Không xây thêm đường: Các đô thị lớn đang làm gì để người dân sống 'nhàn' hơn?
Hoàng Ngân -
05/11/2026 18:38 (GMT+7)
(VNF) - Paris theo đuổi mô hình “đô thị 15 phút” hay Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc tiên phong phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Nhiều thành phố đã chuyển từ tư duy mở rộng hạ tầng sang tổ chức lại không gian sống. Điểm chung là đưa nhà ở, việc làm, giao thông, trường học, y tế, công viên và dịch vụ thiết yếu đến gần nhau hơn.
Tái cấu trúc không gian đô thị: Chìa khóa phát triển bền vững
Nhiều năm qua, mở rộng đường, xây cầu vượt hay thiết lập nút giao khác mức vẫn chưa thể giải quyết triệt để bài toán ùn tắc tại Hà Nội. Nguyên nhân không chỉ nằm ở năng lực hạ tầng, mà còn ở cấu trúc đô thị thiếu đồng bộ: nơi ở, chỗ làm việc, trường học, bệnh viện và dịch vụ thiết yếu cách xa nhau, khiến người dân phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Nơi ở cách xa các nhu cầu thường nhật khiến người dân phụ thuộc vào xe cá nhân.
Giải pháp căn cơ vì thế không chỉ là xây thêm đường, mà phải tổ chức lại không gian sống, rút ngắn khoảng cách giữa nơi ở và các nhu cầu thường nhật. Kết hợp mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) với đô thị 15 phút là một hướng tiếp cận đáng chú ý.
TOD tập trung nhà ở, thương mại, dịch vụ và việc làm quanh các đầu mối giao thông công cộng, đặc biệt là nhà ga đường sắt đô thị. Trong khi đó, đô thị 15 phút hướng tới đưa trường học, cơ sở y tế, công viên và tiện ích thiết yếu đến gần nơi ở, giúp người dân tiếp cận thuận tiện bằng cách đi bộ hoặc xe đạp.
Theo KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, mục tiêu cốt lõi của đô thị 15 phút là giúp người dân tiếp cận phần lớn tiện ích thiết yếu trong khoảng 15 phút di chuyển, qua đó giảm nhu cầu đi lại xa, tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng sống.
Hai mô hình chỉ phát huy hiệu quả khi được quy hoạch đồng bộ. Nhà ga metro khó thu hút hành khách nếu thiếu mạng lưới đi bộ an toàn và dịch vụ bổ trợ; ngược lại, khu dân cư đầy đủ tiện ích nhưng thiếu kết nối giao thông công cộng vẫn khó giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Tại Vĩnh Hưng, dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị đang hướng đến cuộc tái cấu trúc toàn diện không gian đô thị. Sự kết hợp giữa TOD và mô hình đô thị 15 phút tạo đột phá kép: giải quyết những điểm nghẽn hạ tầng kéo dài, đồng thời kiến tạo môi trường sống văn minh, tiện nghi, bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả phát triển ngay trên chính nơi họ đã gắn bó.
Mô hình TOD và “đô thị 15 phút” cần kết nối đồng bộ để phát huy hiệu quả.
Điều gì xảy ra khi trường học, công viên, bệnh viện… nằm trong bán kính 15 phút di chuyển?
Thực tiễn quốc tế cho thấy tổ chức lại không gian đô thị có thể tạo chuyển biến đáng kể về giao thông và môi trường.
Tại Paris (Pháp) - nơi tiên phong áp dụng “đô thị 15 phút” từ năm 2020, chính quyền đã chuyển đổi 50% chỗ đỗ ô tô thành làn xe đạp và không gian xanh, đồng thời mở rộng 30% vỉa hè. Thành phố cũng tái thiết quảng trường và công viên, phát triển trường học, bệnh viện và thư viện ngoài trời.
Chỉ sau 2 năm, lưu lượng ô tô tại đây giảm 30%, chất lượng không khí cải thiện 25%. Đáng chú ý, việc có thể tiếp cận các “không gian thở” trong 5 phút và dịch vụ thiết yếu trong 15 phút di chuyển đã giúp 70% cư dân Paris ghi nhận chất lượng sống tốt hơn.
Tương tự, mô hình TOD cũng chứng minh sức mạnh tại nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore hay Hong Kong. Điển hình tại thành phố Denpasar (Bali, Indonesia), việc quy hoạch các khu đô thị đa chức năng quanh các trạm trung chuyển chính, kết hợp nâng cấp vỉa hè và lối đi bộ đã giúp 75% hộ dân tiếp cận giao thông công cộng dưới 10 phút đi bộ (so với 45% ở khu vực ngoài dự án).
Nhờ đó, tỷ lệ sử dụng phương tiện công cộng của những người sống trong bán kính 500m quanh trạm tăng 35%, giảm rõ rệt tình trạng kẹt xe giờ cao điểm.
70% cư dân Paris cảm nhận chất lượng sống tốt hơn nhờ mô hình "đô thị 15 phút". Ảnh: BBC.com
Tại Melbourne, bang Victoria phát triển mô hình tương tự dưới tên gọi khu phố 20 phút (20-minute neighbourhood). Đây là trụ cột trong chiến lược quy hoạch dài hạn Plan Melbourne 2017-2050, hướng đến việc giúp cư dân tiếp cận phần lớn nhu cầu sinh hoạt hằng ngày như cửa hàng, trường học, công viên, dịch vụ y tế và giao thông công cộng trong chuyến đi bộ khứ hồi 20 phút, tương đương khoảng 800 m mỗi chiều.
Điểm chung của các mô hình là quy hoạch lấy con người làm trung tâm, kết nối giao thông với nhà ở, dịch vụ và không gian công cộng. Với Hà Nội, bài học quan trọng là đầu tư đồng bộ, tránh xử lý hạ tầng manh mún và bảo đảm người dân hiện hữu được thụ hưởng thành quả phát triển.
Vĩnh Hưng: Cơ hội tái thiết từ gốc
Nằm giữa Vành đai 2 và Vành đai 3, Vĩnh Hưng có tiềm năng kết nối với trục cảnh quan sông Hồng, đồng thời giữ vai trò ngày càng quan trọng trong cấu trúc đô thị phía Đông Nam Hà Nội. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa kéo dài cũng khiến khu vực tồn tại nhiều bất cập về giao thông, thoát nước, cây xanh và công trình công cộng.
Với quy mô nghiên cứu khoảng 447 ha, đồ án quy hoạch Vĩnh Hưng không đơn thuần hướng tới hình thành một khu đô thị mới, mà đặt ra yêu cầu tổ chức lại khu dân cư hiện hữu, khắc phục những hạn chế tích tụ qua nhiều năm.
Theo phương án, khoảng 206,1 ha (tương đương 46% diện tích) được định hướng tái thiết toàn diện; khoảng 240,9 ha (chiếm 53,9%) thuộc khu vực cải tạo, chỉnh trang. Cách tiếp cận này cho phép lựa chọn mức độ can thiệp phù hợp với đặc điểm từng khu vực, thay vì áp dụng một phương án đồng loạt.
Phối cảnh dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng.
Tại khu vực tái thiết, trọng tâm là tổ chức lại hệ thống giao thông, bổ sung không gian xanh, mặt nước và công trình công cộng. Định hướng kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch cũng mở ra cơ hội phát triển các khu chức năng hỗn hợp quanh nhà ga, tạo điều kiện để TOD phát huy hiệu quả.
Ở khu vực cải tạo, chỉnh trang, ưu tiên là nâng cấp đường ngõ, hoàn thiện hệ thống thoát nước, bổ sung không gian sinh hoạt cộng đồng và cải thiện khả năng tiếp cận trường học, cơ sở y tế.
Hơn thế nữa, nếu được tổ chức bài bản, giá trị mang lại của quy hoạch sẽ vượt xa công năng ở đơn thuần. "Nếu được tổ chức hợp lý, các không gian xanh ven sông có thể lan tỏa vào bên trong đô thị, kết hợp với hệ thống công viên, công trình kiến trúc và tiện ích công cộng để tạo ra những điểm nhấn mới.
Không gian này thậm chí có thể hình thành các điểm đến du lịch, văn hóa và dịch vụ hấp dẫn trong tương lai", KTS Phan Đăng Sơn phân tích.
Ông Sơn cũng đánh giá thêm, nếu được triển khai thành công, phương án tái thiết này không chỉ cải thiện điều kiện sống cho người dân tại chỗ, mà Vĩnh Hưng còn có cơ hội chuyển mình thành một khu đô thị hiện đại, có bản sắc, gắn với giao thông công cộng và phát triển xanh. Từ đó, dự án sẽ thể hiện rõ nét năng lực sáng tạo và tầm nhìn phát triển đô thị của Việt Nam trong tương lai.
Thước đo cuối cùng là chất lượng sống
Giá trị của một đồ án tái thiết không nằm ở số lượng cao ốc hay chỉ số tăng trưởng bất động sản, mà ở những thay đổi thiết thực cho người dân: trẻ nhỏ có sân chơi an toàn gần nhà, người cao tuổi thuận tiện đến cơ sở y tế, các gia đình dễ dàng tiếp cận trường học và công viên, đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.
Hiệu quả tái thiết đô thị thể hiện ở chất lượng sống thực chất của cộng đồng cư dân.
Để đạt mục tiêu đó, các chỉ tiêu quy hoạch cần gắn với tiêu chí đo lường cụ thể như thời gian tiếp cận tiện ích, chất lượng giao thông công cộng, diện tích không gian xanh và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu. Đặc biệt, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải minh bạch, phù hợp, bảo đảm người dân có điều kiện ổn định cuộc sống lâu dài.
Vĩnh Hưng đang đứng trước cơ hội trở thành hình mẫu tiên phong về tái thiết đô thị tại Hà Nội. Sự kết hợp giữa TOD và đô thị 15 phút có thể tạo đòn bẩy kép: tăng khả năng kết nối liên vùng, đồng thời đưa tiện ích thiết yếu đến gần người dân hơn. Thành công cuối cùng phải được đo bằng hạ tầng đồng bộ và chất lượng sống thực chất của cộng đồng cư dân.
(VNF) - HoREA kiến nghị sớm luật hóa cơ chế cho phép nhà đầu tư thỏa thuận nhận chuyển nhượng nhiều loại đất để phát triển nhà ở thương mại, tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho hàng nghìn dự án và khơi thông nguồn lực đầu tư hàng triệu tỷ đồng.
(VNF) - HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về việc đưa ra khỏi danh mục đối với 14 khu đất, tổng diện tích trên 109ha dự kiến thí điểm nhà ở thương mại.
(VNF) - Chưa bán được hàng, không có thu nhập là cú “knock-out” rất nhiều môi giới bất động sản khi mới vào nghề. Chính vì thế, việc Vinhomes bỏ tiền túi chi trả lương cứng lên tới 8,5 triệu đồng/tháng cho môi giới của đại lý độc quyền đã gây bất ngờ cho toàn thị trường. Chuyên gia nhận định đây không chỉ là hành động nhân văn chưa từng có, mà còn khẳng định “tâm vững, tầm mạnh” của một doanh nghiệp dẫn dắt, giúp thị trường không bị đứt mạch lúc khó khăn.
(VNF) - Theo Bộ Xây dựng, cả nước hiện đang triển khai 293 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 363.000 căn. Dự kiến đến hết năm 2026, số căn hoàn thành đạt hơn 87.600 căn, tương đương 90% kế hoạch năm.
(VNF) - Quý IV/2022 đánh dấu cho “chương đen tối nhất” của Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình khi ghi nhận khoản lỗ khổng lồ và tàn phá vị thế doanh nghiệp. Cho đến quý III/2026, 4 năm đã trôi qua, Xây dựng Hoà Bình đã không ngừng nỗ lực dọn dẹp “đống đổ nát” và đạt được những thành quả nhất định. Nhưng những di chứng vẫn là hết sức nặng nề.
(VNF) - Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 của DIC Group (HoSE: DIG) ghi nhận sự suy giảm mạnh về kết quả kinh doanh, song lại gây chú ý nhờ quy mô tiền gửi ngân hàng rất lớn, lên tới hơn 5.000 tỷ đồng.
(VNF) - Hải Phòng liên tiếp điều chỉnh giảm giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, trong bối cảnh nhiều khu đất gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhà đầu tư.
(VNF) - Bức tranh tài chính quý III/2026 của Novaland ghi nhận sự đảo chiều mạnh mẽ khi doanh nghiệp chuyển từ khoản lỗ hơn 1.153 tỷ đồng cùng kỳ sang lợi nhuận hơn 1.102 tỷ đồng. Tuy nhiên, tập đoàn bất động sản này vẫn đối mặt với áp lực tài chính khi dòng tiền kinh doanh 9 tháng âm hơn 5.363 tỷ đồng, trong khi các khoản lãi vay quá hạn lên tới 5.241 tỷ đồng.
(VNF) - Sau giai đoạn tăng nóng, thị trường bất động sản đang bước vào chu kỳ điều chỉnh giá trên diện rộng, mở ra cơ hội cho người mua có sẵn tiền mặt. Tuy nhiên, giữa bối cảnh thanh khoản phân hóa và áp lực tài chính gia tăng, việc lựa chọn tài sản phù hợp, kiểm soát dòng tiền và đánh giá kỹ pháp lý là những yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro khi xuống tiền.
(VNF) - Với kết quả kinh doanh quý III/2026, SJ Group (HoSE: SJS) đã lập kỷ lục về doanh thu quý lớn nhất lịch sử doanh nghiệp. Thậm chí, doanh thu của quý III/2026 còn lớn hơn doanh thu cả năm của các năm trước. Lần gần nhất mà SJ Group có doanh thu một quý trên 1.000 tỷ đồng đã là từ năm 2014.
(VNF) - Công ty Cổ phần Tập đoàn FECON (HoSE: FCN) ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý III/2026 đạt 102 tỷ đồng. Đây là mức lợi nhuận quý cao nhất kể từ năm 2019 của doanh nghiệp này.
(VNF) - Quý II năm tài chính 2026, Công ty Cổ phần Xây dựng CDC (HoSE: CCC) ghi nhận sự sụt giảm cả về doanh thu lẫn lợi nhuận. Trong khi đó, giá trị công nợ tăng mạnh, khiến dòng tiền kinh doanh rơi vào trạng thái âm.
(VNF) - Trong gần 20 năm qua, không gian đô thị Hà Nội liên tục mở rộng về phía Tây, khiến cấu trúc thị trường bất động sản trở nên bất cân xứng. Tuy nhiên, với quy hoạch trăm năm, một cục diện mới đã được xác lập.
(VNF) - Hai trong số 5 nhà đầu tư tham gia liên danh thực hiện Khu đô thị Bắc Thăng Long Urban City gần 100.000 tỷ đồng là CTCP Thái Nam Land và CTCP Bất động sản Potamos, đều có cùng trụ sở tại tòa nhà Thai Nam Building.
(VNF) - Sau KCN Cam Liên quy mô 450ha tại Quảng Bình (cũ), các DN thuộc hệ sinh thái Capella tiếp tục mở rộng hiện diện tại Quảng Trị với dự án hơn 220ha, tổng vốn đầu tư trên 1.152 tỷ đồng.
(VNF) - Trước đề xuất cấm chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai nhằm hạn chế đầu cơ, chuyên gia bất động sản Phạm Đức Toản cho rằng biện pháp này không hợp lý cả về pháp lý lẫn thực tiễn, có thể gây khó khăn cho người mua nhà và chủ đầu tư, trong khi chưa chắc đạt được mục tiêu kiểm soát đầu cơ.
(VNF) - Kết thúc 9 tháng năm 2026, Taseco Land (HoSE: TAL) ghi nhận lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 510,84 tỷ đồng, tăng 80,28% so với cùng kỳ. Bên cạnh kết quả kinh doanh tích cực, doanh nghiệp cũng tiếp tục mở rộng quy mô tài sản và danh mục dự án, gia tăng nguồn lực cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
(VNF) - Hà Nội, ngày 31/10, Dự án Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP.HCM) chính thức bước vào vòng bình chọn toàn cầu của chiến dịch “7 Kỳ quan Đô thị Tương lai” do New7Wonders khởi xướng. Sự kiện là dịp để Vinhomes khẳng định khát vọng tiên phong kiến tạo những chuẩn mực sống vượt thời đại, góp phần lan tỏa tầm nhìn phát triển đô thị xanh, thông minh và bền vững tới cộng đồng quốc tế.
(VNF) - Nguồn thu từ dự án Vlasta - Thuỷ Nguyên (Hải Phòng), TT39-40 Khu đô thị Văn Phú (Hà Nội) và hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú giúp Công ty Cổ phần Phát triển bất động sản Văn Phú (HoSE: VPI) đạt lợi nhuận gộp 9 tháng đầu năm 2026 ở mức 481,8 tỷ đồng, tăng 68,9% so với cùng giai đoạn năm trước.
(VNF) - Luỹ kế 9 tháng năm 2026, Tập đoàn Nam Long (HoSE: NLG) ghi nhận doanh thu thuần 2.022 tỷ đồng và lãi sau thuế 181 tỷ đồng. Với việc có hơn 3.192 tỷ đồng tiền người mua trả trước, doanh thu của Nam Long được dự báo sẽ bứt phá trong quý tiếp theo, khi tiến hành bàn giao một loạt dự án.
(VNF) - 199 sản phẩm tại Vinhomes The Gallery (Giảng Võ, Hà Nội) đang chứng minh sức hút bằng những mảnh ghép kiến trúc và hạ tầng tiện ích đắt giá. Từ thiết kế hai mặt thoáng, mặt tiền rộng tới 16m đến không gian vận hành chuẩn mực, dự án không chỉ giải bài toán khai thác tối ưu dòng tiền trên từng mét vuông mà còn định hình chuẩn mực kinh doanh mới cho dòng bất động sản thương mại.
(VNF) - Dự án Khu đô thị Diên Hồng tại phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai có tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 8.000 tỷ đồng, được lựa chọn nhà đầu tư thông qua hình thức đấu thầu quốc tế.
(VNF) - Ngày 30/10, Tập đoàn Sun Group đã khởi công Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò – hồ Thác Chuối, tổng vốn đầu tư 16.234 tỷ đồng. Đặt mục tiêu thu hút khoảng 5 triệu lượt khách mỗi năm, dự án được kỳ vọng tạo động lực phát triển du lịch Quảng Trị, gia tăng doanh thu dịch vụ và góp phần nâng cao đời sống người dân.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa ký quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án xây dựng khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại xã Thiên Lộc và xã Phúc Thịnh (Hà Nội) với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 99.788 tỷ đồng.
(VNF) - HoREA kiến nghị sớm luật hóa cơ chế cho phép nhà đầu tư thỏa thuận nhận chuyển nhượng nhiều loại đất để phát triển nhà ở thương mại, tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho hàng nghìn dự án và khơi thông nguồn lực đầu tư hàng triệu tỷ đồng.
(VNF) - Bên bờ biển Quảng Trị, Trung tâm Điện lực Quảng Trạch đang dần hiện hình với quy mô công suất khoảng 4.500 MW, quy tụ những công trình năng lượng hàng chục nghìn tỷ đồng. Từ Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I đang chạy thử, cảng nhập than đã hoàn thành đến đại công trường LNG Quảng Trạch II vừa khởi công, nơi đây đang trở thành một trong những tổ hợp nguồn điện quy mô lớn của miền Trung.