Lời cảnh báo từ Phố Wall về SpaceX khiến Elon Musk ‘lạnh gáy’

140 USD/cổ phiếu hay 75 USD/cổ phiếu?

Cổ phiếu SpaceX đang trở lại giao dịch quanh mốc 140 USD, tăng gần 5% trong một tuần qua khi nhà đầu tư tiếp tục tìm kiếm những lý do mới để đặt cược vào “người khổng lồ” mới trên thị trường chứng khoán của tỷ phú Elon Musk, cũng là CEO Tesla.

Các báo cáo mới nhất từ những tổ chức đầu tư lớn càng tiếp thêm nhiên liệu cho đà tăng này. Nvidia đã công bố sở hữu 122,76 triệu cổ phiếu SpaceX, trị giá gần 21 tỷ USD tính đến ngày 30/6. Trong khi đó, Alphabet, công ty mẹ của Google, báo cáo nắm giữ 551,2 triệu cổ phiếu SpaceX với giá trị gần 94,2 tỷ USD.

Một yếu tố khác cũng đang được giới đầu tư theo dõi sát sao là thời điểm hàng trăm triệu cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng được phép giao dịch trở lại. Gần 320 triệu cổ phiếu SpaceX bị hạn chế hiện sẽ đủ điều kiện chuyển nhượng từ ngày 20/8.

Đáng chú ý, đợt mở khóa cổ phiếu gần nhất vào ngày 6/8 còn lớn hơn rất nhiều, với 911,5 triệu cổ phiếu. Tuy nhiên, làn sóng bán tháo mà thị trường lo ngại đã không xảy ra. Theo CNN, thay vì lao dốc, cổ phiếu SpaceX còn tăng trở lại trên mức giá IPO 135 USD.

Dù vậy, Phố Wall nhìn chung vẫn rất lạc quan. Mức giá mục tiêu trung bình hiện vào khoảng 227 USD, tương đương tiềm năng tăng khoảng 62% so với giá hiện tại, theo Seeking Alpha.

Chính vì vậy, nhận định hoàn toàn trái chiều của Glenn Thum, nhà phân tích 5 sao tại Phillip Securities, đang thu hút sự chú ý đặc biệt.

Glenn Thum nhà phân tích 5 sao từ TipRanks vừa đưa ra một trong những quan điểm bi quan nhất Phố Wall đối với cổ phiếu SpaceX. Ông duy trì khuyến nghị “Bán” và đặt giá mục tiêu chỉ 75 USD/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 46% so với mức gần 140 USD hiện nay.

Đây cũng là mức gần sát đáy trong phạm vi dự báo của Phố Wall.

Kỳ vọng lớn cũng chính là rủi ro lớn

Điều thú vị là mối lo ngại lớn nhất của Thum lại bắt đầu từ chính lĩnh vực đang được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của SpaceX: trí tuệ nhân tạo (AI).

Elon Musk từng cho rằng AI có thể trở thành nguồn doanh thu lớn nhất của SpaceX, thay vì chỉ là một mảng kinh doanh phụ. Trong một cuộc trao đổi với nhân viên, Musk thậm chí tuyên bố doanh thu AI của SpaceX “chắc chắn” sẽ vượt tất cả các nguồn doanh thu khác vào khoảng tháng 9.

Doanh thu AI của SpaceX đã tăng vọt 247% so với cùng kỳ trong quý II, đạt gần 1,6 tỷ USD nhờ giai đoạn đầu triển khai các thỏa thuận dịch vụ điện toán đám mây.

Thoạt nhìn, đây chính xác là kiểu tăng trưởng mà thị trường thường sẵn sàng trả mức định giá cao hơn để sở hữu. Tuy nhiên, Thum cho rằng các hợp đồng AI hiện tại chưa đủ chắc chắn để biện minh cho mức định giá đó. Các hợp đồng điện toán đám mây của SpaceX được tính phí hàng tháng và sau giai đoạn triển khai ban đầu, khách hàng có thể chấm dứt hợp đồng chỉ với thông báo trước 90 ngày.

Điều đáng lo hơn nằm ở mức độ tập trung doanh thu. Một khách hàng AI duy nhất đã đóng góp tới 19,5% doanh thu của SpaceX trong quý II, tăng mạnh từ mức dưới 10% một năm trước.

Điều này khiến SpaceX phải đối mặt với rủi ro tập trung khách hàng cao bất thường. Nếu một khách hàng lớn giảm chi tiêu hoặc rút khỏi hợp đồng, doanh thu của công ty có thể chịu tác động đáng kể.

Không chỉ vậy, SpaceX còn phải chi một khoản tiền khổng lồ để theo đuổi tốc độ tăng trưởng AI này.

Reuters đưa tin SpaceX đã chi tới 18,4 tỷ USD cho đầu tư vốn (CapEx) trong quý II, tương đương gần 2,4 lần doanh thu của cả quý. Thum dự đoán mức chi tiêu cao này sẽ tiếp tục được duy trì trong hai quý tới.

Công suất điện toán của SpaceX cũng dự kiến vượt 2 gigawatt vào tháng 12, tăng từ 1,4 gigawatt hồi tháng 6.

Nói đơn giản, lập luận của Thum là SpaceX đang chi tiền như thể nhu cầu AI sẽ tồn tại lâu dài, trong khi các hợp đồng hiện tại vẫn chưa chứng minh được điều đó.

Theo ông, để cổ phiếu SpaceX có thể được định giá lại ở mức cao hơn, các thỏa thuận điện toán AI cần chuyển thành những cam kết dài hạn kéo dài nhiều năm.

Để hiểu vì sao định giá SpaceX phức tạp đến vậy, cần tách riêng từng mảng kinh doanh của công ty.

Trong quý II, SpaceX tạo ra 7,81 tỷ USD doanh thu. Các sản phẩm kết nối, chủ lực là dịch vụ Starlink, đóng góp 4,29 tỷ USD, tương đương khoảng 55% tổng doanh thu.

Trong khi đó, AI mang về 2,56 tỷ USD, chiếm khoảng 33%, còn các sản phẩm không gian đóng góp thêm 962 triệu USD.

Như vậy, trên lý thuyết, AI rõ ràng đã vượt xa vai trò của một dự án thử nghiệm đối với SpaceX. Đây hiện là động lực doanh thu lớn thứ hai của công ty và khoảng cách với mảng kết nối có thể nhanh chóng thu hẹp.

Thum thừa nhận nhu cầu đối với dịch vụ AI của SpaceX rất mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng nhà đầu tư đang định giá quá cao những khoản doanh thu được bảo đảm bởi các hợp đồng có thể bị chấm dứt với thời gian thông báo tương đối ngắn.

Dù vậy, quy mô đầu tư của SpaceX vẫn là yếu tố không thể xem nhẹ.

Công ty đặt mục tiêu nâng công suất điện toán lên hơn 2 gigawatt vào tháng 12, từ 1,4 gigawatt hồi tháng 6, đồng thời chi hàng tỷ USD để xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ tham vọng AI.

Ở mức giá 140 USD/cổ phiếu, SpaceX đang được giao dịch ở mức khoảng 373 lần lợi nhuận dự phóng theo chuẩn non-GAAP, trong khi mức trung bình của ngành chỉ khoảng 13,4 lần, theo Seeking Alpha. Nếu tính theo lợi nhuận GAAP, hệ số này thậm chí tăng vọt lên khoảng 1.891 lần.

Những con số trên trông cực kỳ cao, nhưng một phần nguyên nhân là lợi nhuận hiện tại của SpaceX vẫn ở mức rất thấp. Wall Street đang kỳ vọng lợi nhuận sẽ tăng mạnh trong những năm tới.

Dữ liệu từ GuruFocus ước tính EPS GAAP của SpaceX chỉ đạt 0,008 USD trong năm 2026, trước khi tăng lên 1,66 USD vào năm 2027, 4,95 USD năm 2028, 7,29 USD năm 2029 và 11,19 USD vào năm 2030.

Nếu lấy mức giá hiện tại 140 USD làm cơ sở, nhà đầu tư đang trả khoảng 84 lần lợi nhuận dự kiến năm 2027, 28 lần lợi nhuận năm 2028, 19 lần năm 2029 và chỉ khoảng 12,5 lần EPS dự phóng năm 2030.

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý. SpaceX có vẻ cực kỳ đắt đỏ nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận trong ngắn hạn, nhưng mức định giá sẽ trở nên hợp lý hơn đáng kể nếu tốc độ tăng trưởng lợi nhuận dài hạn mà Phố Wall kỳ vọng thực sự thành hiện thực.

Dự báo doanh thu cũng kể một câu chuyện tương tự. Theo dữ liệu GuruFocus, doanh thu SpaceX được kỳ vọng tăng từ gần 44,7 tỷ USD năm 2026 lên 103,8 tỷ USD năm 2027, trước khi bùng nổ lên khoảng 451,6 tỷ USD vào năm 2030.

Điều đó biến cổ phiếu SpaceX thành một “canh bạc về thời gian” nhiều hơn là câu chuyện lợi nhuận hiện tại.

Nhà đầu tư đang đổ tiền vào SpaceX hôm nay với kỳ vọng AI, Starlink và các hoạt động kinh doanh không gian sẽ nhanh chóng biến tốc độ tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận thực tế, qua đó kéo hệ số định giá xuống theo thời gian.

Nhưng nếu các hợp đồng AI suy yếu trong khi chi phí đầu tư CapEx vẫn ở mức cực cao và biên lợi nhuận không được cải thiện đáng kể, cảnh báo của Glenn Thum sẽ ngày càng khó bị bỏ qua.