Giá cước tăng cao, DN vận tải biển được dịp 'ăn nên làm ra'

Lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp vận tải biển tăng mạnh trong quý I/2026 nhờ hưởng lợi từ mặt bằng giá cước duy trì ở mức cao và các tàu đầu tư mới bắt đầu phát huy hiệu quả khai thác.

Thống kê cho thấy phần lớn doanh nghiệp trong ngành ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực. Nổi bật là các tên tuổi lớn như PVTrans (PVT), Hải An (HAH) hay Âu Lạc (ALC). Ngoài ra, hai doanh nghiệp chuyển từ thua lỗ sang có lãi, trong khi chỉ còn một đơn vị tiếp tục báo lỗ.

Giá cước neo cao giúp nhóm vận tải biển bứt phá lợi nhuận

Không chỉ được hỗ trợ bởi giá cước vận tải neo cao, nhiều doanh nghiệp còn bắt đầu thu “trái ngọt” từ chiến lược mở rộng đội tàu trong năm trước.

Tổng CTCP Vận tải Dầu khí (HOSE: PVT) ghi nhận lãi ròng gần 319 tỷ đồng, tăng 48% so với cùng kỳ. Doanh thu dịch vụ tăng khoảng 20%, lên hơn 3.000 tỷ đồng, trở thành động lực chính kéo kết quả kinh doanh đi lên.

Theo doanh nghiệp, các tàu mới đầu tư trong năm 2025 đã bắt đầu đóng góp tích cực hơn vào hoạt động khai thác, trong khi hiệu quả vận hành đội tàu cũng được cải thiện đáng kể. Xu hướng tăng trưởng này cũng lan sang nhiều đơn vị thành viên trong hệ sinh thái PVTrans.

Một doanh nghiệp cùng ngành là Vận tải Dầu khí Thái Bình Dương (HOSE: PVP) cũng ghi nhận lãi ròng 76 tỷ đồng, tăng tới 87%. Ngoài việc doanh thu vận tải cải thiện, doanh nghiệp còn hưởng lợi từ việc không còn phải trích trước chi phí sửa chữa dock tàu theo quy định mới tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Trong lĩnh vực vận tải hàng rời, CTCP Vận tải và Tiếp vận Phương Đông Việt (HOSE: PDV) hưởng lợi từ mặt bằng giá cước cải thiện, qua đó giúp lợi nhuận ròng tăng 38%, đạt 19 tỷ đồng.

CTCP Vận tải Biển Việt Nam (Vosco, HOSE: VOS) cũng có sự đảo chiều đáng chú ý khi chuyển từ khoản lỗ 54 tỷ đồng cùng kỳ năm trước sang lãi hơn 4 tỷ đồng trong quý này. Doanh thu vận tải tăng gần 30%, lên xấp xỉ 600 tỷ đồng.

Theo Vosco, kết quả tích cực đến từ việc bổ sung thêm tàu mới đầu tư và thuê mới, đồng thời đội tàu container hoạt động hiệu quả hơn trước. Công ty cũng tận dụng được đà hồi phục của thị trường hàng khô từ tháng 3 để cải thiện hiệu quả khai thác.

Ở nhóm vận tải container, CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HOSE: HAH) tiếp tục duy trì mức lợi nhuận cao. Dù doanh thu chỉ tăng hơn 8%, doanh nghiệp vẫn ghi nhận lợi nhuận ròng gần 300 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, biên lợi nhuận gộp của HAH tăng mạnh từ 32,9% lên 39,1%. Theo doanh nghiệp, việc đưa thêm tàu vào khai thác cùng với sản lượng và giá cước vận tải tăng đã giúp hiệu quả kinh doanh cải thiện rõ rệt. Mảng cho thuê tàu cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi cả giá thuê và số lượng tàu cho thuê đều tăng so với cùng kỳ.

Trong khi đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông từ cuối tháng 3 tiếp tục hỗ trợ nhóm doanh nghiệp vận tải dầu và hóa chất.

CTCP Vận tải Xăng dầu Âu Lạc (UPCoM: ALC) cho biết tác động từ các lệnh trừng phạt cùng biến động địa chính trị khiến giá cước tàu dầu duy trì ở mức cao hơn cùng kỳ năm trước. Nhờ đó, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp tăng 25%, đạt 59 tỷ đồng.

Tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, lãnh đạo ALC tiết lộ doanh nghiệp đã tăng giá cước thêm 20-30% sau khi căng thẳng tại eo biển Hormuz khiến giá nhiên liệu leo thang mạnh.

Trong hệ sinh thái Petrolimex, nhiều doanh nghiệp cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan.

CTCP Vận tải Xăng dầu Vitaco (HOSE: VTO) báo lãi tăng 58%, đạt 30 tỷ đồng dù doanh thu suy giảm, chủ yếu nhờ tiết giảm chi phí khấu hao. Trong khi đó, CTCP Vận tải Xăng dầu Đường thủy Petrolimex (HOSE: PJT) ghi nhận lợi nhuận gần gấp đôi, lên khoảng 7 tỷ đồng nhờ doanh thu tăng 13%.

Dù vậy, không phải doanh nghiệp nào cũng hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng của ngành.

CTCP Vận tải Xăng dầu VIPCO (HOSE: VIP) ghi nhận lợi nhuận ròng giảm mạnh 60%, xuống chưa tới 10 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu do giá cước thuê định hạn đi xuống trong khi nhiều tàu bước vào chu kỳ bảo dưỡng khiến chi phí sửa chữa tăng đáng kể.

Ở mảng hàng khô, CTCP Vận tải Biển Vinaship (UPCoM: VNA) vẫn gặp nhiều khó khăn. Doanh nghiệp lỗ gộp gần 4 tỷ đồng và phần lớn lợi nhuận đến từ hoạt động thanh lý tàu Vinaship Pearl.

Theo Vinaship, thị trường tàu hàng khô châu Á giảm mạnh trong hai tháng đầu năm khiến hiệu quả khai thác bị ảnh hưởng đáng kể. Một số tàu phát sinh thời gian chờ chuyến, trong khi nhiều hợp đồng được ký trong giai đoạn giá thuê ở mức thấp. Từ cuối tháng 2, căng thẳng Trung Đông tiếp tục đẩy giá nhiên liệu tàu biển tăng mạnh, tạo thêm áp lực chi phí.

Cuộc đua mở rộng đội tàu nóng lên giữa lo ngại giá cước hạ nhiệt

Sau giai đoạn hưởng lợi từ các tàu mới đưa vào khai thác, nhiều doanh nghiệp vận tải biển đang tiếp tục bước vào cuộc đua mở rộng đội tàu trong giai đoạn 2026-2027.

PVT dự kiến đầu tư thêm từ 1-3 tàu dầu, tàu hóa chất, tàu khí hóa lỏng hoặc tàu hàng rời với tổng vốn lên tới hàng chục triệu USD.

Ở mảng container, HAH tiếp tục gia tăng công suất sau khi nâng quy mô đội tàu lên 18 chiếc trong năm ngoái. Doanh nghiệp hiện triển khai 4 hợp đồng đóng mới tàu container 3.000 TEU, đồng thời đầu tư thêm 2 tàu 7.100 TEU thông qua liên doanh Hải An Green Shipping Lines.

HAH cũng cho biết sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội mua tàu cũ nếu điều kiện thị trường thuận lợi.

Vosco cũng lên kế hoạch đầu tư thêm tàu dầu, tàu hàng rời và tàu container, đồng thời tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường để tìm cơ hội mua hoặc thuê thêm tàu phục vụ hoạt động khai thác.

Ở nhóm vận tải dầu và hóa chất, ALC cho biết sẽ tiếp tục đặt đóng mới tàu khi điều kiện thị trường phù hợp. Trong khi đó, GSP sau khi đưa vào khai thác hai tàu chở khí mới trong năm ngoái cũng lên kế hoạch đầu tư thêm tàu LPG hoặc tàu hóa chất trọng tải khoảng 20.000 tấn.

Một số doanh nghiệp khác như VTO, PJT hay VNA cũng đang xây dựng kế hoạch mua mới hoặc thay thế đội tàu cũ nhằm duy trì và mở rộng năng lực vận tải.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp bắt đầu thận trọng hơn với triển vọng dài hạn của thị trường.

HAH nhận định nguồn cung tàu container toàn cầu đang gia tăng nhanh hơn nhu cầu khi lượng tàu đóng mới liên tục được đưa vào khai thác. Nếu tuyến Biển Đỏ - kênh đào Suez hoạt động bình thường trở lại, giá cước container có thể chịu áp lực giảm đáng kể.

Trong khi đó, PCT dẫn dự báo cho thấy tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu trong năm 2026 có thể chậm lại do xu hướng bảo hộ thương mại và sự phân mảnh địa chính trị ngày càng rõ nét. Dù vậy, nhu cầu vận tải biển vẫn được đánh giá tích cực khi nhiều hãng tàu buộc phải thay đổi hải trình để tránh các khu vực bất ổn như eo biển Hormuz.