Ma trận kinh doanh và chiêu trốn thuế của vợ chồng Phú Lê

'Ma trận' kinh doanh phía sau vợ chồng Phú Lê

Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP. Hà Nội vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với "giang hồ mạng" Phú Lê (tức Lê Văn Phú, 46 tuổi, quê Lào Cai, trú tại Hà Nội), vợ Phú Lê (Lã Thuý Kiều, 41 tuổi) và 2 người khác về hành vi “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “in, phát hành, mua - bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, từ năm 2017-2023, vợ chồng Phú Lê đã thành lập, vận hành nhiều doanh nghiệp, gồm: Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú, Công ty TNHH Thanh Quang Đăng, Công ty TNHH Thương mại Thiên Phú Group.

Thông qua 3 công ty nêu trên, Lã Thúy Kiều đã thuê gia công, buôn bán nhiều sản phẩm hàng hóa ra thị trường.

Đáng chú ý, trong quá trình kinh doanh, Kiều nhiều lần thay đổi người đứng tên đại diện pháp luật của các công ty trên nhưng toàn bộ hoạt động vẫn do Kiều và Phú trực tiếp chỉ đạo, điều hành.

Cụ thể, Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú được cấp đăng ký ngày 3/11/2017, trụ sở chính đăng ký tại Căn 21, Louis V, Khu đô thị Louis City Hoàng Mai, Hà Nội. Doanh nghiệp đăng ký ngành nghề chính là bán buôn đồ dùng khác cho gia đình. Chi nhánh khu vực phía Nam của công ty này đã giải thể.

Ngày 18/8, trong văn bản gửi Bộ Y tế về nội dung và hình thức dự kiến quảng cáo sản phẩm răng miệng Hitoshi, doanh nghiệp này lại sử dụng địa chỉ số 461D3, ngõ 203 phố Tân Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Một số hồ sơ khác đều ghi địa chỉ này.

Website của Thiên Phú Group cũng từng giới thiệu địa chỉ số 461D3, ngõ 203 phố Tân Mai là trụ sở của Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú, đồng thời giới thiệu địa chỉ 89B Hồ Đền Lừ, Hoàng Mai là địa chỉ cửa hàng. Hiện website này không truy cập được.

Một mắt xích khác là Công ty TNHH Thương mại Thiên Phú Group, được thành lập ngày 21/4/2023. Website của doanh nghiệp hiện giới thiệu trụ sở tại Căn 19, Louis 5, Khu đô thị Louis City Hoàng Mai và cửa hàng tại số 33, Louis 3, Louis City Hoàng Mai. Đây là doanh nghiệp do Lã Thuý Kiều làm đại diện pháp luật.

Một hồ sơ của Thiên Phú Group gửi Bộ Y tế vào tháng 6/2026 lại ghi địa chỉ của doanh nghiệp tại tầng 2, số 89B Hồ Đền Lừ, quận Hoàng Mai. Hồ sơ này xác định Thiên Phú Group là chủ sở hữu số lưu hành của một thiết bị y tế và sử dụng địa chỉ 89B Hồ Đền Lừ.

Như vậy, riêng với hai pháp nhân Thiên Phú và Thiên Phú Group, các địa chỉ xuất hiện trong dữ liệu doanh nghiệp, website của doanh nghiệp và hồ sơ gửi cơ quan quản lý khác nhau theo từng thời điểm.

Trong khi đó, Công ty TNHH Thanh Quang Đăng được cấp đăng ký ngày 27/2/2018 và có trụ sở đăng ký tại tỉnh Hà Nam. Ngành nghề chính là bán thực phẩm, ngoài ra doanh nghiệp đăng ký nhiều ngành nghề liên quan đến sản xuất thực phẩm, mỹ phẩm. Vợ Phú Lê hiện là người đại diện theo pháp luật.

Hoạt động kinh doanh gắn với vợ chồng Phú Lê được triển khai trên các kênh bán hàng trực tuyến, từ livestream trên mạng xã hội đến gian hàng thương mại điện tử. Mạng lưới bán hàng với nhiều sản phẩm, tài khoản và địa chỉ kinh doanh xuất hiện tại khu vực Hoàng Mai, Hà Nội.

Chiêu trò trốn thuế tinh vi

Chiêu trò trốn thuế trong vụ án liên quan đến Phú Lê không mới nhưng được tổ chức bài bản, tinh vi.

Cơ quan chức năng xác định, từ năm 2021-2025, Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú nhập hàng rồi bán ra thị trường nhưng không xuất hóa đơn đầy đủ khi bán hàng, dẫn đến việc hàng hóa đã bán ra nhưng trên sổ sách vẫn ghi nhận là hàng tồn kho.

Ngoài sử dụng các tài khoản của công ty, Phú Lê và vợ còn sử dụng 10 tài khoản ngân hàng cá nhân để nhận tiền thu được từ hoạt động kinh doanh lên đến hơn 107 tỷ đồng, không được hạch toán đầy đủ vào sổ sách kế toán. Số tiền này được hợp thức hóa bằng cách khai báo, nộp thuế dưới danh nghĩa hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều. Hộ kinh doanh này được cơ quan thuế xác định đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Nếu các doanh nghiệp là phần “pháp nhân” của hoạt động kinh doanh thì mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử lại tạo thành một lớp bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng.

Một trong những gian hàng mang tên “Thuý Kiều - Phú Lê” trên Shopee hiện vẫn hiển thị nhiều sản phẩm Hitoshi và sản phẩm khác. Một sản phẩm "dung dịch răng miệng Hitoshi" trên gian hàng này được hiển thị hơn 1.000 sản phẩm đã bán.

Một thủ đoạn khác được cơ quan điều tra làm rõ trong vụ Phú Lê là lập hóa đơn khống.

Lo sợ việc cơ quan thuế kiểm tra, phát hiện vi phạm trên, Kiều đã chỉ đạo kế toán, nhân viên của công ty thu thập nhiều căn cước công dân của bạn bè, người thân sau đó lập 163 hóa đơn bán hàng khống theo thông tin cá nhân của những người này.

Căn cứ nội dung các hóa đơn “khống”, xác định có 41 loại mặt hàng và bỏ ngoài sổ sách kế toán đối với việc bán 30 loại sản phẩm là hơn 15 tỷ đồng.

Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, đánh giá thủ đoạn trốn thuế trong vụ Phú Lê về bản chất không mới. Điểm chung với nhiều vụ việc bị "phanh phui" trước đó vẫn là bán hàng nhưng không xuất hóa đơn, không kê khai đầy đủ doanh thu, để doanh thu ngoài sổ sách nhằm giảm nghĩa vụ thuế.

Mấu chốt là cách thức thực hiện có sự tính toán, câu kết bài bản hơn. Các đối tượng không chỉ hoạt động thông qua doanh nghiệp mà còn xây dựng một "hệ sinh thái" gồm nhiều công ty, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Ngoài ra, còn có sự tham gia, giúp sức của những người liên quan, tạo thành chuỗi hoạt động tương đối chặt chẽ.

Để hạn chế tình trạng giấu doanh thu, theo luật sư Nguyễn Văn Được, cần thực hiện đồng thời nhiều giải pháp.

Thứ nhất, tăng cường kiểm tra, giám sát dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro, thay vì kiểm tra dàn trải. Những trường hợp có dấu hiệu bất thường về doanh thu, hóa đơn, dòng tiền hoặc mối quan hệ giữa các chủ thể kinh doanh cần được phân tích và kiểm tra phù hợp.

Thứ hai, khi phát hiện dấu hiệu tội phạm, cần chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để điều tra, truy tố và xét xử theo đúng quy định.

Thứ ba, cần tăng cường tính công khai và răn đe để người nộp thuế nhận thức rõ hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm.