Kết quả nâng hạng nằm trong dự liệu, chuyên gia tiết lộ cơ hội bất ngờ

Khởi đầu ngày mới 8/4, FTSE Russell mang tới tin vui cho thị trường chứng khoán Việt Nam khi chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng từ nhóm cận biên (frontier market) lên nhóm mới nổi thứ cấp (secondary emerging market), với thời điểm có hiệu lực là ngày 21/9/2026. Kết quả này không nằm ngoài dự báo của giới chuyên môn lẫn nhà đầu tư song vẫn tạo ra cú hích đáng kể về mặt tâm lý trong bối cảnh thị trường đang chịu nhiều áp lực.

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân tại Yuanta Việt Nam cho hay: “Kết quả nâng hạng không phải là điều bất ngờ, nhưng trong một bối cảnh thị trường đang chịu nhiều thông tin tiêu cực, sự xuất hiện của một yếu tố tích cực vẫn có thể đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định tâm lý nhà đầu tư”.

Thực tế, từ đầu tháng 3 đến nay, thanh khoản thị trường chứng khoán liên tục suy kiệt, thậm chí đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 4/2025 vào phiên giao dịch hôm qua. Theo chuyên gia, diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng khi nhà đầu tư vẫn đang quan sát hai biến số quan trọng là diễn biến căng thẳng Trung Đông và tác động thực tế của việc nâng hạng. Trong đó, lo ngại về rủi ro địa chính trị vẫn được xác định là nguyên nhân chính khiến dòng tiền đứng ngoài thị trường.

“Khi những yếu tố này trở nên rõ ràng hơn, thị trường chứng khoán sẽ sớm tìm lại động lực và cải thiện thanh khoản”, ông Nguyễn Thế Minh nhận định. Bên cạnh tin vui từ FTSE Russell, thị trường chứng khoán cũng ghi nhận tín hiệu tích cực xoay quanh căng thẳng Trung Đông khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo đồng ý tạm dừng các hoạt động không kích nhằm vào Iran trong thời hạn hai tuần. Diễn biến này đi kèm với việc giá dầu giảm mạnh, tạo thêm dư địa ổn định cho thị trường tài chính.

Căng thẳng Trung Đông: “Thiên thời” cho nâng hạng chứng khoán Việt

Xoay quanh “niềm vui lớn” của thị trường, ông Nguyễn Thế Minh chỉ ra một số điểm tích cực đáng chú ý.

Trước hết là lộ trình giải ngân. Theo thông lệ, việc đưa thị trường chứng khoán sau nâng hạng vào các bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu sẽ được thực hiện theo nhiều đợt, thường kéo dài 4 đến 5 kỳ. Tuy nhiên, với Việt Nam, quá trình này dự kiến diễn ra trong 4 kỳ, đồng nghĩa việc giải ngân nhanh hơn, có thể hoàn tất trong khoảng một năm.

Tương tự, ở cấp độ cổ phiếu, dòng tiền cũng sẽ được phân bổ theo từng giai đoạn. Theo vị chuyênn gia, trong giai đoạn đầu, tỷ trọng giải ngân thường ở mức thấp và tập trung chủ yếu vào các cổ phiếu vốn hóa lớn – nhóm đáp ứng tốt nhất các tiêu chí về thanh khoản và quy mô của các quỹ đầu tư.

Ở các kỳ tiếp theo, khi các tổ chức xây dựng chỉ số hoàn thiện dần rổ chỉ số FTSE cho thị trường Việt Nam, phạm vi đầu tư sẽ được mở rộng. Khi đó, không chỉ nhóm vốn hóa lớn (large cap) mà cả cổ phiếu vốn hóa trung bình (midcap) và một phần cổ phiếu vốn hóa nhỏ (small cap) cũng sẽ được đưa vào danh mục. Tỷ trọng giải ngân vì vậy có xu hướng tăng dần theo thời gian.

Ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh rằng quá trình này cần thời gian để hoàn thiện cấu trúc chỉ số, nên dòng tiền sẽ không đến ngay từ đầu. “Ở những kỳ đầu, tỷ trọng giải ngân có thể chỉ khoảng 10%, trong khi hai kỳ cuối có thể lên tới khoảng 35%”, ông cho biết.

Một tín hiệu tích cực khác là bối cảnh nâng hạng thị trường chứng khoán.

“Thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng trong bối cảnh tình hình Trung Đông bất ổn. Đáng nói, khu vực vùng Vịnh có khá nhiều thị trường chứng khoán trong nhóm thị trường mới nổi. Khi các thị trường này chịu tác động tiêu cực do rủi ro địa chính trị, Việt Nam hoàn toàn có thể được mua vào với tỷ trọng cao hơn”, ông Minh cho hay. Theo nguyên tắc phân bổ, khi một thị trường bị giảm tỷ trọng, phần vốn sẽ không mất đi mà được tái phân bổ sang các thị trường khác và Việt Nam – một thị trường mới được thêm vào nhóm mới nổi – có thể trở thành điểm đến của dòng vốn này.

“Dòng tiền vào Việt Nam được ước tính khoảng 1–1,5 tỷ USD. Tuy nhiên, với bối cảnh hiện tại, không lại trừ con số này có thể cao hơn”, vị chuyên gia nói.

Làm rõ hơn lập luận của mình, đại diện Yuanta Việt Nam lấy ví dụ về trường hợp của Pakistan.  Thị trường chứng khoán này từng được nâng hạng lên nhóm mới nổi nhưng nhanh chóng bị loại chỉ sau một năm do các vấn đề kỹ thuật và rủi ro địa chính trị.

“Thị trường chứng khoán Pakistan khi đó giảm rất mạnh, dẫn tới phải rời rổ. Phần tỷ trọng mà thị trường này để lại đã được tái phân bổ, mang lại lợi ích đáng kể cho thị trường mới gia nhập thời điểm đó là Saudi Arabia”, ông Nguyễn Thế Minh cho hay.

Dưới góc nhìn này, biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông, khiến thị trường chứng khoán Saudi Arabia suy giảm, có thể mang tới cơ hội cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đồng thời, những diễn biến này có thể thúc đẩy tiến trình nâng hạng nhanh hơn, trong hệ thống của FTSE Russell mà cả với MSCI.

“Trước đây, nhiều người cho rằng phải đến 2027, Việt Nam mới có thể gia nhập nhóm thị trường mới nổi của MSCI nhưng với những diễn biến hiện tại, khả năng tiến trình này được đẩy nhanh là có thể xảy ra”, ông Minh nhận định..

Nâng hạng – chất xúc tác cho một chu kỳ mới

Về triển vọng thị trường, ông Nguyễn Thế Minh cho rằng nếu không có cú sốc địa chính trị Trung Đông, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có thể thuận lợi hơn trong thời gian qua. “Sau cú sốc vừa rồi, niềm tin của nhà đầu tư bị ảnh hưởng khá nhiều, ít nhất là trong ngắn hạn”, ông nói.

Dù vậy, theo vị chuyên gia, những biến động địa chính trị không làm thay đổi các yếu tố nền tảng. Các điều kiện về kinh tế vĩ mô, chính sách và các yếu tố hỗ trợ vẫn được duy trì. Do đó, thị trường vẫn đang trong xu hướng tăng từ nay đến cuối năm. Trong bức tranh đó, nâng hạng được xem là một chất xúc tác quan trọng, góp phần củng cố đà tăng.

“Trong bối cảnh các chính sách thúc đẩy kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân, xu hướng chuyển dịch từ phụ thuộc tín dụng ngân hàng sang thị trường vốn đang ngày càng rõ nét. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán là một bước đi quan trọng trong quá trình này”, ông Minh nhấn mạnh.

Theo vị chuyên gia, điều này sẽ giúp cải thiện niềm tin của nhà đầu tư cả trong và ngoài nước. Trước đây, thị trường cận biên thường bị nhìn nhận là mang tính đầu cơ cao, nhưng khi được nâng lên nhóm mới nổi, các tiêu chuẩn về minh bạch và quản trị sẽ cao hơn, qua đó cải thiện hình ảnh thị trường. Cùng với đó, sự gia tăng của nhà đầu tư tổ chức được kỳ vọng sẽ giúp giảm biến động và ổn định hành vi đầu tư. Khi niềm tin được củng cố, dòng tiền cũng có xu hướng bền vững hơn.

Việc nâng hạng cũng có thể thúc đẩy doanh nghiệp lên niêm yết. Khi thị trường trở nên hấp dẫn hơn và khả năng huy động vốn được cải thiện, các doanh nghiệp sẽ có thêm động lực tham gia. Ông Minh dẫn ví dụ về Thaco – doanh nghiệp từng cân nhắc niêm yết – như một trường hợp có thể thay đổi quyết định trong bối cảnh mới.

“Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết sẽ góp phần mở rộng quy mô thị trường, nâng vốn hóa và tiến gần hơn tới mục tiêu đưa quy mô thị trường cổ phiếu đạt khoảng 100% GDP trong những năm tới”, ông Nguyễn Thế Minh cho hay.

Ở tầm vĩ mô, vị chuyên gia cũng đề cập đến kỳ đánh giá xếp hạng tín nhiệm quốc gia dự kiến diễn ra vào tháng 6/2026. Hiện Việt Nam đang ở mức BB+ theo đánh giá của S&P Global. Theo ông Minh, việc nâng hạng thị trường chứng khoán có thể là một yếu tố hỗ trợ tích cực cho xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Nếu điều này xảy ra, khả năng huy động vốn quốc tế của Việt Nam sẽ được cải thiện, với chi phí vốn thấp hơn.