FDI 'rót' thêm trăm triệu USD vào giáo dục: Chiến lược nâng tầm nguồn nhân lực quốc gia

Thị trường giáo dục Việt Nam “hấp dẫn” dòng vốn FDI

Đầu tháng 6/2026, theo thông tin từ Ngân hàng Standard Chartered, Tập đoàn Giáo dục EQuest (Việt Nam) đã huy động thành công khoản vay hợp vốn quốc tế đầu tiên trị giá 115,5 triệu USD, chủ yếu từ các ngân hàng Đài Loan. Thương vụ này được ghi nhận là một trong những thương vụ lớn nhất trong lĩnh vực giáo dục tư nhân những năm gần đây. Đáng chú ý, dù EQuest chưa là doanh nghiệp niêm yết, khoản vay vẫn thu hút được nguồn vốn quốc tế lớn và ghi nhận mức đăng ký vượt kỳ vọng.

Dự kiến, khoảng 50% giá trị khoản vay sẽ được tập đoàn sử dụng để tái cấu trúc các khoản nợ hiện hữu và phần còn lại dùng để tiếp tục mở rộng mạng lưới cơ sở, với tham vọng xây dựng một tổ chức giáo dục đẳng cấp, trong đó trọng tâm sẽ là việc xây dựng và phát triển các chương trình giảng dạy chất lượng, đúng chuẩn.

Đây cũng là thương vụ vay vốn lớn lần thứ 2 của EQuest sau gói huy động 120 triệu USD vào năm 2023 từ KKR (Kohlberg Kravis Roberts; công ty đầu tư toàn cầu của Hoa Kỳ và là một trong những quỹ đầu tư tư nhân lớn nhất thế giới) và các tổ chức tín dụng khác.

Ông Vijay Agarwal, Giám đốc Điều hành tại Standard Chartered cho biết: "Gói tín dụng mới không chỉ giúp EQuest đa dạng hóa tệp định chế cho vay, mà còn minh chứng cho niềm tin vững chắc của thị trường vào năng lực tín dụng của doanh nghiệp cũng như triển vọng tươi sáng của ngành giáo dục Việt Nam".

Trước đó, chính KKR ký thỏa thuận thâu tóm XCL Education Holdings - hệ thống trường phổ thông liên cấp (K-12) tại Đông Nam Á, sở hữu mạng lưới giáo dục tại Singapore, Thái Lan và Việt Nam từ tay quỹ TPG trong một thương vụ với giá trị hơn 1,3 tỷ USD. KKR dự kiến giải ngân vào XCL thông qua quỹ đầu tư chủ lực tại châu Á, khác biệt với phương thức đầu tư vào EQuest vốn được thực hiện qua chiến lược đầu tư tạo tác động (impact strategy). Trong năm 2025, XCL cũng đã huy động thành công gói tín dụng khổng lồ 400 triệu USD từ Apollo, Partners Group, Deutsche Bank và Nomura.

Ngoài thương vụ mới nhất này, cuộc đua tìm kiếm nguồn vốn trong ngành giáo dục Việt Nam đang ngày càng nóng lên khi nhiều doanh nghiệp khác cũng tích cực tìm đến kênh tín dụng tư nhân. Đơn cử năm 2025, Vinschool huy động thành công 150 triệu USD từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Quỹ ILX (Amsterdam) và Quỹ Hạ tầng Châu Á & Châu Phi Mới nổi. Cùng năm, Bloomberg tiết lộ Vinschool đang đàm phán một khoản vay khác trị giá 300 triệu USD nhằm mua lại toàn bộ phần vốn góp của KKR tại hệ thống này.

Số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho thấy, tính đến hết tháng 2/2025, Việt Nam có 707 dự án FDI trong lĩnh vực giáo dục với tổng số vốn đầu tư gần 4,64 tỷ USD. Trong đó, vốn chủ yếu được “rót” vào các phân khúc mầm non, phổ thông và đào tạo kỹ năng. Xét theo đối tác, Mỹ, Singapore và Hàn Quốc là 3 quốc gia hàng đầu có dự án đầu tư tại Việt Nam.

Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, trong những năm tới Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn quốc tế nhờ tăng trưởng ổn định, nhu cầu tiêu dùng tăng và triển vọng dài hạn. Xu hướng dòng vốn chuyển dịch khỏi các ngành truyền thống, ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực tạo giá trị bền vững như giáo dục, y tế, công nghệ.

Chưa kể, trong chiến lược phát triển giáo dục quốc gia, nhân lực chất lượng cao là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng mới. Trong đó, khu vực tư nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng nguồn lực đầu tư, nâng cao chất lượng đào tạo và thúc đẩy hội nhập quốc tế trong giáo dục.

Chiến lược quốc gia: Nâng tầm nhân lực chất lượng cao

Quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết 71 năm 2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt mục tiêu, đến năm 2045, Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia có nền giáo dục hàng đầu thế giới, ít nhất 5 cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới. Trong đó, giáo dục cấp phổ thông là nền tảng hình thành nhân cách, phẩm chất và năng lực người học. Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong phát triển lao động kỹ năng cao. Còn giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Một trong các giải pháp hàng đầu được Nghị quyết chỉ ra đó là đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục đại học và nghề nghiệp. Ngoài ra, chú trọng xây dựng cơ chế, chính sách đủ mạnh khuyến khích doanh nghiệp tư nhân, quỹ nước ngoài đầu tư phát triển giáo dục, đào tạo, ưu tiên vốn tín dụng cho các dự án phát triển giáo dục, có thể hình thành quỹ tài trợ, đầu tư cho các cơ sở giáo dục huy động vốn từ khối tư nhân.

Ông Christopher Jeffery, Giám đốc Điều hành Cấp cao phụ trách chiến lược và Đối tác quốc tế, Trường Đại học Anh quốc Việt Nam (BUV) đánh giá, nguồn vốn tư nhân và quốc tế góp phần đáng kể nâng chuẩn chất lượng giáo dục Việt Nam, từ việc nâng cấp các chương trình đào tạo, giảng dạy, hệ thống kiểm định quốc tế, nâng cao tính cạnh tranh và đổi mới, thúc đẩy các tiêu chuẩn giáo dục Việt Nam tiệm cận chuẩn mực toàn cầu. Song song, sự hiện diện của các nhà đầu tư nước ngoài giúp giáo dục Việt Nam tiếp cận được những triết lý giáo dục mới lạ, các ngành học mới như truyền thông sáng tạo, khoa học dữ liệu, AI hay tài chính, gia tăng sự đa dạng trong đào tạo.

Đồng quan điểm, Tổng Giám đốc đại học RMIT Việt Nam, Giáo sư Scott Thompson - Whiteside cho rằng, trong 5-10 năm tới, Việt Nam sẽ bước vào một thời kỳ mới của đầu tư giáo dục, trong đó trọng tâm sẽ là sự tăng trưởng mạnh mẽ của khu vực có vốn đầu tư tư nhân và quốc tế bởi hội nhập kinh tế, chuyển đổi số và nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành kinh tế mới cho tăng trưởng GDP.

“Các quỹ đầu tư toàn cầu, tập đoàn giáo dục đa quốc gia ngày càng quan tâm tới Việt Nam không chỉ như một thị trường học sinh, sinh viên mà còn là trung tâm chiến lược của khu vực Đông Nam Á nhờ chính trị ổn định, tầng lớp trung lưu gia tăng mạnh và cam kết mạnh mẽ của Chính phủ đối với cải cách giáo dục. Đặc biệt là Chiến lược quốc gia về phát triển giáo dục đào tạo”, đại diện RMIT Việt Nam nhận định.

Sự thành công của nhiều thương vụ nêu trên tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn của thị trường giáo dục Việt Nam trong mắt giới tài chính quốc tế và niềm tin của nhà đầu tư. Ngay cả khi đã đưa ra các điều chỉnh về rủi ro, những "ông lớn" như Standard Chartered, CTBC vẫn đánh giá cao Việt Nam như một điểm đến đầu tư chiến lược, đặt niềm tin lớn vào nền tảng kinh tế vĩ mô và cam kết phát triển dài hạn của Việt Nam.