Mỹ bị 'tấn công', tin tặc đánh thẳng vào loạt hạ tầng công nghiệp trọng yếu

Các tin tặc có liên hệ với Iran đã tấn công thành công và gây gián đoạn hoạt động tại nhiều cơ sở dầu khí và hệ thống nước của Mỹ trong những tuần gần đây. Thông tin này được tiết lộ trong một cảnh báo liên bang công bố hôm thứ Ba, cùng với xác nhận từ ba nguồn thạo tin về cuộc điều tra.

Chiến dịch tấn công mạng này được xem là một bước leo thang đáng kể trong các hoạt động mà Iran triển khai kể từ khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Tehran bùng phát. Điểm đáng lo ngại nhất là các tin tặc không chỉ xâm nhập hệ thống công nghiệp mà còn thử nghiệm các cơ chế an toàn, vốn được thiết kế để bảo vệ tính mạng con người trong các nhà máy công nghiệp quy mô lớn.

Theo các nguồn tin, những vụ tấn công đã khiến một số quy trình sản xuất tại các cơ sở bị gián đoạn, buộc nhân viên phải chuyển sang vận hành thủ công. Việc ngừng hoạt động tạm thời này gây thiệt hại tài chính cho một số doanh nghiệp bị ảnh hưởng.

Cảnh báo liên bang cũng cho biết, trong một số trường hợp, tin tặc đã cố gắng triển khai phần mềm phá hoại, thường gọi là “wiper”, nhằm xóa dữ liệu của các công ty nạn nhân. Tuy nhiên, các nhà điều tra vẫn chưa xác định được liệu các nỗ lực này có thành công hay không.

Cơ quan Mỹ phát cảnh báo khẩn cấp

Các cơ quan như FBI và cơ quan an ninh mạng thuộc Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã đưa ra cảnh báo “khẩn cấp” đối với các doanh nghiệp vận hành hạ tầng quan trọng tại Mỹ. Theo họ, chiến dịch tấn công đang diễn ra có mục tiêu tạo ra “tác động gây gián đoạn” bên trong lãnh thổ Mỹ.

Cũng trong ngày thứ Ba, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, trước thời hạn 20h ngày 7/4 mà ông từng đặt ra cho việc phá hủy “cả một nền văn minh”. Trước đó, ông cũng từng đe dọa sẽ ném bom các nhà máy điện của Tehran.

Trong khi tên lửa của Iran hiện chưa đủ khả năng tấn công trực tiếp vào lãnh thổ Mỹ, chiến dịch tấn công mạng này được xem là cách phản ứng “phi đối xứng” của Tehran. Thay vì đối đầu quân sự trực tiếp, họ có thể nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ trong không gian mạng, nơi mà khoảng cách địa lý gần như không còn ý nghĩa.

Một nguồn tin tham gia cuộc điều tra liên bang cho biết: “Chính phủ và các chuyên gia đã cảnh báo suốt nhiều năm về những hệ thống kết nối Internet và mức độ dễ bị tổn thương của chúng. Những công ty chú ý và thực hiện các biện pháp phòng vệ nghiêm ngặt đã loại bỏ các hệ thống rủi ro và tuân thủ hướng dẫn an ninh”.

Mối lo hiện nay tập trung vào những nhà cung cấp hạ tầng thiết yếu của Mỹ chưa thực sự chú trọng đúng mức đến vấn đề bảo mật.

Các nhóm tin tặc liên quan Iran đang khai thác cơ hội bằng cách nhắm vào các bộ điều khiển logic lập trình (PLC) có thể truy cập trực tiếp từ Internet. Đây là những thiết bị đóng vai trò quan trọng trong việc cho phép máy móc giao tiếp và vận hành tại các nhà máy công nghiệp trên toàn cầu.

Theo Joe Slowik, Giám đốc chiến lược cảnh báo an ninh mạng tại Dataminr, việc truy cập vào các PLC không chỉ tạo ra nguy cơ gián đoạn ngay lập tức mà còn cho phép kẻ tấn công thay đổi các thông số vận hành. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vật lý của nhà máy.

Ông nhấn mạnh rằng việc thay đổi các thông số vận hành có thể dẫn đến tác động vật lý và rủi ro an toàn nghiêm trọng. Đây là dấu hiệu cho thấy năng lực và ý đồ của các nhóm tin tặc đã tiến xa hơn đáng kể so với những hoạt động trước đây từng được cho là liên quan đến Iran.

Chiến tranh mạng song song với xung đột quân sự

Trong khi Mỹ và Israel liên tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào cơ sở của Chính phủ Iran trong nhiều tuần, Tehran vẫn tận dụng lực lượng an ninh mạng để tiến hành các cuộc tấn công từ mức gây bối rối đến đáng lo ngại.

Tháng trước, các tin tặc có liên hệ với Tehran đã làm rò rỉ email bị đánh cắp từ tài khoản cá nhân của Giám đốc FBI, Kash Patel. Trước đó, họ cũng làm gián đoạn hoạt động kinh doanh của một nhà sản xuất thiết bị y tế lớn tại Mỹ.

Các hoạt động tấn công mạng này thường mang yếu tố tâm lý rõ rệt. Tin tặc Iran đã khoe khoang trực tuyến về các vụ tấn công nhằm vào ông Patel và công ty thiết bị y tế, đồng thời phóng đại mức độ ảnh hưởng của chúng nhằm gây hoang mang dư luận.

Trong báo cáo đánh giá mối đe dọa toàn cầu thường niên công bố vào tháng Ba, các cơ quan tình báo Mỹ nhận định rằng Iran vẫn duy trì ý định liên tục nhắm vào Mỹ cũng như các đồng minh bằng các chiến dịch mạng. Điều này diễn ra bất chấp những khó khăn mà Tehran phải đối mặt gần đây, đặc biệt trong “Cuộc chiến 12 ngày năm 2025”, khi Iran gặp nhiều thách thức trong việc phòng thủ trước các cuộc tấn công mạng từ Israel và đáp trả tương xứng.

Các chuyên gia cho rằng chiến dịch tấn công mới nhất cho thấy chiến tranh mạng đang trở thành mặt trận quan trọng song song với xung đột quân sự truyền thống. Không giống như tên lửa hay máy bay, các cuộc tấn công mạng có chi phí thấp hơn, khó quy trách nhiệm rõ ràng và có thể gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở hạ tầng thiết yếu.

Việc các hệ thống công nghiệp như nhà máy nước, cơ sở dầu khí hay lưới điện ngày càng kết nối Internet giúp nâng cao hiệu quả vận hành, nhưng đồng thời cũng mở rộng “bề mặt tấn công” cho các đối thủ. Một khi các thiết bị điều khiển bị xâm nhập, hậu quả có thể vượt xa gián đoạn hoạt động thông thường, bao gồm nguy cơ tai nạn công nghiệp hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng những cuộc tấn công kiểu này có thể trở thành “chuẩn mực mới” trong cạnh tranh địa chính trị. Thay vì đối đầu trực diện, các quốc gia có thể sử dụng chiến tranh mạng để gây áp lực, phá hoại kinh tế hoặc tạo bất ổn xã hội mà không cần nổ súng.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, chiến dịch tấn công vào các cơ sở công nghiệp Mỹ được xem như lời nhắc nhở rõ ràng rằng hạ tầng quan trọng đang trở thành mục tiêu hàng đầu. Và khi chiến tranh mạng ngày càng tinh vi, ranh giới giữa an ninh quốc gia và an ninh công nghiệp đang trở nên mờ nhạt.