(VNF) - Ngành bán dẫn là ngành đặc biệt, vừa mang tính công nghiệp vừa liên quan đến công nghệ cao và an ninh quốc gia. Vì vậy, các tập đoàn lớn thường đàm phán trực tiếp với chính phủ các nước để nhận được các gói hỗ trợ đầu tư.
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Đỗ Tiến Thịnh - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) - Bộ Tài chính, cho rằng để cạnh tranh trong cuộc đua thu hút đầu tư bán dẫn, Việt Nam cần kết hợp giữa chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, hợp tác cấp chính phủ và chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng.
- Theo ông đâu là những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng một dự án FDI bán dẫn ngay từ giai đoạn cấp phép?
Ông Đỗ Tiến Thịnh: Thứ nhất, bán dẫn là một công nghệ chiến lược nên quan điểm của tôi là càng thu hút được nhiều dự án càng tốt. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là những dự án đó phải góp phần giúp Việt Nam phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước. Chúng ta cần ưu tiên các dự án có khả năng giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước làm chủ công nghệ. Đây mới là giá trị lâu dài.
Ví dụ như Intel đã đầu tư tại TP.HCM từ rất nhiều năm trước và rõ ràng họ có những đóng góp nhất định. Tuy nhiên, đến nay, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng của Intel vẫn còn rất hạn chế. Điều đó cho thấy chỉ thu hút được một dự án lớn là chưa đủ, mà điều quan trọng là dự án đó phải tạo ra sự lan tỏa cho nền kinh tế.
Do đó, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần ưu tiên hơn những dự án vừa đầu tư vừa hỗ trợ hình thành hệ sinh thái, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng nên ưu tiên các dự án phù hợp với lợi thế mà Việt Nam đang hướng tới. Theo Chiến lược phát triển ngành bán dẫn và Chiến lược phát triển nguồn nhân lực bán dẫn của Chính phủ, Việt Nam có nhiều cơ hội ở khâu thiết kế chip. Vì vậy, chúng ta rất mong muốn các tập đoàn FDI tham gia vào mảng này để cùng đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ kỹ sư thiết kế chip chất lượng cao.
Đối với các lĩnh vực khác của ngành bán dẫn, Việt Nam vẫn sẵn sàng thu hút. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chỉ vào Việt Nam để sử dụng lao động mà không có liên kết với doanh nghiệp nội địa thì dù vẫn có đóng góp, giá trị tạo ra sẽ không lớn bằng các dự án có khả năng hợp tác, chuyển giao và phát triển hệ sinh thái.
- Theo ông, Việt Nam đang thiếu những mảnh ghép nào để cạnh tranh với các trung tâm bán dẫn trong khu vực?
Ông Đỗ Tiến Thịnh: Nếu nhìn sang Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Mỹ, điều mà các nhà đầu tư quan tâm trước hết vẫn là chính sách ưu đãi đầu tư.
Điều đầu tiên là các ưu đãi về thuế, đất đai và những chính sách khuyến khích khác. Việt Nam hiện đã dành mức ưu đãi cao nhất trong hệ thống pháp luật cho ngành bán dẫn vì đây là ngành chiến lược. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần tiếp tục so sánh với các quốc gia khác để xem mức ưu đãi hiện nay đã đủ sức cạnh tranh hay chưa.
Điểm quan trọng hơn nằm ở chính sách hỗ trợ đầu tư trực tiếp. Đây mới là cuộc cạnh tranh thực sự trên thế giới hiện nay. Ngành bán dẫn là ngành đặc biệt, vừa mang tính công nghiệp vừa liên quan đến công nghệ cao và an ninh quốc gia. Vì vậy, các tập đoàn lớn thường đàm phán trực tiếp với chính phủ các nước để nhận được các gói hỗ trợ đầu tư.
Ví dụ, tại Nhật Bản, nhiều dự án bán dẫn được Chính phủ hỗ trợ tới khoảng 50% tổng vốn đầu tư. Đây là mức hỗ trợ rất lớn. Việt Nam chắc chắn khó có thể theo đuổi mức hỗ trợ như vậy, nhưng nếu hoàn toàn không có cơ chế hỗ trợ đầu tư thì sẽ rất khó cạnh tranh để thu hút các dự án lớn.
Ngay cả các dự án đóng gói và kiểm thử (ATP/OSAT), doanh nghiệp cũng mong muốn nhận được hỗ trợ nếu đưa công nghệ tiên tiến vào Việt Nam. Nếu không, họ hoàn toàn có thể lựa chọn quốc gia khác.
Hiện nay, Việt Nam đã có Quỹ hỗ trợ đầu tư được thành lập theo nghị định của Chính phủ. Đây là bước tiến rất quan trọng. Ban đầu quỹ này được hình thành nhằm ứng phó với Thuế tối thiểu toàn cầu và hỗ trợ các tập đoàn đa quốc gia, nhưng về lâu dài có thể trở thành công cụ quan trọng để tăng sức cạnh tranh trong thu hút FDI công nghệ cao.
Tuy nhiên, việc hỗ trợ dự án nào, hỗ trợ ở mức nào vẫn cần được tiếp tục hoàn thiện vì còn liên quan đến khả năng cân đối ngân sách.
- Ngoài ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, theo ông còn yếu tố nào quyết định khả năng thu hút các dự án bán dẫn quy mô lớn?
Ông Đỗ Tiến Thịnh: Một yếu tố rất quan trọng là hợp tác giữa Chính phủ với Chính phủ (G2G). Đối với bán dẫn, nhiều công nghệ được xếp vào nhóm công nghệ cao, thậm chí liên quan đến an ninh quốc gia. Vì vậy, việc doanh nghiệp có thể mang công nghệ vào Việt Nam hay không không chỉ phụ thuộc vào quyết định của doanh nghiệp mà còn phụ thuộc vào chính phủ nước sở tại.
Ví dụ, nhiều thiết bị hay công nghệ của Mỹ muốn xuất khẩu sang Việt Nam vẫn phải xin giấy phép vì đây là lĩnh vực kiểm soát rất chặt. Do đó, muốn thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thì trước hết Việt Nam phải tăng cường hợp tác cấp Chính phủ, tạo được niềm tin và cơ chế hợp tác với các quốc gia sở hữu công nghệ. Đây là điều kiện rất quan trọng để dòng vốn FDI công nghệ cao có thể vào Việt Nam.
- Theo ông Việt Nam có thể thiết kế những công cụ tài chính nào để thu hút cũng như nâng cao hiệu quả đầu tư vào ngành bán dẫn?
Ông Đỗ Tiến Thịnh: Có một công cụ tài chính mà tôi cho rằng rất đáng quan tâm, đó là matching fund (quỹ đối ứng). Đây là mô hình Đài Loan từng áp dụng khi hỗ trợ TSMC trong giai đoạn đầu phát triển.
Khi nhận thấy doanh nghiệp có tiềm năng, Chính phủ đã sử dụng vốn đầu tư mạo hiểm của Nhà nước để góp vốn ban đầu. Chính phần vốn đối ứng này đã thu hút thêm nguồn vốn tư nhân, giúp doanh nghiệp có đủ nguồn lực để phát triển.
Đối với Việt Nam, nếu có thể hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc quỹ đối ứng để cùng đầu tư với khu vực tư nhân, không chỉ doanh nghiệp trong nước mà cả các dự án FDI có liên kết với doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ có thêm động lực mở rộng đầu tư.
Trân trọng cảm ơn ông!
(VNF) - Theo định hướng quy hoạch, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận sẽ được tái thiết theo hướng mở rộng không gian công cộng, tăng kết nối quảng trường, công viên, đồng thời bổ sung các công trình điểm nhấn và hạ giải một số công trình chưa phù hợp.
(VNF) - Theo ông Bùi Minh Giáp - Chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam, điều quan trọng không phải là quy mô nhập siêu, mà là nền kinh tế đang nhập khẩu điều gì và liệu những dòng vốn nhập khẩu đó có được chuyển hóa thành năng lực sản xuất, năng suất và xuất khẩu trong tương lai hay không.
(VNF) - Theo ông Bùi Thế Bảo - chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân, nhà sáng lập công ty Chìa Khóa Vàng, đã đến lúc mỗi người cần thay đổi tư duy từ "để dành" sang "đầu tư cho tuổi hưu", chủ động xây dựng một "quỹ hưu trí tự thân". Đây không chỉ là giải pháp đảm bảo an ninh tài chính cá nhân mà còn góp phần hình thành dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Vũ Thành Công - Cố vấn tài chính cá nhân tại Mỹ, giá trị lớn nhất của chứng chỉ quỹ không chỉ nằm ở khả năng sinh lời mà còn ở việc giúp nhà đầu tư tiếp cận một hệ thống quản lý chuyên nghiệp, minh bạch và được bảo vệ bởi khung pháp lý.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Tử Quảng - Chủ tịch sáng lập, CEO Tập đoàn Công nghệ Bkav, điều Việt Nam thiếu không phải là tiền mà là một cơ chế thị trường vốn phù hợp với doanh nghiệp công nghệ. Một sàn giao dịch chuyên biệt theo mô hình "NASDAQ Việt Nam" có thể trở thành động lực khơi thông dòng vốn cho đổi mới sáng tạo.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Phan Hữu Thắng - Nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho rằng, Việt Nam đang trở thành điểm đến an toàn của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, để biến lợi thế thành động lực tăng trưởng dài hạn, Việt Nam cần nhanh chóng nâng cấp hạ tầng, hoàn thiện thể chế và gia tăng năng lực của doanh nghiệp trong nước nhằm đón làn sóng đầu tư chất lượng cao.
(VNF) - Chiến sự Iran và làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo nên nửa đầu năm 2026 đầy biến động của thị trường tài chính toàn cầu. Trong khi AI thúc đẩy cổ phiếu công nghệ bứt phá, xung đột Trung Đông khiến giá dầu, lạm phát và lợi suất trái phiếu tăng mạnh.
(VNF) - Việc Ngân hàng Thế giới (World Bank) chính thức xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao đánh dấu cột mốc sau 17 năm tăng trưởng bền bỉ, đồng thời mở ra giai đoạn phát triển nhiều thách thức hơn.
(VNF) - Với quy mô đầu tư hơn 1 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế, cùng mục tiêu chiến lược đưa doanh thu phí đạt 3,3 – 3,5% GDP vào năm 2030, ngành bảo hiểm đang ngày càng khẳng định vai trò là một trong những kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho sự tăng trưởng bền vững.
(VNF) - TS. Võ Trí Thành cho rằng, Việt Nam cần những nguồn vốn dài hạn hơn để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Bên cạnh tín dụng ngân hàng, việc phát triển các định chế tài chính như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, bảo hiểm hay tài chính xanh sẽ góp phần mở rộng kênh dẫn vốn, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Từ những định chế năng động như TPBank, MB, SHB, Nam A Bank... đến "ông lớn" quốc doanh như Vietcombank, VietinBank, tất cả đều đang hướng về VIFC như một bước đệm để “ra biển lớn”, tăng khả năng kết nối với quốc tế cũng như tạo dư địa phát triển bền vững.
(VNF) - Trong khi các định chế tài chính tăng tốc “giữ chỗ” tại trung tâm tài chính quốc tế, startup và fintech vẫn thận trọng chờ “điểm rơi hệ sinh thái” để tham gia mạnh mẽ hơn.
(VNF) - Dù không ồn ào, làn sóng “cắm cờ” tại IFC đang âm thầm diễn ra có thể định hình lại cuộc chơi của ngành chứng khoán Việt Nam.
(VNF) - Xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế không đơn thuần là mục tiêu chiến lược, mà chính là "chìa khóa" để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị vốn thế giới.
(VNF) - Báo cáo tài chính quý I/2026 phác họa một bức tranh kinh doanh khởi sắc của ngành ngân hàng với những con số lợi nhuận ấn tượng. Tuy nhiên, sự lệch pha giữa tốc độ huy động vốn (vốn đang tăng trưởng nhỏ giọt) và đà hồi phục của cầu tín dụng đang tạo ra một khoảng trống thanh khoản đáng kể. Chưa kể, trong môi trường lãi suất cao, khả năng hấp thụ vốn và trả nợ của doanh nghiệp bị bào mòn, khiến nợ quá hạn có xu hướng phình to.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
