Kinh nghiệm xây dựng và phát triển trung tâm tài chính quốc tế và bài học cho Việt Nam

Tóm tắt

Trong bối cảnh toàn cầu hóa tài chính và cạnh tranh thu hút dòng vốn quốc tế ngày càng gia tăng, việc xây dựng và phát triển các trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) trở thành chiến lược quan trọng của nhiều quốc gia nhằm nâng cao vị thế trong hệ thống tài chính toàn cầu. Các trung tâm tài chính như Singapore, Hồng Kông, Thượng Hải và Dubai đã đạt được nhiều thành công trong việc thu hút các tổ chức tài chính quốc tế, phát triển thị trường vốn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc thiết lập môi trường thể chế minh bạch, chính sách thuế cạnh tranh và cơ sở hạ tầng tài chính hiện đại.

Nghiên cứu này nhằm phân tích kinh nghiệm xây dựng và phát triển mô hình TTTCQT của một số quốc gia và vùng lãnh thổ tiêu biểu trong khu vực châu Á và Trung Đông, bao gồm Singapore, Hồng Kông, Thượng Hải và Dubai (UAE). Trên cơ sở tổng hợp và phân tích các nghiên cứu khoa học, báo cáo quốc tế và dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu làm rõ các yếu tố quyết định sự thành công của các trung tâm tài chính này, bao gồm khung pháp lý, chính sách thuế, mức độ phát triển của thị trường tài chính, nguồn nhân lực và mức độ hội nhập quốc tế.

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự thành công của các TTTCQT phụ thuộc vào sự kết hợp giữa thể chế ổn định, môi trường kinh doanh thuận lợi, chính sách thuế cạnh tranh, nhân lực chất lượng cao và hệ thống hạ tầng tài chính hiện đại. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, đặc biệt là trong việc hoàn thiện khung pháp lý, phát triển thị trường tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư.

1. Giới thiệu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập tài chính quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế (International Financial Center – IFC) đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối dòng vốn toàn cầu, cung cấp các dịch vụ tài chính và thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính. Các trung tâm tài chính quốc tế thường tập trung các ngân hàng toàn cầu, quỹ đầu tư, thị trường chứng khoán và các tổ chức tài chính quốc tế lớn. Những trung tâm này đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ nguồn lực tài chính, hỗ trợ đầu tư quốc tế và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (Sidenko, 2021). Theo Global Financial Centres Index (GFCI), các trung tâm tài chính hàng đầu thế giới hiện nay bao gồm New York, London, Hong Kong, Singapore và Shanghai. Trong khu vực châu Á, các trung tâm tài chính như Hong Kong, Singapore và Shanghai luôn nằm trong nhóm dẫn đầu toàn cầu (Z/Yen Group, 2025).

Nhận thức được vai trò quan trọng của các trung tâm tài chính quốc tế trong thúc đẩy phát triển kinh tế, nhiều quốc gia đã xây dựng chiến lược phát triển IFC nhằm thu hút vốn đầu tư quốc tế, phát triển thị trường tài chính và nâng cao vị thế kinh tế. Việt Nam cũng đang đặt mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Theo các chuyên gia, Việt Nam đã hoàn thiện khoảng 70% khung pháp lý cho việc thành lập trung tâm tài chính quốc tế, bao gồm: các cơ chế về quản lý, giám sát và chính sách thu hút đầu tư. Việc xây dựng và phát triển IFC Việt Nam đã có bước khai phá đầu tiên, cần tiếp tục có bước đi tiếp theo, thậm chí nhiều bước tiếp theo nữa, do đó, việc nghiên cứu kinh nghiệm phát triển trung tâm tài chính của các quốc gia thành công như Singapore, Hong Kong, Shanghai và Dubai có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình xây dựng mô hình IFC tại Việt Nam.

2. Phương pháp nghiên cứu:

Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với phương pháp phân tích so sánh nhằm đánh giá kinh nghiệm phát triển trung tâm tài chính quốc tế của một số quốc gia tiêu biểu và rút ra các hàm ý chính sách cho Việt Nam. Trước hết, nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu (literature review) để hệ thống hóa các nghiên cứu học thuật, báo cáo của các tổ chức quốc tế và các nguồn dữ liệu thứ cấp liên quan đến sự phát triển của các trung tâm tài chính quốc tế. Các tài liệu được thu thập từ các nguồn học thuật uy tín như các tạp chí kinh tế quốc tế, báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và các tổ chức nghiên cứu tài chính. Tiếp theo, nghiên cứu áp dụng phương pháp phân tích so sánh (comparative analysis) nhằm so sánh mô hình phát triển trung tâm tài chính của Singapore, Hồng Kông, Thượng Hải và Dubai.

Phương pháp này cho phép xác định các điểm tương đồng và khác biệt trong chính sách phát triển trung tâm tài chính giữa các quốc gia, từ đó rút ra các yếu tố quyết định sự thành công của các mô hình này. Ngoài ra, nghiên cứu còn sử dụng phương pháp phân tích chính sách (policy analysis) nhằm đánh giá các chính sách liên quan đến phát triển trung tâm tài chính quốc tế, bao gồm chính sách thuế, chính sách tài chính và khung pháp lý. Việc phân tích các chính sách này giúp xác định những yếu tố có thể áp dụng vào bối cảnh Việt Nam.

Trên cơ sở các phương pháp nghiên cứu nêu trên, nghiên cứu tiến hành tổng hợp các kết quả phân tích để đưa ra các bài học kinh nghiệm và hàm ý chính sách cho Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển trung tâm tài chính quốc tế.

3. Tổng quan nghiên cứu:

Các nghiên cứu về trung tâm tài chính quốc tế đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của các học giả và tổ chức quốc tế trong nhiều thập kỷ qua. Trong bối cảnh toàn cầu hóa tài chính, các TTTCQT được xem là những nút trung tâm trong mạng lưới tài chính toàn cầu, nơi tập trung các hoạt động trung gian tài chính, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính quốc tế (Sassen, 2001). Một số nghiên cứu cho rằng sự hình thành và phát triển của các trung tâm tài chính quốc tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như môi trường pháp lý, mức độ tự do hóa tài chính, chính sách thuế và chất lượng cơ sở hạ tầng tài chính (Kindleberger, 1974). Theo quan điểm này, các trung tâm tài chính quốc tế thành công thường có hệ thống pháp luật minh bạch, thị trường tài chính phát triển và mức độ hội nhập cao với hệ thống tài chính toàn cầu. Các nghiên cứu gần đây tập trung phân tích các trung tâm tài chính lớn tại châu Á.

Theo Yeung (2010), Singapore và Hồng Kông đã phát triển thành những trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu nhờ vào môi trường thể chế ổn định, hệ thống pháp lý minh bạch và chính sách thuế cạnh tranh. Những yếu tố này đã giúp hai trung tâm tài chính này thu hút một lượng lớn các tổ chức tài chính toàn cầu và các quỹ đầu tư quốc tế. Shanghai (Thượng Hải) được xem là trung tâm tài chính mới nổi với vai trò ngày càng quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Laurenceson (2005) cho rằng sự phát triển của Shanghai gắn liền với quá trình cải cách tài chính và mở cửa kinh tế của Trung Quốc, đặc biệt là việc thành lập các khu thương mại tự do và thúc đẩy quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ. Dubai được xem là một ví dụ điển hình về việc xây dựng trung tâm tài chính trong một nền kinh tế mới nổi. Theo IMF (2014), Dubai đã thành công trong việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC) thông qua việc thiết lập một khu tài chính với hệ thống pháp lý và cơ chế quản lý riêng, tạo môi trường thuận lợi cho các tổ chức tài chính quốc tế hoạt động.

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về các trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới, các nghiên cứu về việc áp dụng mô hình này tại Việt Nam vẫn còn tương đối hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu kinh nghiệm phát triển TTTCQT của các quốc gia thành công và rút ra các bài học phù hợp với điều kiện của Việt Nam có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn.

4. Lý thuyết cơ bản về TTTCQT

4.1. Khái niệm trung tâm tài chính quốc tế

Trung tâm tài chính quốc tế là nơi tập trung các tổ chức tài chính lớn, thị trường vốn và các dịch vụ tài chính quốc tế. Những trung tâm này đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn, phân bổ nguồn lực tài chính và hỗ trợ các hoạt động đầu tư xuyên biên giới (Sidenko, 2021).

Theo các nghiên cứu về tài chính quốc tế, việc xây dựng và phát triển của trung tâm tài chính quốc tế dựa trên 5 yếu tố: (1) Hệ thống tài chính phát triển; (2) Khung pháp lý minh bạch; (3) Hệ thống thuế cạnh tranh; (4) Cơ sở hạ tầng tài chính hiện đại; (5) Nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao. Ngoài ra, các trung tâm tài chính quốc tế cần có sự kết nối chặt chẽ với hệ thống tài chính toàn cầu và đóng vai trò trung gian trong việc phân bổ nguồn vốn quốc tế.

4.2. Các yếu tố quyết định sự thành công của trung tâm tài chính quốc tế

Các nghiên cứu về IFC cho thấy có nhiều yếu tố quyết định sự thành công của một trung tâm tài chính quốc tế, bao gồm: (1) Môi trường pháp lý và thể chế ổn định; (2) Chính sách thuế cạnh tranh; (3) Hệ thống thị trường tài chính phát triển; (4) Cơ sở hạ tầng tài chính hiện đại; (5) Nguồn nhân lực chất lượng cao; (6) Mức độ hội nhập với thị trường tài chính quốc tế. Những yếu tố nền tảng này giúp các trung tâm tài chính thu hút các tổ chức tài chính toàn cầu và tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường tài chính quốc tế.

5. Kết quả nghiên cứu

5.1. Kinh nghiệm xây dựng và phát triển trung tâm tài chính quốc tế của các nước

5.1.1 Singapore

Singapore là một trong những trung tâm tài chính hàng đầu thế giới và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Thành công của Singapore trong việc xây dựng IFC dựa trên nhiều yếu tố quan trọng: Thứ nhất, Singapore xây dựng khung pháp lý minh bạch và ổn định, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các tổ chức tài chính quốc tế. Chính phủ Singapore áp dụng nhiều chính sách nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống tài chính; Thứ hai, Singapore áp dụng chính sách thuế cạnh tranh nhằm thu hút các tổ chức tài chính quốc tế. Chính phủ Singapore cung cấp nhiều ưu đãi thuế cho các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và các tổ chức tài chính quốc tế; Thứ ba, Singapore chú trọng phát triển nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao. Nhiều trường đại học và viện nghiên cứu tại Singapore đào tạo các chuyên gia tài chính, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của trung tâm tài chính này. Nhờ những chính sách này, Singapore đã trở thành một trong những trung tâm tài chính quan trọng nhất ở châu Á và trên thế giới.

5.1.2. Hong Kong

Hong Kong là một trung tâm tài chính quốc tế quan trọng tại châu Á và đóng vai trò cầu nối giữa thị trường tài chính Trung Quốc và thị trường tài chính toàn cầu. Một trong những yếu tố quan trọng giúp Hong Kong trở thành trung tâm tài chính lớn là hệ thống pháp luật minh bạch và độc lập. Hong Kong áp dụng hệ thống pháp luật theo truyền thống luật Anh, tạo môi trường pháp lý ổn định cho các nhà đầu tư quốc tế. Ngoài ra, Hong Kong có hệ thống thuế đơn giản và mức thuế thấp, giúp thu hút các tổ chức tài chính quốc tế. Chính sách thuế cạnh tranh là một trong những yếu tố quan trọng giúp Hong Kong duy trì vị thế là trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu. Bên cạnh đó, Hong Kong có thị trường vốn phát triển mạnh, với Sở giao dịch chứng khoán Hong Kong là một trong những thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới.

5.1.3. Thượng Hải (Shanghai)

Shanghai là trung tâm tài chính quan trọng của Trung Quốc và đang dần trở thành một trong những trung tâm tài chính lớn của thế giới. Chính phủ Trung Quốc đã triển khai nhiều chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển của Shanghai như một trung tâm tài chính quốc tế. Một trong những chính sách quan trọng là việc thành lập Shanghai Free Trade Zone, nơi thử nghiệm các cải cách kinh tế và tài chính nhằm thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính (Shanghai Free-Trade Zone, 2024). Ngoài ra, Shanghai được hỗ trợ bởi sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Trung Quốc và quá trình mở cửa thị trường tài chính của quốc gia này. Theo các nghiên cứu về IFC, Shanghai đang dần thu hẹp khoảng cách với các trung tâm tài chính truyền thống như Hong Kong và Singapore (Laurenceson, 2005).

5.1.4 Dubai (UAE)

Dubai đã phát triển Dubai International Financial Centre (DIFC) như một trung tâm tài chính phục vụ khu vực Trung Đông, châu Phi và Nam Á. DIFC được thành lập năm 2004 như một khu kinh tế đặc biệt nhằm thu hút các tổ chức tài chính quốc tế (Dubai International Financial Centre, 2024). Một trong những điểm đặc biệt của DIFC là hệ thống pháp lý và tòa án riêng, độc lập với hệ thống pháp luật của UAE. Điều này giúp tạo ra môi trường pháp lý minh bạch và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Ngoài ra, DIFC cung cấp nhiều ưu đãi như: (i) thuế thấp hoặc miễn thuế, (ii) quyền sở hữu 100% cho nhà đầu tư nước ngoài; (iii) hệ thống quản lý tài chính hiện đại. Nhờ đó, DIFC đã thu hút hàng nghìn công ty tài chính quốc tế và trở thành trung tâm tài chính lớn của khu vực.

5.2. So sánh mô hình trung tâm tài chính của các quốc gia

Tổng hợp và so sánh các Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) của Singapore, Hồng Kông, Thượng Hải, Dubai và Việt Nam dựa trên các nghiên cứu và báo cáo quốc tế về IFC và các chính sách xây dựng IFC của Việt Nam trong bảng 1 sau đây:

Bảng 1: Bảng so sánh các Trung tâm tài chính quốc tế (IFC)

Kết quả so sánh mô hình xây dựng và phát triển các IFC cho thấy:

Thứ nhất, về môi trường pháp lý và thể chế. Các trung tâm tài chính thành công như: Singapore, Hồng Kông và Dubai đều xây dựng khung pháp lý độc lập, minh bạch và ổn định, tạo niềm tin cho các tổ chức tài chính quốc tế. Trong khi đó, Việt Nam mới bắt đầu xây dựng khung pháp lý cho IFC thông qua các nghị quyết và nghị định của Quốc hội và Chính phủ;

Thứ hai, về chính sách thuế. Chính sách thuế cạnh tranh là yếu tố quan trọng giúp thu hút các tổ chức tài chính quốc tế. Nhiều trung tâm tài chính áp dụng mức thuế thấp hoặc miễn thuế cho một số hoạt động tài chính. Việt Nam cũng áp dụng mức thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm và miễn giảm thuế trong giai đoạn đầu nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh;

Thứ ba, về mức độ phát triển của thị trường tài chính. Singapore và Hồng Kông có hệ thống thị trường tài chính phát triển và đóng vai trò trung tâm huy động vốn toàn cầu. Trong khi đó, thị trường tài chính của Việt Nam vẫn đang trong quá trình phát triển và cần nhiều cải cách để đạt được quy mô tương tự;

Thứ tư, về nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế. Các trung tâm tài chính lớn thường thu hút nguồn nhân lực tài chính toàn cầu. Việt Nam đã bắt đầu áp dụng các chính sách ưu đãi thuế và cơ chế linh hoạt để thu hút chuyên gia tài chính quốc tế.

5.3. Phân tích chiến lược xây dựng, phát triển Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) của Việt Nam

Sử dụng phương pháp SWOT để đánh giá IFC Việt Nam trong bảng 2 sau đây:

Bảng 2: Phân tích SWOT cho Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) Việt Nam

Từ bảng phân tích SWOT có thể thấy rằng Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển trung tâm tài chính quốc tế, đặc biệt nhờ vị trí địa kinh tế thuận lợi, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ. Tuy nhiên, để xây dựng IFC thành công, Việt Nam cần giải quyết một số hạn chế như hoàn thiện khung pháp lý, phát triển thị trường tài chính và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Ngoài ra, Việt Nam cũng cần tận dụng các cơ hội từ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của công nghệ tài chính để tạo ra lợi thế cạnh tranh so với các trung tâm tài chính khác trong khu vực.

Từ kết quả phân tích SWOT và Bảng so sánh kinh nghiệm phát triển của các IFC tiêu biểu như: Singapore, Hồng Kông, Thượng Hải và Dubai, sử dụng phân tích ma trận TOWS (SO-WO-ST-WT) trong bảng 3 sau đây để đưa ra hàm ý chiến lược xây dựng IFC Việt Nam

Bảng 3: Phân tích chiến lược TOWS, bài học cho IFC Việt Nam

6. Hàm ý chính sách cho Việt Nam

Từ kết quả nghiên cứu các mô hình trung tâm tài chính quốc tế của các quốc gia như: Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc), Thượng Hải (Trung Quốc), Dubai (UAE), kết hợp với phân tích SWOT và ma trận chiến lược TOWS, có thể rút ra một số hàm ý chính sách quan trọng cho Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Đà Nẵng như sau:

6.1. Hoàn thiện khung pháp lý và thể chế cho trung tâm tài chính quốc tế

Một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công của các trung tâm tài chính quốc tế là môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Kinh nghiệm của Singapore và Hồng Kông cho thấy hệ thống pháp luật rõ ràng, minh bạch, ổn định, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả và khả năng thực thi pháp luật cao là nền tảng để thu hút các tổ chức tài chính quốc tế (IMF, 2014).

Đối với Việt Nam, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho trung tâm tài chính quốc tế theo hướng: (i) Xây dựng cơ chế pháp lý đặc thù cho trung tâm tài chính quốc tế; (ii) Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến thị trường vốn, ngân hàng, bảo hiểm và các dịch vụ tài chính; (iii) Tăng cường tính minh bạch, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả, khả năng thực thi pháp luật cao và sự ổn định của chính sách kinh tế; Ngoài ra, Việt Nam có thể xem xét áp dụng mô hình khu tài chính với cơ chế quản lý riêng, tương tự như Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC), nhằm tạo môi trường pháp lý linh hoạt và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

6.2. Xây dựng chính sách thuế cạnh tranh để thu hút các tổ chức tài chính quốc tế

Chính sách thuế cạnh tranh là một trong những công cụ quan trọng giúp các trung tâm tài chính quốc tế thu hút dòng vốn toàn cầu. Singapore và Hồng Kông áp dụng mức thuế doanh nghiệp thấp cùng nhiều ưu đãi thuế đối với các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế (Yeung, 2010).

Việt Nam cần xây dựng chính sách thuế phù hợp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của trung tâm tài chính quốc tế, bao gồm: (i) Áp dụng các ưu đãi thuế cho các tổ chức tài chính quốc tế và quỹ đầu tư; (ii) Xây dựng cơ chế thuế linh hoạt cho các hoạt động tài chính xuyên biên giới; (iii) Khuyến khích phát triển các lĩnh vực tài chính mới như fintech, tài chính xanh và quản lý tài sản.

Việc thiết kế chính sách thuế cần đảm bảo vừa tạo lợi thế cạnh tranh, vừa phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch và chống trốn thuế.

6.3. Phát triển thị trường tài chính và đa dạng hóa các sản phẩm tài chính

Kinh nghiệm của các trung tâm tài chính quốc tế cho thấy sự phát triển của thị trường tài chính là yếu tố quan trọng để thu hút các tổ chức tài chính toàn cầu. Singapore và Hồng Kông có hệ thống thị trường tài chính phát triển với sự đa dạng của các sản phẩm tài chính như chứng khoán, trái phiếu, phái sinh và quản lý tài sản (Z/Yen Group, 2024). Việt Nam, cần tập trung vào việc: (i) Phát triển thị trường vốn và thị trường trái phiếu doanh nghiệp; (ii) Mở rộng các sản phẩm tài chính như chứng khoán phái sinh và các công cụ quản lý rủi ro; (iii) Thúc đẩy sự phát triển của các tổ chức tài chính trung gian như quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và ngân hàng đầu tư; (iv) Phát triển các lĩnh vực mới như: fintech, tài chính xanh…; Ngoài ra, việc tăng cường kết nối giữa thị trường tài chính trong nước với thị trường tài chính quốc tế cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao vị thế của trung tâm tài chính.

6.4. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng tài chính và công nghệ tài chính

Cơ sở hạ tầng tài chính hiện đại là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của các trung tâm tài chính quốc tế. Singapore là một trong những quốc gia đi đầu trong việc phát triển hệ thống thanh toán điện tử và các nền tảng tài chính số (Monetary Authority of Singapore, 2023).

Đối với Việt Nam, cần chú trọng đầu tư vào: (i) Hệ thống thanh toán điện tử và hạ tầng giao dịch tài chính hiện đại; (ii) Các nền tảng giao dịch chứng khoán và các hệ thống quản lý rủi ro tài chính; (iii) Hệ sinh thái fintech và tài chính số.

Việc phát triển cơ sở hạ tầng tài chính hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tài chính quốc tế hoạt động tại Việt Nam.

6.5. Phát triển nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao

Nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao là một trong những yếu tố quan trọng giúp các trung tâm tài chính quốc tế duy trì khả năng cạnh tranh, phát triển bền vững. Singapore và Hồng Kông đã đầu tư mạnh vào đào tạo nguồn nhân lực tài chính và thu hút các chuyên gia tài chính quốc tế (Sassen, 2001). Việt Nam cần xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về tài chính quốc tế và thu hút chuyên gia tài chính toàn cầu, cần thực hiện một số giải pháp như: (i) Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực tài chính quốc tế; (ii) Thu hút chuyên gia tài chính nước ngoài thông qua các chính sách ưu đãi; (iii) Phát triển các chương trình đào tạo tài chính tại các trường đại học và viện nghiên cứu. Việc phát triển nguồn nhân lực tài chính sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của trung tâm tài chính quốc tế trong dài hạn.

6.6. Tăng cường hội nhập với hệ thống tài chính quốc tế

Một trong những đặc điểm quan trọng của các trung tâm tài chính quốc tế là mức độ hội nhập cao với hệ thống tài chính toàn cầu. Các trung tâm tài chính như Singapore và Hồng Kông đóng vai trò cầu nối giữa các thị trường tài chính quốc tế và khu vực (Sassen, 2001). Việt Nam, cần tăng cường hội nhập tài chính quốc tế thông qua các giải pháp: (i) Mở rộng hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế; (ii) Tham gia sâu hơn vào các thị trường vốn khu vực và toàn cầu; (iii) Tăng cường kết nối giữa trung tâm tài chính Việt Nam với các trung tâm tài chính quốc tế khác; (iv) Nâng cao năng lực quản lý và giám sát tài chính. Việc mở cửa thị trường tài chính cần đi kèm với các cơ chế giám sát hiệu quả nhằm đảm bảo ổn định tài chính và giảm thiểu rủi ro hệ thống.

Việc hội nhập sâu rộng với hệ thống tài chính toàn cầu sẽ giúp Việt Nam nâng cao vị thế trong mạng lưới tài chính quốc tế.

Tóm lại: Các trung tâm tài chính quốc tế đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu và góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của các quốc gia. Kinh nghiệm của Singapore, Hong Kong, Shanghai và Dubai cho thấy rằng sự thành công của một trung tâm tài chính phụ thuộc vào nhiều yếu tố như khung pháp lý, chính sách thuế, cơ sở hạ tầng tài chính và nguồn nhân lực. Đối với Việt Nam, việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế là một chiến lược quan trọng nhằm thu hút dòng vốn quốc tế và thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp lý, xây dựng chính sách thuế cạnh tranh, phát triển thị trường tài chính, hoàn thiện hạ tầng và công nghệ tài chính, phát triển nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao, thúc đẩy hội nhập tài chính quốc tế.

Tài liệu tham khảo

Dubai International Financial Centre. (2024). Dubai International Financial Centre annual report. https://www.difc.ae

Fung, H. G., & Lau, S. T. (2016). Shanghai as an international financial center: Policy and development. Asia Pacific Journal of Finance .

Hong Kong Inland Revenue Department. (2023). Hong Kong tax system and territorial taxation principle . Government of Hong Kong SAR. https://www.ird.gov.hk

International Monetary Fund. (2014). Hong Kong SAR and Singapore as Asian financial centers. IMF.

KPMG. (2025). Vietnam international financial center: Key tax incentives and financial policies. https://kpmg.com

Kindleberger, C. P. (1974). The formation of financial centers: A study in comparative economic history. Princeton University Press.

Laurenceson, J. (2005). Shanghai’s development as an international financial center. Journal of Asian Economics , 16(4), 605–620. https://doi.org/10.1016/j.asieco.2005.07.004

Monetary Authority of Singapore. (2023). Singapore financial sector development and tax incentives. https://www.mas.gov.sg

Quốc hội Việt Nam. (2025). Nghị quyết số 222/2025/QH15 về việc thành lập và phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Hà Nội.

Sidenko, S. (2021). International financial centers in the global economy. Economics & Education, 6(4), 37–45.

Shanghai Free-Trade Zone. (2024). Overview and economic reforms.

Sassen, S. (2001). The global city: New York, London, Tokyo. Princeton University Press.

World Bank. (2019). Global financial development report. World Bank.

Yeung, H. W. C. (2010). The dynamics of Asian financial centers. Economic Geography, 86(3), 297–321.

Z/Yen Group. (2024). The Global Financial Centres Index 34. London: Z/Yen Group.

Z/Yen Group. (2025). Global Financial Centres Index.