Ngân hàng nửa đầu năm 2026: Áp lực đằng sau niềm vui lãi lớn
Khánh Tú -
07/08/2026 09:30 (GMT+7)
(VNF) - So với mục tiêu lợi nhuận đề ra, ngành ngân hàng đã hoàn thành khoảng 47% kế hoạch sau 6 tháng đầu năm. Cùng với những điểm sáng, ngành ngân hàng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có nợ xấu và áp lực thanh khoản.
Sự phân hóa giữa các ngân hàng
Lợi nhuận trước thuế quý II/2026 của 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán đạt gần 111.000 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái và 18% so với quý trước. Lũy kế nửa đầu năm 2026, lợi nhuận trước thuế của 27 ngân hàng đạt hơn 205.000 tỷ đồng, tăng 20% so với đầu năm.
Tuy nhiên, trong bức tranh tăng trưởng chung đó, nhóm ngân hàng quy mô lớn vẫn giữ vai trò chủ đạo. Báo cáo mới đây của VDSC chỉ ra, lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm 2026 của nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh và nhóm ngân hàng TMCP quy mô lớn (tổng tài sản trên 500.000 tỷ đồng) lần lượt tăng 30% và 14% so với cùng kỳ năm ngoái. Cùng kỳ, lợi nhuận trước thuế của nhóm ngân hàng quy mô nhỏ, dù tăng 60%, nhưng chủ yếu dựa trên mức nền thấp. Trái lại, nhóm ngân hàng quy mô trung bình lại chứng kiến mức giảm 7% trong lợi nhuận trước thuế.
Nếu so với mục tiêu lợi nhuận đề ra, ngành ngân hàng đã hoàn thành khoảng 47% kế hoạch sau 6 tháng đầu năm. Xét theo từng nhóm ngân hàng, nhóm quy mô nhỏ đang có tiến độ nhanh nhất (78%), theo sau là nhóm quốc doanh (52%) và nhóm quy mô lớn (46%). Tụt lại phía sau là nhóm ngân hàng quy mô trung bình khi chỉ mới hoàn thành 35% mục tiêu cả năm.
Xét về số dư tuyệt đối, trong nửa đầu năm 2026, có 3 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận vượt mốc 20.000 tỷ đồng và chia nhau giữ 3 vị trí đầu bảng xếp hạng lợi nhuận, bao gồm Vietcombank (29.222 tỷ đồng), VietinBank (25.868 tỷ đồng) và MB (20.188 tỷ đồng). Trong đó, vị trí của Vietcombank và VietinBank vẫn giữ nguyên so với trước đó còn MB đã vươn lên từ vị trí thứ 4 trước đó, vượt BIDV.
Theo sau là nhóm lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng tiếp tục được mở rộng với 6 ngân hàng, gồm 2 ngân hàng quốc doanh (BIDV, Agribank) và 4 ngân hàng TMCP (VPBank, Techcombank, HDBank, ACB).
Ở chiều ngược lại, SeABank, Eximbank và Sacombank là các ngân hàng kéo lùi tăng trưởng chung toàn ngành khi lợi nhuận trước thuế của 3 ngân hàng lần lượt giảm 55%, 54% và 44%.
Động lực đầu tiên cho tăng trưởng toàn ngành nửa đầu năm 2026 là sự mở rộng của tín dụng. Tính đến cuối quý II/2026, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 8,3% so với đầu năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, nổi bật là những ngân hàng như VPBank (tăng 24,6% so với đầu năm), HDBank (tăng 17,9%), Techcombank (14,3%) và MB (13,5%).
Mức tăng trưởng tín dụng được dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng TMCP được ưu đãi hạn mức và tín dụng doanh nghiệp với mức tăng 13,2% so với đầu năm, gấp 2,5 lần nhóm ngân hàng quốc doanh (5,2%) và cao hơn đáng kể nhóm quy mô trung bình (8,1%). Nguyên nhân là do các ngân hàng quốc doanh định hướng tăng trưởng thận trọng, bám sát điều hành của NHNN trong khi những ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ hơn đã sử dụng gần hết hạn mức được cấp từ đầu năm.
Động lực tiếp theo đến từ thu nhập ngoài lãi, đặc biệt là hoạt động dịch vụ. Theo số liệu của VDSC, tổng thu nhập ngoài lãi nửa đầu năm 2026 đạt hơn 92.000 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, thu nhập thuần hoạt động – dịch vụ đạt hơn 49.000 tỷ đồng (tăng 58% so với cùng kỳ năm ngoái) và thu nhập khác đạt hơn 28.000 tỷ đồng (tăng 31% so với cùng kỳ năm ngoái).
Việc NIM tạo đáy và phục hồi trong quý II/2026 cũng đóng góp không nhỏ vào bức tranh tăng trưởng chung của toàn ngành. NIM toàn ngành trong quý II/2026 phục hồi lên 3,06%, từ mức đáy nhiều năm 2,89% của quý I/2026, khi lợi suất tài sản sinh lãi tăng mạnh 71điểm cơ bản so với quý trước đó, lên 7,46% và vượt mức tăng 60 điểm cơ bản của chi phí vốn (lên 4,81%).
Thách thức vẫn còn
Song, bên cạnh những điểm sáng, ngành ngân hàng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong nửa đầu năm và dự báo sẽ tiếp tục duy trì trong nửa cuối năm 2026.
Đầu tiên, huy động tiếp tục là điểm nghẽn khi tăng trưởng huy động vẫn chưa thể bắt kịp tăng trưởng tín dụng. Tăng trưởng huy động của hệ thống ngân hàng tới hết quý II/2026 đạt 5% so với đầu năm, thấp hơn so với mức 8,3% của tín dụng. Về số dư tuyệt đối, quy mô huy động toàn hệ thống thấp hơn khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, nới rộng từ mức 2,6 triệu tỷ đồng tính đến cuối quý I/2026.
Sức ép thanh khoản kéo theo việc các ngân hàng phải tăng lãi suất huy động thể thu hút thêm tiền gửi. Theo VDSC, lãi suất huy động đã tăng thêm 75- 120 điểm cơ bản trong nửa đầu năm 2026, lên 3,84% tại nhóm quốc doanh, 5,14% tại nhóm quy mô lớn và 5,56% tại nhóm quy mô trung bình. Mức tăng này đã tác động trực tiếp vào chi phí vốn của các ngân hàng.
Tiếp đến là thách thức về chất lượng tài sản khi nợ nhóm 2 hình thành ròng tăng lên mức cao nhất kể từ quý I/2023.
Nợ nhóm 2 hình thành ròng tăng mạnh.
Nợ xấu nội bảng toàn ngành tăng lên mức khoảng 310.000 tỷ đồng tại cuối quý II/2026 (tăng 6% so với quý trước), tương đương tỷ lệ nợ xấu (cho vay khách hàng) 2,01% – gần như đi ngang so với mức 1,99% của quý I/2026 nhờ tác động pha loãng từ tăng trưởng tín dụng cao.
Tuy nhiên, nợ nhóm 2 tăng lên hơn 212.000 tỷ đồng, đưa tỷ lệ nợ nhóm 2 lên 1,37% từ mức 1,23% của quý I/2026. Cùng với đó, nợ xấu hình thành ròng quý II/2026 đạt gần 50.000 tỷ đồng, giảm nhẹ so với mức 53.000 tỷ đồng của quý trước, nhưng nợ nhóm 2 hình thành ròng lại tăng lên gần 81.000 tỷ đồng.
Nguyên nhân đằng sau việc nợ xấu hình thành ròng duy trì ở mức cao trong quý II/2026 đến từ mặt bằng lãi suất cho vay tăng nhanh, tác động lên khả năng trả nợ của khách hàng vay, đặc biệt ở phân khúc bán lẻ.
Dự báo về nửa cuối năm 2026, các chuyên gia phân tích VDSC cho rằng ở chiều tích cực, áp lực thanh khoản được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt trong nửa cuối năm khi tốc độ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh, tỷ lệ tiền mặt lưu thông ngoài hệ thống có xu hướng giảm và những quy định nới lỏng của NHNN.
Tuy nhiên, nếu ngân sách chưa chuyển sang trạng thái thâm hụt, khoảng cách huy động – tín dụng sẽ khó thu hẹp đáng kể. Ngoài ra, áp lực trích lập dự phòng sẽ gia tăng và trở thành rủi ro chính đối với tăng trưởng lợi nhuận của ngành, đặc biệt là tại nhóm ngân hàng có tỷ lệ LLR dưới 60%.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, dù nhiều nhà đầu tư kỳ vọng việc huy động vốn vượt tín dụng sẽ tạo ra trạng thái “thừa tiền” và giúp hạ lãi suất song llãi suất trong nước khó có dư địa giảm từ nay đến cuối năm.
(VNF) - Theo Dự thảo, mức cấp tín dụng tối đa đề nghị đối với một khách hàng và người có liên quan của khách hàng đó không vượt quá 52% vốn tự có của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài để cho vay các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
(VNF) - Trong giải trình về ý kiến kiểm toán ngoại trừ BCTC 6 tháng đầu năm 2026, Kienlong Bank cho biết, số tiền hơn 343 tỷ đồng là khoản phải thu các giao dịch chờ xử lý, được phát hiện thông qua công tác đối soát giao dịch với các bên có liên quan vào tháng 6/2026.
(VNF) - Hong Leong, Public Bank và CIMB là ba ngân hàng Malaysia đang hoạt động tại Việt Nam theo mô hình ngân hàng 100% vốn nước ngoài. Sau nhiều năm hiện diện, quy mô hoạt động và kết quả kinh doanh của ba ngân hàng có sự khác biệt.
(VNF) - Theo ông Trần Tuấn Minh, chuyên gia tư vấn, Chứng khoán SSI, điều kiện cốt lõi để mặt bằng lãi suất hạ nhiệt một cách bền vững là Ngân hàng Nhà nước phải tăng nguồn cung VND nhằm hỗ trợ và bù đắp nguồn vốn đầu vào cho các ngân hàng thương mại.
(VNF) - Tăng trưởng huy động vốn đến ngày 22/8 đạt 8,77%, cao hơn mức tăng tín dụng giúp thanh khoản trong ngắn hạn của hệ thống ngân hàng được cải thiện.
(VNF) - Tín dụng ngân hàng đang đổ mạnh vào các dự án hạ tầng nhờ hàng loạt cơ chế nới room và nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để đảm bảo an toàn hệ thống, cần cấu trúc lại nguồn vốn theo hướng đa tầng mà ở đó ngân hàng chỉ đóng vai trò vốn mồi.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 13 tháng đã chạm mốc 10%/năm nhưng đi kèm điều kiện đặc biệt. PVcomBank đang áp dụng lãi suất 10%/năm cho kỳ hạn 13 tháng với số tiền gửi tối thiểu 2.000 tỷ đồng.
(VNF) - Theo MBS, mặc dù đồng nội tệ duy trì vị thế khá ổn định trong thời gian qua song vẫn còn phải chịu áp lực thời gian tới khi đồng USD được kỳ vọng sẽ mạnh lên trong nửa cuối năm.
(VNF) - Trong nửa đầu năm nay, nhiều ngân hàng tăng mạnh thu nhập cho nhân viên nhưng cũng có không ít nhà băng ghi nhận lương, thưởng của nhân viên suy giảm.
(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng đang tăng mạnh nhưng động lực giữa các nhóm có sự khác biệt rõ rệt. Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi từ quy mô lớn, chất lượng tài sản và chi phí tín dụng thấp, trong khi một số ngân hàng tư nhân tận dụng room tín dụng cao để mở rộng tài sản sinh lãi.
(VNF) - Theo Bộ phận Phân tích Kinh tế và Tình hình Tài chính Techcombank, việc lãi suất giảm mạnh không phải là điều dễ đạt được, đặc biệt trong bối cảnh áp lực tăng trưởng khiến nhu cầu vốn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Tổng Giám đốc (CEO) là vị trí được trả thù lao cao nhất tại các ngân hàng. Trong 6 tháng đầu năm, các CEO nhận mức lương hàng tháng từ hơn 700 triệu đồng đến gần 3 tỷ đồng.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, thị trường trái phiếu ngân hàng đã sôi động trở lại cả về quy mô phát hành lẫn mặt bằng lãi suất. Nhiều ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu với lãi suất lên tới 10%/năm trong bối cảnh áp lực vốn tăng cao.
(VNF) - Ngân hàng tăng cường phát hành trái phiếu trong tháng 8, với lãi suất tới 10%/năm. Lãi suất chứng chỉ tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang cao hơn đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm.
(VNF) - Trong vài năm qua, VietinBank liên tục tinh gọn mạng lưới giao dịch vật lý, trong khi quy mô tài sản và lợi nhuận vẫn tăng trưởng mạnh. Đến cuối tháng 6/2026, ngân hàng còn 822 phòng giao dịch trên toàn quốc.
(VNF) - Sự bùng nổ của các ứng dụng “mua trước, trả sau” (BNPL), ví điện tử, và app vay tiền online khiến nhiều sinh viên dễ sập bẫy nợ nần. Việc dễ dàng duyệt vay qua vài bước đăng ký trực tuyến thường kéo theo “ảo giác” lãi suất 0% hoặc phí ẩn cao ngất ngưởng, dẫn đến nguy cơ nợ xấu và ảnh hưởng xấu đến điểm tín dụng cá nhân.
(VNF) - Hàng nghìn tỷ đồng doanh thu bảo hiểm đang được các ngân hàng đưa về hệ sinh thái của mình. Đằng sau sự dịch chuyển đó không chỉ là câu chuyện nguồn thu, mà còn là bài toán phát triển bancassurance theo hướng dài hạn và bền vững hơn.
(VNF) - Dù cam kết rót tỷ USD và liên tục mở rộng quy mô tài sản, KBank tại TPHCM gắn liền với gia tộc của nữ tỷ phú Madam Pang ngậm ngùi báo lỗ hơn 1.000 tỷ đồng sau 5 năm vào Việt Nam.
(VNF) - Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính đã đưa việc bổ sung khung pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới, bao gồm ngân hàng số, lên bàn nghị sự ở cấp cao nhất, qua đó tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, soạn thảo các quy định cụ thể.
(VNF) - Theo giới phân tích, việc mua cổ phần một ngân hàng đã sẵn có thị phần dẫn đầu mảng quản lý gia sản như Techcombank là cách nhanh nhất để những ngân hàng ngoại nhảy thẳng vào cuộc chơi đúng lúc thị trường sắp bùng nổ.
(VNF) - China Eximbank đề xuất thu xếp khoản vay 6,5 tỷ USD cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó tính tới phương án sử dụng nhân dân tệ và huy động hợp vốn từ các ngân hàng Trung Quốc. Đằng sau đề xuất này là một trong những định chế tài chính chính sách lớn nhất Trung Quốc, với tổng tài sản hơn 6.000 tỷ nhân dân tệ.
(VNF) - Nếu Techcombank thực sự đưa một nhà đầu tư chiến lược nước ngoài vào với tỷ lệ 15%, phần lớn số cổ phiếu này khó có thể đến từ room ngoại còn trống.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, dù nhiều nhà đầu tư kỳ vọng việc huy động vốn vượt tín dụng sẽ tạo ra trạng thái “thừa tiền” và giúp hạ lãi suất song llãi suất trong nước khó có dư địa giảm từ nay đến cuối năm.
(VNF) - Khu đô thị VSIP Nghệ An có quy mô khoảng 380ha, được phát triển theo mô hình tích hợp công nghiệp – đô thị – dịch vụ. Hiện các sản phẩm nhà liền kề, biệt thự và shophouse tại dự án được chào bán với giá từ 4,7 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng/căn.