'Không thể dùng một chính sách cho cả khu vực kinh tế tư nhân'
(VNF) - Sau nhiều năm nghiên cứu về phát triển công nghiệp và kinh tế Việt Nam, GS. Trần Văn Thọ, Giáo sư Kinh tế tại Đại học Waseda (Tokyo, Nhật Bản), cho rằng Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị là một bước ngoặt quan trọng khi lần đầu xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Tuy nhiên, theo GS. Trần Văn Thọ, Nghị quyết chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa bằng các chính sách phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số trong dài hạn thay vì chỉ chạy theo mục tiêu của một năm.

Không thể coi kinh tế tư nhân là một khối đồng nhất
Nghị quyết 68 về khu vực kinh tế tư nhân đã ban hành được hơn 1 năm. Ông đánh giá như thế nào về sự phát triển của khu vực kinh tế này ở thời điểm hiện nay?
GS. Trần Văn Thọ: Trong nhiều năm qua, nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân đã thay đổi rất nhiều, nhưng trên thực tế vẫn còn không ít rào cản, từ tư duy, thể chế cho đến môi trường kinh doanh. Dù đã có nhiều cải cách, khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn chịu khá nhiều hạn chế nếu so với yêu cầu phát triển.
Nghị quyết 68 có ý nghĩa rất đặc biệt vì lần đầu khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Đây là một bước tiến lớn về mặt nhận thức. Nhưng có nghị quyết mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để chuyển tinh thần của nghị quyết thành các chính sách cụ thể, khả thi và đi vào cuộc sống.
Vậy, đâu là giải pháp quan trọng nhất để Nghị quyết 68 phát huy hiệu quả, thưa ông?
GS. Trần Văn Thọ: Theo tôi, trước hết phải nghiên cứu thực tiễn kỹ hơn trước khi thiết kế chính sách. Điều rất quan trọng là không thể xem khu vực kinh tế tư nhân như một khối thống nhất. Đây là một khu vực rất đa dạng nên cần được phân thành những nhóm khác nhau để có chính sách phù hợp.
Nhóm thứ nhất là các doanh nghiệp lớn, các tập đoàn kinh tế tư nhân. Đây là lực lượng có khả năng dẫn dắt nền kinh tế và cạnh tranh ở tầm khu vực cũng như quốc tế. Nhóm thứ hai là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là khu vực đông đảo, năng động và có nhiều đặc điểm rất khác so với các tập đoàn lớn.
Nhóm thứ ba là kinh tế hộ gia đình và các cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể. Số lượng lên tới khoảng 5 triệu hộ, quy mô rất nhỏ nhưng lại có vai trò rất lớn đối với nền kinh tế. Ba nhóm này có đặc điểm hoàn toàn khác nhau nên nếu áp dụng cùng một chính sách thì sẽ không hiệu quả. Chính sách phải được thiết kế riêng cho từng nhóm.
Riêng với các doanh nghiệp đầu đàn, theo ông Nhà nước cần có chính sách gì để hình thành những tập đoàn đủ sức cạnh tranh trong khu vực và thế giới?
GS. Trần Văn Thọ: Các doanh nghiệp lớn của Việt Nam thời gian qua đã có những bước phát triển rất đáng ghi nhận. Nhưng nếu muốn họ vươn xa hơn thì cần một cơ chế đồng hành từ phía Nhà nước. Theo kinh nghiệm của nhiều nước, Nhà nước và các doanh nghiệp lớn phải cùng chia sẻ tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước.
Chẳng hạn, cần cùng nhau xây dựng bức tranh về nền kinh tế sau 10 năm hay 15 năm nữa sẽ phát triển theo hướng nào, ngành nào sẽ là động lực tăng trưởng, cơ cấu công nghiệp sẽ thay đổi ra sao.
Đây không phải là việc riêng của Nhà nước, mà doanh nghiệp lớn cũng cần tham gia bởi họ có rất nhiều thông tin thực tiễn, có năng lực phân tích thị trường và khả năng dự báo. Một vấn đề rất quan trọng khác là đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Hiện nay, tổng chi cho R&D của Việt Nam mới khoảng 0,7% GDP, trong khi mục tiêu đặt ra là khoảng 2%.
Đây là khoảng cách rất lớn. Muốn đạt được mục tiêu đó, không chỉ Nhà nước mà cả doanh nghiệp cũng phải tăng đầu tư cho khoa học công nghệ. Nhà nước cần có các chính sách ưu đãi về thuế và các cơ chế hỗ trợ để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, phải tạo cơ chế để các doanh nghiệp lớn liên kết với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước. Khi hình thành được hệ sinh thái doanh nghiệp như vậy thì sức cạnh tranh của toàn bộ khu vực kinh tế tư nhân sẽ được nâng lên.
Muốn FDI lan tỏa thì doanh nghiệp Việt phải đủ mạnh
Bộ Chính trị cũng vừa ban hành Nghị quyết 70 về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Theo ông, cần làm gì để doanh nghiệp tư nhân Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của khu vực FDI?
GS. Trần Văn Thọ: Thực ra đây là vấn đề chúng tôi đã kiến nghị từ khoảng 20 năm trước. Muốn FDI tạo hiệu ứng lan tỏa thì phải hình thành được sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều quan trọng nhất là nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam.
Các tập đoàn nước ngoài chỉ nội địa hóa khi doanh nghiệp trong nước có thể cung cấp linh kiện, nguyên vật liệu hoặc dịch vụ với chất lượng tốt, giá thành cạnh tranh và giao hàng đúng tiến độ.
Nếu doanh nghiệp Việt còn quá yếu thì rất khó để họ lựa chọn. Do đó, chính sách không chỉ nhằm thu hút FDI mà còn phải thúc đẩy doanh nghiệp trong nước lớn mạnh, tạo điều kiện để các doanh nghiệp liên kết với nhau, nâng cao năng lực sản xuất và từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi doanh nghiệp Việt đủ mạnh, quá trình liên kết với khu vực FDI sẽ diễn ra một cách tự nhiên hơn.
Chính phủ đang quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% trong năm nay. Theo ông, động lực nào sẽ giúp đạt mục tiêu này và khu vực kinh tế tư nhân sẽ đóng vai trò ra sao?
GS. Trần Văn Thọ: Tôi cũng là người nhiều lần đề xuất Việt Nam nên hướng tới giai đoạn tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, quan điểm của tôi có khác một chút so với cách đặt mục tiêu hiện nay.
Tăng trưởng hai con số là mục tiêu đúng, nhưng không nhất thiết phải đạt ngay trong năm nay. Nếu quá tập trung vào một mục tiêu ngắn hạn, chúng ta có thể phải đánh đổi bằng những hệ lụy khác như lạm phát, mất cân đối vĩ mô hoặc những rủi ro phát sinh trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.
Theo tôi, điều quan trọng nhất hiện nay là chuẩn bị nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới. Những nghị quyết lớn vừa được ban hành về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ và khu vực FDI cần nhanh chóng được cụ thể hóa thành chính sách và được thực thi hiệu quả.
Theo tôi, Việt Nam cần khoảng 4-5 năm để tạo dựng đầy đủ những tiền đề đó. Khi nền tảng đã đủ vững, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khả thi và bền vững hơn nhiều so với việc cố đạt bằng mọi giá trong một năm.
Kinh tế tư nhân sẽ là động lực quan trọng nhất của quá trình này. Nhưng để khu vực đó phát huy hết tiềm năng, điều quyết định vẫn là chất lượng thể chế và khả năng biến các chủ trương lớn thành chính sách cụ thể, nhất quán và hiệu quả.
Trân trọng cảm ơn ông!
Mở những 'đường dẫn', chuyển hóa nguồn lực thành vốn dài hạn cho tăng trưởng
- TS. Lê Minh Nghĩa: 'Thể chế, công nghệ và kinh tế tư nhân là chìa khóa tăng trưởng' 15/07/2026 02:54
- Tiếp tục hoàn thiện thể chế cho kinh tế tư nhân bứt phá 04/07/2026 07:30
- Điều DN cần nhất lúc này 'không phải ưu đãi mà là niềm tin' 10/07/2026 08:00
FTZ: Mảnh ghép thể chế để Việt Nam thoát 'bẫy gia công'
(VNF) - FTZ Hải Phòng không chỉ là một chính sách ưu đãi mới mà có thể trở thành "mảnh ghép thể chế" giúp Việt Nam nâng cấp vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Agribank lan tỏa nghĩa tình tri ân nhân thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng
(VNF) - Giữa những ngày tháng Bảy lịch sử, khi không khí tri ân bao trùm khắp mọi miền Tổ quốc, dấu ấn Agribank - định chế tài chính hàng đầu, “Ngân hàng vì cộng đồng” càng trở nên sâu đậm trong lòng nhân dân bằng hành trình kết nối yêu thương, lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Mỹ áp thuế mới, dệt may Việt Nam đối mặt áp lực kép
(VNF) - Mỹ chính thức áp mức thuế mới đối với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam, với lý do tăng cường thực thi các quy định về lao động cưỡng bức, song quyết định này đã vấp phải phản ứng từ nhiều nền kinh tế.
Bán bảo hiểm kiểu Thái Sơn TCA: Cảnh báo thông tin lệch chuẩn, gây hệ lụy cho thị trường
(VNF) - Dự án Thái Sơn TCA của Công ty Cổ phần TC Advisors (TCA) được giới thiệu là "chương mới" của ngành bảo hiểm, với những chính sách "ưu việt".
Cảnh báo 'điểm đỏ' cho kinh tế Việt Nam: Tín dụng có thể vọt lên 180% GDP vào năm 2030
(VNF) - Để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một lượng vốn khổng lồ. Tuy nhiên, theo TS. Cấn Văn Lực, nền kinh tế đang phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, tỷ lệ tín dụng/GDP có thể lên tới 180% vào năm 2030, mức được đánh giá là tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với ổn định tài chính.
Gọi dòng FDI vào giáo dục: Đồng hành chiến lược nâng tầm nguồn nhân lực quốc gia
(VNF) - Dòng vốn FDI tại Việt Nam không còn chỉ hướng đến những ngành sản xuất truyền thống mà đang mở rộng và dịch chuyển, tham gia sâu vào các lĩnh vực dịch vụ cao cấp, tạo giá trị dài hạn như giáo dục. Điều này phản ánh nhận thức rõ nét của các định chế tài chính quốc tế về chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố mang tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh và là nền tảng cho tăng trưởng GDP bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
Thủ tướng đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp
(VNF) - Ngày 18/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".
Tăng trưởng hai con số: Gỡ đúng 'điểm nghẽn của các điểm nghẽn'
(VNF) - Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Việt Nam không chỉ cần tận dụng các động lực truyền thống mà còn phải tạo ra những đột phá về cải cách thể chế, chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Ông Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng, cải cách thể chế vẫn là "điểm nghẽn của các điểm nghẽn" cần được tháo gỡ trước tiên.
'Mục tiêu GDP 10% tạo cuộc dịch chuyển dòng vốn lớn nhất nhiều năm'
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số không chỉ tạo thêm động lực cho nền kinh tế mà còn mở ra một cuộc tái phân bổ dòng vốn quy mô lớn. Theo PGS. TS Nguyễn Hữu Huân, chuyên gia kinh tế trong chu kỳ tăng trưởng mới, dòng tiền sẽ rời trạng thái phòng thủ để tìm đến những lĩnh vực tạo ra năng suất, giá trị thực và dư địa tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ chạy theo các tài sản đầu cơ.
TS. Lê Minh Nghĩa: 'Thể chế, công nghệ và kinh tế tư nhân là chìa khóa tăng trưởng'
(VNF) - Đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 là mục tiêu khả thi nếu nền kinh tế chuyển mạnh sang tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát huy vai trò của kinh tế tư nhân.
'Muốn vượt bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam cần nền công nghiệp mới'
(VNF) - Theo TS. Võ Trí Thành, con đường vượt bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam không thể chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng, mà cần một nền công nghiệp mới với năng lực công nghệ, quản trị hiện đại và khả năng đổi mới sáng tạo.
Việt Nam mở rộng 'bản đồ' FTA: Biến lợi thế trên giấy thành năng lực cạnh tranh thực tế
(VNF) - Sở hữu mạng lưới FTA rộng khắp nhất khu vực, cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam ngày càng lớn, nhưng để biến các cam kết trên giấy thành tăng trưởng thực chất vẫn là bài toán không dễ.
Mất dần lợi thế đất giá rẻ, bốn xu hướng xây dựng KCN thế hệ mới
(VNF) - Phát triển khu công nghiệp không còn chỉ là mở rộng quỹ đất hay thu hút thêm nhà máy, mà phải chuyển sang mô hình hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh. Đây được xem là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Mô hình '3 nhà' cần nguồn vốn đầu tư mạo hiểm để tạo đột phá
(VNF) - Theo các chuyên gia, sau hơn 20 năm được đặt ra, mô hình hợp tác "ba nhà" (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp) vẫn chưa tạo được bước đột phá như kỳ vọng do thiếu cơ chế liên kết thực chất, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thị trường để thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Do đó, cần xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm để nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp tại các trường đại học.
Thể chế và công nghệ quyết định sức cạnh tranh của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam
(VNF) - Tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2026, các chuyên gia quốc tế cho rằng để Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) trở thành điểm đến của dòng vốn toàn cầu, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý minh bạch, hạ tầng thị trường hiện đại, đồng thời nắm bắt các xu hướng mới như AI và tài sản số.
Vụ 28.000 viên kim cương nhập lậu: Chứng thư giám định thành ‘lá bùa' hợp thức hàng hóa phạm pháp
(VNF) - Từ vụ buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương, luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang nhấn mạnh chứng thư giám định chỉ xác nhận đặc tính kỹ thuật của hàng hóa, không thể trở thành "tấm vé thông hành" cho hàng nhập lậu.
'Nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc lên 3 triệu đồng: Chưa phải là cao'
(VNF) - Theo chuyên gia, đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng là bước điều chỉnh cần thiết, phản ánh sát hơn thực tế chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, mức 3 triệu đồng vẫn chưa được xem là cao, đặc biệt tại các đô thị lớn, và về lâu dài cần có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động của giá cả và mức sống.
Xu hướng áp dụng hình phạt tiền thay cho án tù trong các vụ án kinh tế
(VNF) - Khi hậu quả được khắc phục đầy đủ, việc áp dụng hình phạt tiền tương xứng với tính chất, mức độ hành vi nhiều trường hợp sẽ mang lại hiệu quả cao hơn so với hình phạt tù.
Sandbox và bài toán niềm tin: Không thể để xảy ra chuyện ‘trên trải thảm, dưới rải chông’
(VNF) - Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được xem là một trong những mắt xích thể chế quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Theo các chuyên gia, nếu không sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và có khả năng vận hành thực chất, dòng vốn lớn sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát.
'DN không thiếu ưu đãi, chỉ thiếu một môi trường pháp lý ổn định'
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
Kinh tế Việt Nam không thể chủ quan với nguy cơ 'bốn chậm'
(VNF) - TS Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê nhận định, nguy cơ “bốn chậm” của nền kinh tế gồm: chậm cải cách thể chế, chậm tái cơ cấu nền kinh tế, chậm nâng cao hiệu quả đầu tư và chậm tăng cường năng lực nội sinh có thể ảnh hưởng tới chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của Việt Nam trong dài hạn nếu không được khắc phục kịp thời.
Cần khóa cánh cửa dẫn vào 'nhà máy sản xuất giấy phép con'
(VNF) - Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam cần một cuộc cải cách thể chế sâu rộng và thực chất hơn là những giải pháp ngắn hạn về vốn hay chính sách hỗ trợ.
Áp KPI giải ngân đầu tư công: Có là 'đũa thần'?
(VNF) - Việc Chính phủ dự kiến áp dụng cơ chế đánh giá, xếp hạng và giao KPI giải ngân vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ tạo thêm áp lực thực thi đối với các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công,Trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, KPI chỉ là một công cụ quản trị và không thể trở thành “phép màu” để giải quyết tận gốc tình trạng giải ngân chậm nếu không đi kèm cải cách thể chế, phân cấp mạnh mẽ và nâng cao trách nhiệm của người đứng
'Việt Nam đang tận dụng tốt cơn địa chấn của kinh tế toàn cầu'
(VNF) - Theo TS Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ địa chính trị, bảo hộ thương mại đến biến động chuỗi cung ứng, Việt Nam đang tận dụng khá hiệu quả những cơ hội phát sinh từ các "cơn địa chấn" toàn cầu. Điều này được thể hiện qua đà tăng của xuất khẩu, dòng vốn FDI và sự phục hồi mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 5 tháng đầu năm 2026.
FTZ: Mảnh ghép thể chế để Việt Nam thoát 'bẫy gia công'
(VNF) - FTZ Hải Phòng không chỉ là một chính sách ưu đãi mới mà có thể trở thành "mảnh ghép thể chế" giúp Việt Nam nâng cấp vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hiện trạng Khu tập thể Trương Định hơn 50 năm tuổi trước ngày đập đi xây lại
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.
































































