Ngân hàng đổ vốn cho hạ tầng: Giới hạn an toàn, liệu đã đến lúc cần 'chia lại vai'?
Nam Anh -
03/09/2026 09:30 (GMT+7)
(VNF) - Tín dụng ngân hàng đang đổ mạnh vào các dự án hạ tầng nhờ hàng loạt cơ chế nới room và nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để đảm bảo an toàn hệ thống, cần cấu trúc lại nguồn vốn theo hướng đa tầng mà ở đó ngân hàng chỉ đóng vai trò vốn mồi.
Ngân hàng tăng cấp vốn cho các dự án hạ tầng
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong nửa đầu năm 2026, tín dụng dành cho lĩnh vực xây dựng ghi nhận tăng trưởng đáng kể khi loạt ngân hàng đẩy mạnh giải ngân cho các dự án hạ tầng.
Cụ thể, tính đến hết tháng 6/2026, dư nợ tín dụng của ngành xây dựng đạt 1,49 triệu tỷ đồng, tăng 6,36% so với đầu năm. Cùng kỳ, dư nợ tín dụng của ngành công nghiệp cũng tăng 9,93% so với đầu năm, lên 3,24 triệu tỷ đồng.
Diễn biến này cũng được thể hiện rõ tại nhiều ngân hàng TMCP trong nửa đầu năm. Dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng tín dụng xây dựng là Techcombank với dư nợ tăng thêm 14.860 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 56,3%. Hay như VIB, dư nợ cho mảng xây dựng của ngân hàng này trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 41,86%, tăng hơn 2.757 tỷ đồng.
Xu hướng mở rộng tín dụng xây dựng cũng diễn ra tại những ngân hàng khác như Kienlong Bank, LPBank và HDBank với mức tăng trưởng lần lượt là 28,2%, 17,84% và 23,83%.
Ngân hàng đẩy mạnh cho vay các dự án hạ tầng.
Đà tăng của tín dụng xây dựng diễn ra trong bối cảnh ngành ngân hàng được định hướng ưu tiên vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm. Theo giới phân tích, việc NHNN tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng cấp vốn cho các dự án lớn, trong đó có 18 dự án hạ tầng trọng điểm cũng như điều chỉnh tỷ lệ tối đa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% đã góp phần mở rộng dư địa cấp tín dụng cho các dự án hạ tầng và các lĩnh vực ưu tiên.
Giới phân tích cho rằng đà tăng này chưa dừng lại, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang đồng loạt tiến hành một khối lượng khổng lồ các dự án hạ tầng trọng điểm (mạng lưới đường cao tốc Bắc - Nam, sân bay quốc tế, các dự án điện và chuyển đổi năng lượng tái tạo, logistics...) để hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
Theo bà Bùi Thị Thu Thủy - Giám đốc cao cấp Quản trị tài chính doanh nghiệp Techcombank, động lực tăng trưởng tín dụng nửa đầu năm chủ yếu đến từ các khoản giải ngân cho dự án hạ tầng và nhà ở xã hội và ngân hàng sẽ tiếp tục ưu tiên giải ngân cho các dự án hạ tầng có hiệu quả nhằm duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm.
Các chuyên gia VPBankS dự báo tăng trưởng tín dụng toàn ngành năm 2026 có thể đạt khoảng 16,5%, cao hơn mục tiêu định hướng 15% của NHNN, trong đó cơ chế loại trừ hạn mức tín dụng đối với 18 dự án trọng điểm được xem là một trong những yếu tố hỗ trợ chính cho phần vượt mục tiêu này.
Giới hạn nào cho các ngân hàng?
Trong một sự kiện mới đây, ông Jeffrey Lee, Phó Chủ tịch Cấp cao - Chiến lược & Quản lý Kinh doanh, Ban Quản lý Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, Moody’s Ratings cho hay, lộ trình phát triển hạ tầng của Việt Nam nhìn chung có nhiều điểm tương đồng với các nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương khi ở giai đoạn đầu, phát triển cơ sở hạ tầng thường phụ thuộc vào ngân sách nhà nước và nguồn vốn ngân hàng.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cho rằng, tốc độ và quy mô các dự án hạ tầng tại Việt Nam hiện nay đã vượt quá khả năng hấp thụ rủi ro trên bảng cân đối kế toán của hệ thống ngân hàng. Bên cạnh quy mô, rủi ro chênh lệch kỳ hạn cũng là một thách thức trọng yếu.
Ở góc độ vĩ mô, ông Jeffrey Lee nhận định một quốc gia cần tránh rủi ro tập trung. “Nếu nhìn vào xếp hạng tín nhiệm của chúng tôi đối với các ngân hàng, các ngân hàng đang được hưởng lợi từ nhiều sự hỗ trợ của chính phủ. Khi xảy ra rủi ro vỡ nợ, chính phủ sẽ can thiệp nhằm giảm thiểu tổn thất dự kiến cho các chủ nợ. Hệ quả là mọi rủi ro trên bảng cân đối kế toán của hệ thống ngân hàng bị chuyển hóa thành một khoản nợ tiềm tàng đặt lên vai Nhà nước.
Do đó, để đảm bảo an toàn tài chính quốc gia và giảm áp lực cho ngân sách, chiến lược tất yếu là phải chủ động đa dạng hóa kênh huy động, phân tán rủi ro sang các nhà đầu tư nước ngoài và các định chế tài trợ vốn thay thế”, đại diện Moody’s Ratings cho hay.
Nguồn vốn cho phát triển hạ tầng phải được cấu trúc theo hướng đa tầng.
Theo ông Jeffrey Lee, với việc kinh tế tăng trưởng tốt, tầng lớp trung lưu gia tăng và lượng tiền tiết kiệm của người dân ngày càng lớn, Việt Nam có tiềm năng rất lớn để khai thác nguồn vốn từ các tổ chức tài chính hay quỹ đầu tư.
Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên cao cấp - Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) cho rằng, ngân hàng vận hành dựa trên tiền gửi - nguồn vốn ngắn hạn - trong khi vòng đời của các dự án hạ tầng, dự án trọng điểm kéo dài 10 - 30 năm. Do đó việc dùng vốn ngắn hạn tài trợ cho các khoản vay dài hạn sẽ chuyển hóa thành rủi ro thanh khoản và rủi ro kỳ hạn nằm ngay trong bảng cân đối của ngân hàng.
“Nguồn vốn phải được cấu trúc theo hướng đa tầng, mà ở đó ngân hàng nên tập trung vào vai trò vốn cầu nối, vốn xây dựng trong giai đoạn đầu, tài trợ hợp vốn và các khoản tín dụng có dòng tiền trả nợ tương đối rõ. Còn lại, phần vốn dài hạn phải được huy động từ trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu dự án, quỹ đầu tư hạ tầng, bảo hiểm, quỹ hưu trí, nhà đầu tư tổ chức, PPP và nguồn vốn quốc tế”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nói.
Ở góc độ của quỹ đầu tư, ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Khối Đầu tư Công cụ thu nhập cố định, Manulife Investment Management đề xuất mô hình phân chia vai trò rõ rệt giữa ngân hàng và bảo hiểm theo hai giai đoạn phát triển của dự án hạ tầng.
Cụ thể, ở giai đoạn đầu, ngân hàng thương mại là bên phù hợp nhất để gánh vác giai đoạn này do các ngân hàng trong nước có đầy đủ năng lực, công cụ và cơ chế để kiểm soát rủi ro xây dựng trực tiếp, ví dụ như giải ngân từng phần, quản lý dòng tiền qua tài khoản chuyên biệt, và đảm bảo tiền được giải ngân đúng người đúng chỗ.
Khi dự án hạ tầng đã hoàn thành xây dựng, đi vào vận hành ổn định và bắt đầu có dòng doanh thu/lợi nhuận thực tế sau một vài năm, mức độ rủi ro sẽ giảm đi đáng kể. Lúc này, các quỹ bảo hiểm hoàn toàn có khả năng và sẵn sàng nhảy vào đầu tư. Họ có thể cung cấp nguồn vốn dài hạn với mức lãi suất rất cạnh tranh so với ngân hàng để chủ đầu tư phát hành trái phiếu tái tài trợ, ông Hải cho hay.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 13 tháng đã chạm mốc 10%/năm nhưng đi kèm điều kiện đặc biệt. PVcomBank đang áp dụng lãi suất 10%/năm cho kỳ hạn 13 tháng với số tiền gửi tối thiểu 2.000 tỷ đồng.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, thị trường trái phiếu ngân hàng đã sôi động trở lại cả về quy mô phát hành lẫn mặt bằng lãi suất. Nhiều ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu với lãi suất lên tới 10%/năm trong bối cảnh áp lực vốn tăng cao.
(VNF) - Ngân hàng tăng cường phát hành trái phiếu trong tháng 8, với lãi suất tới 10%/năm. Lãi suất chứng chỉ tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang cao hơn đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm.
(VNF) - Trong vài năm qua, VietinBank liên tục tinh gọn mạng lưới giao dịch vật lý, trong khi quy mô tài sản và lợi nhuận vẫn tăng trưởng mạnh. Đến cuối tháng 6/2026, ngân hàng còn 822 phòng giao dịch trên toàn quốc.
(VNF) - Sự bùng nổ của các ứng dụng “mua trước, trả sau” (BNPL), ví điện tử, và app vay tiền online khiến nhiều sinh viên dễ sập bẫy nợ nần. Việc dễ dàng duyệt vay qua vài bước đăng ký trực tuyến thường kéo theo “ảo giác” lãi suất 0% hoặc phí ẩn cao ngất ngưởng, dẫn đến nguy cơ nợ xấu và ảnh hưởng xấu đến điểm tín dụng cá nhân.
(VNF) - Hàng nghìn tỷ đồng doanh thu bảo hiểm đang được các ngân hàng đưa về hệ sinh thái của mình. Đằng sau sự dịch chuyển đó không chỉ là câu chuyện nguồn thu, mà còn là bài toán phát triển bancassurance theo hướng dài hạn và bền vững hơn.
(VNF) - Dù cam kết rót tỷ USD và liên tục mở rộng quy mô tài sản, KBank tại TPHCM gắn liền với gia tộc của nữ tỷ phú Madam Pang ngậm ngùi báo lỗ hơn 1.000 tỷ đồng sau 5 năm vào Việt Nam.
(VNF) - Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính đã đưa việc bổ sung khung pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới, bao gồm ngân hàng số, lên bàn nghị sự ở cấp cao nhất, qua đó tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, soạn thảo các quy định cụ thể.
(VNF) - Theo giới phân tích, việc mua cổ phần một ngân hàng đã sẵn có thị phần dẫn đầu mảng quản lý gia sản như Techcombank là cách nhanh nhất để những ngân hàng ngoại nhảy thẳng vào cuộc chơi đúng lúc thị trường sắp bùng nổ.
(VNF) - China Eximbank đề xuất thu xếp khoản vay 6,5 tỷ USD cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó tính tới phương án sử dụng nhân dân tệ và huy động hợp vốn từ các ngân hàng Trung Quốc. Đằng sau đề xuất này là một trong những định chế tài chính chính sách lớn nhất Trung Quốc, với tổng tài sản hơn 6.000 tỷ nhân dân tệ.
(VNF) - Nếu Techcombank thực sự đưa một nhà đầu tư chiến lược nước ngoài vào với tỷ lệ 15%, phần lớn số cổ phiếu này khó có thể đến từ room ngoại còn trống.
(VNF) - Gần 40 năm hiện diện tại Việt Nam, BNP Paribas từng đầu tư 20% vào OCB trước khi thoái toàn bộ vốn. Lịch sử hoạt động và các thương vụ M&A của ngân hàng Pháp cho thấy một chiến lược mở rộng linh hoạt tại các thị trường và lĩnh vực giàu tiềm năng.
(VNF) - Chỉ một ngày sau khi xuất hiện thông tin BNP Paribas và KB Kookmin Bank cùng nhắm tới ít nhất 15% cổ phần Techcombank trong thương vụ có thể trị giá 2 tỷ USD, ngân hàng Pháp đã chính thức phủ nhận kế hoạch này.
(VNF) - FTSE Russell vừa công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026, theo đó SSB của SeABank là một trong 27 cổ phiếu Việt Nam mới được đưa vào FTSE Global All Cap Index, dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Điều này có thể giúp SSB được nhiều quỹ và nhà đầu tư quốc tế theo dõi hơn, qua đó có cơ hội gia tăng thanh khoản, thu hút dòng tiền và hỗ trợ giá cổ phiếu.
(VNF) - Việc tái định giá lại các khoản vay mua nhà theo lãi suất thả nổi cao giúp lợi suất tài sản đầu ra của ngân hàng tăng trưởng tốt hơn chi phí vốn. Tuy nhiên, lãi suất thả nổi tăng cao cũng kéo theo rủi ro về nợ xấu.
(VNF) - BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc được cho là đang đàm phán riêng biệt để mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank, với giá trị thương vụ có thể lên tới khoảng 2 tỷ USD. Nếu một trong hai thương vụ thành công, đây sẽ là bước đi đáng chú ý của một định chế tài chính quốc tế vào thị trường ngân hàng Việt Nam.
(VNF) - Đã có 12 ngân hàng đăng ký tham gia chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng quy mô 408.000 tỷ đồng.
(VNF) - Phía ngân hàng KB Kookmin cho hay, Techcombank chỉ là một trong số ứng viên tiềm năng và cả hai chưa ở giai đoạn đàm phán hay thảo luận cụ thể về việc mua lại cổ phần.
(VNF) - BIDV đã hoàn tất phân phối hơn 498 triệu cổ phiếu cho hơn 67.600 cổ đông, qua đó nâng vốn điều lệ từ hơn 72.800 tỷ đồng lên hơn 77.782 tỷ đồng.
(VNF) - Trong tháng 8, lượng phát hành trái phiếu mới tập trung ở nhóm ngân hàng. Tính từ đầu tháng đến nay, có thêm 23.900 tỷ đồng trái phiếu ngân hàng, lãi suất tới 10%/năm.
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng giảm khá mạnh trong bối cảnh đồng bạc xanh trên thế giới suy yếu. Giá USD ở thị trường tự do lao dốc, giảm tới hơn 100 đồng.
(VNF) - Lãi suất chứng chỉ tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang cao hơn đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm thông thường cùng kỳ hạn, trong đó mức cao nhất lên tới 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 13 tháng đã chạm mốc 10%/năm nhưng đi kèm điều kiện đặc biệt. PVcomBank đang áp dụng lãi suất 10%/năm cho kỳ hạn 13 tháng với số tiền gửi tối thiểu 2.000 tỷ đồng.
(VNF) - Khu đô thị VSIP Nghệ An có quy mô khoảng 380ha, được phát triển theo mô hình tích hợp công nghiệp – đô thị – dịch vụ. Hiện các sản phẩm nhà liền kề, biệt thự và shophouse tại dự án được chào bán với giá từ 4,7 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng/căn.