(VNF) - Theo ông Vũ Thành Công - Cố vấn tài chính cá nhân tại Mỹ, giá trị lớn nhất của chứng chỉ quỹ không chỉ nằm ở khả năng sinh lời mà còn ở việc giúp nhà đầu tư tiếp cận một hệ thống quản lý chuyên nghiệp, minh bạch và được bảo vệ bởi khung pháp lý.
Không còn là sản phẩm dành riêng cho những nhà đầu tư nhiều vốn hay có kiến thức chuyên sâu, chứng chỉ quỹ đang dần trở thành một trong những kênh tích sản được quan tâm tại Việt Nam. Chỉ với số vốn từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng, nhà đầu tư đã có thể sở hữu một danh mục được quản lý bởi đội ngũ chuyên gia, đồng thời hưởng lợi từ sự đa dạng hóa và cơ chế giám sát chặt chẽ.
Dù vậy, tỷ lệ người Việt tham gia đầu tư chứng chỉ quỹ vẫn còn khá khiêm tốn so với nhiều quốc gia phát triển. Trong cuộc trao đổi với VietnamFinance, ông Vũ Thành Công - Cố vấn tài chính cá nhân tại Mỹ, cho rằng điều này phản ánh dư địa tăng trưởng rất lớn của ngành quỹ trong những năm tới, nhất là khi thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nâng hạng và thế hệ nhà đầu tư trẻ ngày càng coi trọng đầu tư dài hạn hơn là đầu cơ ngắn hạn.
- Nhiều người ví đầu tư chứng chỉ quỹ là cách để nhà đầu tư cá nhân "đứng trên vai người khổng lồ". Theo ông, giá trị lớn nhất mà nhà đầu tư nhận được từ chứng chỉ quỹ là gì?
Ông Vũ Thành Công: Nếu phải chọn một điều, tôi không chọn "lợi nhuận cao" quỹ mang lại, mà chọn khả năng một người bình thường - không có thời gian nghiên cứu doanh nghiệp và không có lợi thế thông tin từ ban lãnh đạo hay chuyên gia trong ngành nghề - vẫn sở hữu được một danh mục đa dạng, được quản lý chuyên nghiệp và được pháp luật bảo vệ, chỉ với số vốn từ vài chục nghìn đồng.
Cụm "đứng trên vai người khổng lồ" thường được hiểu là dựa vào tay nghề và kinh nghiệm của người quản lý quỹ, nhưng theo tôi "người khổng lồ" ở đây lớn hơn thế: đó là cả một hệ thống đằng sau một danh mục. Tài sản của quỹ được lưu ký tại Trung tâm Lưu ký, có ngân hàng giám sát độc lập, báo cáo được kiểm toán bởi các công ty lớn, và luật pháp cấm người quản lý cam kết lợi nhuận.
Nói cách khác, cái mà nhà đầu tư mua không chỉ là kỹ năng phân tích, mà còn là thời gian, sự đa dạng hóa và sự an tâm về mặt pháp lý mà quỹ mang lại. Đây cũng là lý do 73 triệu hộ gia đình (hoặc 54% dân số) ở Mỹ sở hữu chứng chỉ quỹ, trong khi ở Việt Nam mới khoảng 3% nhà đầu tư chứng khoán tham gia quỹ. Vì vậy, dư địa để phát triển quỹ còn rất lớn.
- Khi thị trường ngày càng phân hóa và đòi hỏi năng lực phân tích cao hơn, theo ông, liệu đã đến lúc nhà đầu tư cá nhân nên chuyển từ "tự chọn cổ phiếu" sang "ủy thác cho chuyên gia"? Và vì sao?
Ông Vũ Thành Công: Tôi nghĩ với đa số nhà đầu tư cá nhân thì câu trả lời là có, nhưng cần hiểu đúng chữ "ủy thác". Nền tảng của quan điểm này là thuyết thị trường hiệu quả: ở những thị trường phát triển như Mỹ, thị trường quá hiệu quả nên phần lớn quỹ chủ động thua chỉ số sau khi trừ phí - chính Warren Buffett cũng khuyên mua quỹ chỉ số. Nhưng thị trường Việt Nam hiện còn kém hiệu quả hơn, thông tin chưa phản ánh hết vào giá, nên người quản lý quỹ giỏi vẫn còn "đất" để tạo ra lợi nhuận vượt trội.
Thực tế năm 2024 có khoảng 19 quỹ mở cổ phiếu đạt trên 10%, nhiều quỹ vượt xa mức tăng 12,1% của VN-Index, có quỹ đạt 27-32%. Năm 2025 tuy các quỹ thua thị trường nhưng vẫn mang lợi nhuận dương trong khi nhiều nhà đầu tư vẫn chật vật thua lỗ. Điều đó cho thấy ủy thác qua quỹ ở Việt Nam vẫn là một lựa chọn nhà đầu tư cá nhân nên quan tâm.
Tuy nhiên "ủy thác" mà tôi nói đến là quỹ mở hợp pháp, được cấp phép, chứ không phải "ủy thác trao tay" cho một cá nhân tự cầm tiền và hứa lãi. Và tôi không nghĩ đây là chuyện "hoặc cái này, hoặc cái kia". Nếu bạn thật sự đam mê và có thời gian phân tích, bạn hoàn toàn có thể để một phần danh mục tự đầu tư, phần còn lại giao cho quỹ. Chọn tỷ lệ nào tùy mục tiêu, thời gian, khả năng và khẩu vị rủi ro của mỗi người.
- Một thực tế là không ít nhà đầu tư cá nhân vẫn có xu hướng mua chứng chỉ quỹ khi thị trường tăng mạnh và rút vốn khi thị trường điều chỉnh. Điều này vô tình khiến họ đánh mất lợi thế của hình thức đầu tư dài hạn. Theo ông, làm thế nào để thay đổi hành vi này và đâu là "điểm mù" phổ biến nhất của nhà đầu tư Việt hiện nay?
Ông Vũ Thành Công: Đây là ví dụ điển hình của hành vi tài chính hay tâm lý của nhà đầu tư: sợ mất mát khiến ta bán tháo khi giảm, còn FOMO và hiệu ứng "bầy đàn" khiến ta lao vào khi thị trường đang hưng phấn.
Bên cạnh trang bị kiến thức, cách hiệu quả nhất để chữa là tự động hóa và kỷ luật, cụ thể là đầu tư đều đặn (DCA) - tôi thường khuyên học viên đều đặn hàng tuần vì cân bằng giữa hiệu quả và công sức. Với số liệu kiểm chứng hơn 20 năm ở thị trường Việt Nam:, người "xui nhất" luôn mua đúng đỉnh vẫn đạt khoảng 120%, trong khi DCA hàng tuần đạt khoảng 238%. Nghĩa là với nhà đầu tư dài hạn, thời điểm mua không quan trọng bằng việc ở lại thị trường đủ lâu. Khi coi mỗi nhịp giảm là cơ hội gom hàng giá rẻ thay vì một mối đe dọa, tâm lý và hành vi sẽ tự thay đổi.
Còn điểm mù phổ biến nhất của nhà đầu tư Việt, theo tôi, là nhầm lẫn "biến động ngắn hạn" với "rủi ro thật", và mang tâm lý lướt sóng cổ phiếu áp dụng vào một sản phẩm vốn dĩ để tích sản dài hạn. Họ nhìn bảng giá mỗi ngày, kỳ vọng lời nhanh, nên mua bằng cảm xúc và bán bằng nỗi sợ - đúng lúc lẽ ra nên "tham lam" và đòi hỏi sự kiên nhẫn nhất.
- Trong tương lai, khi quy mô thị trường vốn Việt Nam tiếp tục mở rộng và các sản phẩm đầu tư ngày càng đa dạng, theo ông chứng chỉ quỹ sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc hình thành thói quen đầu tư của người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ?
Ông Vũ Thành Công: Tôi tin chứng chỉ quỹ sẽ là "cửa vào" tự nhiên nhất cho giới trẻ. Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến 2030 đặt mục tiêu vốn hóa đạt 100% GDP năm 2025 và 120% GDP năm 2030, số tài khoản lên 11 triệu vào 2030 - và tính đến giữa năm 2026 đã có khoảng 13.4 triệu tài khoản. Thị trường đang lớn rất nhanh, nhưng tỷ lệ tham gia quỹ vẫn còn thấp so với mức gần 90% số nhà đầu tư ở Mỹ, nên dư địa cho thế hệ trẻ là khổng lồ.
Với người trẻ, chứng chỉ quỹ có ba thứ rất hợp: bắt đầu được từ vốn thấp, nhiều quỹ chỉ yêu cầu tối thiểu 100.000 đồng, thao tác gọn trên điện thoại, và mô hình đầu tư đều đặn khớp hoàn hảo với dòng tiền lương hàng tháng.
Nhưng vai trò lớn nhất, theo tôi, không nằm ở tiện lợi mà ở giáo dục hành vi. Nó dạy người trẻ tính kỷ luật, sự kiên nhẫn và sức mạnh của lãi kép - chuyển họ từ tâm thế "đầu cơ kiếm nhanh" sang "đầu tư tích sản".
Đừng quên 99% tài sản của Warren Buffett được tạo ra sau tuổi 50; lợi thế lớn nhất của người trẻ chính là thời gian. Nếu hình thành thói quen này sớm, 10-15 năm sau khác biệt sẽ rất lớn.
- Nhiều người cho rằng lợi nhuận của chứng chỉ quỹ không đủ hấp dẫn nếu so với việc "đánh đúng" một vài cổ phiếu tăng mạnh. Nhưng nếu xét trên cả một chu kỳ đầu tư kéo dài, theo ông, đâu mới là thước đo quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả của một khoản đầu tư?
Ông Vũ Thành Công: Câu chuyện "đánh đúng vài cổ phiếu tăng mạnh" thường là một cái bẫy tâm lý. Người ta thường chỉ nhớ và "khoe" những mã mình thắng và quên đi những mã đã thua, nên bức tranh trở nên méo mó.
Tôi muốn kể một ví dụ rất gần đây, nửa đầu 2026, chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng hơn gấp đôi trong sáu tháng, thành chỉ số tốt nhất thế giới, và làn sóng vay margin bùng nổ. Một bạn trẻ 24 tuổi, Lee Seung-ho, dùng đòn bẩy 500% biến 20 triệu won (350 triệu VND) tiền tiết kiệm thành gần 300 triệu won (hơn 5 tỷ VND) - rồi mất sạch chỉ trong bốn tuần khi thị trường sụt hơn 20%. Bạn ấy nói "Tôi hoảng đến mức không thở được".
Đó chính là mặt trái của việc chạy theo lợi nhuận đỉnh cao và dùng đòn bẩy, một cú giảm là xóa sạch. Vì vậy, qua trọn một chu kỳ dài, thước đo quan trọng nhất theo tôi không phải mức lãi của năm đỉnh cao nhất, mà là lợi nhuận kép thực nhận sau phí quản lý - gắn với mức rủi ro bạn phải chịu, thể hiện qua mức lỗ tối đa (max drawdown) và các chỉ số chất lượng lợi nhuận như Sharpe hay Sortino.
Lý do rất đơn giản và logic về mặt toán học, nếu bạn lỗ 50% thì phải lãi 100% mới “về bờ”. Chứng chỉ quỹ không cho phép "đánh bạc" bằng đòn bẩy kiểu đó; nó đa dạng hóa và được thiết kế để tích sản dài hạn. Khoản đầu tư tốt nhất không phải khoản tăng mạnh nhất, mà là khoản bạn giữ được lâu nhất mà vẫn ngủ ngon.
- Khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, theo ông, lợi thế của chứng chỉ quỹ sẽ thay đổi ra sao?
Ông Vũ Thành Công: FTSE Russell đã xác nhận nâng Việt Nam lên nhóm Thị trường Mới nổi thứ cấp, với việc đưa cổ phiếu Việt vào rổ chỉ số bắt đầu từ 21/9/2026 và hoàn tất theo lộ trình đến 2027; dòng vốn ngoại dự kiến khoảng 3-6 tỷ USD. Về mặt lý thuyết, khi có thêm nhiều nhà đầu tư tổ chức, thông tin minh bạch hơn và cạnh tranh gay gắt hơn, thị trường sẽ dần hiệu quả hơn - và khi đó khả năng quỹ chủ động "thắng" chỉ số sẽ khó dần, giống như đã xảy ra ở Mỹ.
Nhưng đó là quá trình của nhiều năm, không phải một sớm một chiều. Trong giai đoạn chuyển tiếp 5-10 năm tới, thị trường Việt vẫn còn nhiều điểm "kém hiệu quả", nhất là ở nhóm vốn hóa vừa và nhỏ nơi dòng vốn ngoại thụ động ít chạm tới - đây vẫn là đất để quỹ chủ động tạo ra lợi nhuận vượt trội.
Tôi nghĩ lợi thế cốt lõi của chứng chỉ quỹ vẫn giữ nguyên khi thị trường trở nên hiệu quả - đa dạng hóa, quản lý chuyên nghiệp, minh bạch, dễ tham gia - sẽ không mất đi mà tiến hóa: từ chỗ dựa nhiều vào việc "khai thác thị trường kém hiệu quả" sang chỗ trở thành công cụ chuẩn mực để tiếp cận và đa dạng hóa. Bản thân ngành quỹ cũng sẽ chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, sản phẩm phong phú hơn như ETF, quỹ theo chủ đề.
Trân trọng cảm ơn ông!
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.
(VNF) - TS. Võ Trí Thành cho rằng, Việt Nam cần những nguồn vốn dài hạn hơn để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Bên cạnh tín dụng ngân hàng, việc phát triển các định chế tài chính như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, bảo hiểm hay tài chính xanh sẽ góp phần mở rộng kênh dẫn vốn, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Từ những định chế năng động như TPBank, MB, SHB, Nam A Bank... đến "ông lớn" quốc doanh như Vietcombank, VietinBank, tất cả đều đang hướng về VIFC như một bước đệm để “ra biển lớn”, tăng khả năng kết nối với quốc tế cũng như tạo dư địa phát triển bền vững.
(VNF) - Trong khi các định chế tài chính tăng tốc “giữ chỗ” tại trung tâm tài chính quốc tế, startup và fintech vẫn thận trọng chờ “điểm rơi hệ sinh thái” để tham gia mạnh mẽ hơn.
(VNF) - Dù không ồn ào, làn sóng “cắm cờ” tại IFC đang âm thầm diễn ra có thể định hình lại cuộc chơi của ngành chứng khoán Việt Nam.
(VNF) - Xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế không đơn thuần là mục tiêu chiến lược, mà chính là "chìa khóa" để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị vốn thế giới.
(VNF) - Báo cáo tài chính quý I/2026 phác họa một bức tranh kinh doanh khởi sắc của ngành ngân hàng với những con số lợi nhuận ấn tượng. Tuy nhiên, sự lệch pha giữa tốc độ huy động vốn (vốn đang tăng trưởng nhỏ giọt) và đà hồi phục của cầu tín dụng đang tạo ra một khoảng trống thanh khoản đáng kể. Chưa kể, trong môi trường lãi suất cao, khả năng hấp thụ vốn và trả nợ của doanh nghiệp bị bào mòn, khiến nợ quá hạn có xu hướng phình to.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
(VNF) - Ngành ngân hàng khép lại năm 2025 với một mùa "bội thu" lợi nhuận khi nhiều nhà băng ghi nhận mức tăng trưởng trước thuế ấn tượng. Tuy nhiên, phía sau những con số nổi bật đó vẫn còn nhiều vấn đề đáng chú ý xoay quanh nợ xấu, tín dụng và huy động vốn hay NIM.
(VNF) - Kế sách "ngàn vàng mua xương ngựa" từng được bậc quân vương áp dụng để chiêu hiền đãi sĩ từ hàng ngàn năm trước, nay đang được các doanh nhân sử dụng trong quyết dịnh định làm ăn của thời hiện đại.
(VNF) - Trải dài từ công nghệ cao đến các ngành sản xuất truyền thống, những tỷ phú tuổi Ngọ trên thế giới không chỉ xây dựng nên những đế chế kinh doanh mang tầm vóc toàn cầu mà còn trở thành biểu tượng sống trong lĩnh vực mình theo đuổi, đại diện cho tinh thần bứt phá, quyết liệt và không ngừng tiến về phía trước.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường tài chính liên tục biến động, ThS. Thành Công TC đã có những chia sẻ về chiến lược đầu tư quỹ hiệu quả, cách phân bổ danh mục và vai trò của quỹ trong một chu kỳ nhiều biến động.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, ThS. Thành Công TC cho rằng rào cản lớn nhất của thị trường quỹ tại Việt Nam không nằm ở hiệu quả đầu tư, mà đến từ tư duy ngắn hạn của nhà đầu tư và những hạn chế trong cơ chế chính sách, truyền thông.
