, Bắc Ninh trực thuộc Trung ương
(VNF) - Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Ban Chấp hành Trung ương thảo luận theo tổ về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, cùng nhiều nội dung quan trọng khác.
Bộ Nội vụ: Tăng lương tối thiểu vùng 7,8%, vượt mức sống tối thiểu của người lao động
(VNF) - Bộ Nội vụ cho biết mức tăng lương tối thiểu vùng 7,8% từ năm 2027 không chỉ bù đắp trượt giá mà còn cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu dự kiến của người lao động, qua đó góp phần cải thiện thu nhập nhưng vẫn bảo đảm hài hòa lợi ích của doanh nghiệp.
Sửa Luật Đất đai: Đề xuất bỏ giá đất cụ thể, siết nguyên tắc định giá
(VNF) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trình Bộ Tư pháp hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều thay đổi quan trọng về cơ chế định giá đất. Đáng chú ý, dự thảo bỏ quy định về "giá đất cụ thể", đồng thời bổ sung căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo hướng dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh.
Nóng: Phát hiện 3.400 viên kim cương nhập lậu trong hệ thống bán lẻ của SJC
(VNF) - Số kim cương trị giá hơn 500 tỷ đồng đã được nhập lậu từ Hồng Kông và đưa vào hệ thống bán lẻ của Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) để tiêu thụ.
Từ 1/9, áp dụng quy định mới về tiền bản quyền trong lĩnh vực báo chí
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản. Trong đó, nghị định dành một chương quy định cụ thể về tiền bản quyền đối với tác phẩm báo chí, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.
Trung ương thảo luận định hướng sửa Luật Đất đai
(VNF) - Trong ngày làm việc thứ hai, Hội nghị Trung ương 3 đã thảo luận nhiều nội dung quan trọng, trong đó quy định về những điều đảng viên không được làm, định hướng sửa Luật Đất đai.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cùng cựu Chủ tịch tỉnh Bạc Liêu bị khai trừ Đảng
(VNF) - Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, cùng ông Dương Thành Trung, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) bị kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng.
Hiện trạng Khu tập thể Trương Định hơn 50 năm tuổi trước ngày đập đi xây lại
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.


































































