Ngành công nghiệp không khói và kỳ vọng 41 tỷ USD của Việt Nam

Cuộc chuyển mình của ngành du lịch Việt Nam

Theo Cục Thống kê, năm 2025, Việt Nam đón lượng khách quốc tế cao kỷ lục gần 21,2 triệu lượt, tăng 20,4% so với năm trước. Đáng chú ý, Việt Nam đã vượt Thái Lan để trở thành điểm đến được du khách Trung Quốc lựa chọn nhiều nhất, với 5,3 triệu lượt khách, cao hơn mức 4,5 triệu lượt đến Thái Lan. Năm nay, tổng thu từ du lịch được kỳ vọng đạt 1,125 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 41 tỷ USD.

Không chỉ các trung tâm du lịch truyền thống như Hà Nội và TP. HCM thu hút du khách. Theo dữ liệu từ nền tảng du lịch Klook, lượng khách đến đảo Phú Quốc và thị trấn Sa Pa (tỉnh Lào Cai) đã tăng hơn gấp đôi trong năm 2025.

“Du khách ngày càng tìm kiếm những điểm đến giàu bản sắc văn hóa và gắn với thiên nhiên, nằm ngoài các đô thị lớn”, ông CS Soong, Phó Chủ tịch phụ trách phát triển doanh nghiệp của Klook, nhận định.

Trong nhiều năm, các cuộc thảo luận về tiềm năng kinh tế của Việt Nam chủ yếu tập trung vào lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu điện tử, dệt may và nhiều mặt hàng khác ra thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, du lịch, lĩnh vực đóng góp gần 10% GDP, đang cho thấy Việt Nam hoàn toàn có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ trong khu vực dịch vụ.

“Việt Nam đang cạnh tranh với Thái Lan và Malaysia để trở thành điểm đến hàng đầu khu vực”, ông Lê Hồng Hiệp, Nghiên cứu viên cao cấp và Điều phối viên Chương trình Nghiên cứu Việt Nam tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS – Yusof Ishak Institute), Singapore, nhận định.

Dù Đông Nam Á từ lâu nổi tiếng là điểm đến của những du khách ưa trải nghiệm với ngân sách tiết kiệm, Việt Nam đang từng bước chuyển hướng sang thu hút nhóm khách có mức chi tiêu cao hơn.

“Khách du lịch bụi thường không chi tiêu nhiều. Chính phủ đang nỗ lực thu hút những du khách có khả năng chi tiêu cao hơn và lưu trú lâu hơn tại Việt Nam”, ông Lê Hồng Hiệp cho hay.

Điều đó đồng nghĩa với việc các phân khúc du lịch công vụ, du lịch cao cấp và du lịch y tế sẽ ngày càng được chú trọng. Bộ Y tế Việt Nam dự báo quy mô ngành du lịch y tế sẽ tăng từ 700 triệu USD năm 2024 lên gần 4 tỷ USD vào năm 2033. Trong khi đó, du lịch hội nghị, hội thảo (MICE) cũng đang mở rộng nhanh chóng. Theo dự báo của Mordor Intelligence, thị trường này sẽ tăng từ 7,8 tỷ USD hiện nay lên 10,3 tỷ USD vào năm 2031.

Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy sự bùng nổ của du lịch Việt Nam là việc tiếp cận trở nên thuận tiện hơn. Năm ngoái, Việt Nam đã cho phép công dân của nhiều quốc gia, trong đó có Bỉ, Hungary và Thụy Sĩ, được lưu trú tới 45 ngày mà không cần thị thực. Hiện nay, 39 quốc gia đang được hưởng một số hình thức miễn thị thực khi đến Việt Nam.

“Nếu các hạn chế về thị thực được nới lỏng, đó sẽ là lợi thế cho bất kỳ điểm đến du lịch nào. Du khách có thể đưa ra quyết định du lịch một cách linh hoạt và nhanh chóng hơn”, bà Alexandra Murray, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc khu vực Đông Nam Á của tập đoàn khách sạn Hilton, nhận xét.

Các hãng hàng không Việt Nam cũng đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng quốc tế. Vietjet, hãng hàng không tư nhân lớn nhất Việt Nam, đã khai trương các đường bay mới từ Trung Quốc, Nhật Bản và Singapore, đồng thời xem xét mở thêm các tuyến bay từ châu Âu.

Nguồn khách quốc tế của Việt Nam cũng ngày càng đa dạng hơn, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào các thị trường truyền thống như Singapore hay Hàn Quốc. Dữ liệu từ Klook cho thấy du khách đến từ Philippines và Ấn Độ đang góp phần thúc đẩy nhu cầu du lịch trong khu vực, trong khi lượng khách đường dài từ Mỹ, Australia và New Zealand cũng tăng trưởng mạnh. Dù vậy, Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn là hai thị trường gửi khách lớn nhất của Việt Nam, bỏ xa các quốc gia khác; Nga hiện đứng thứ ba.

Làn sóng đầu tư mạnh mẽ

Việt Nam đang dành nguồn lực lớn để mở rộng hạ tầng tại các điểm đến du lịch trọng điểm.

Một ví dụ điển hình là dự án sân bay mới tại Phú Quốc với tổng vốn đầu tư hơn 830 triệu USD. Dự án có sự tham gia của Sun Group và Changi Airport Group – đơn vị vận hành sân bay Changi, trung tâm hàng không hàng đầu thế giới của Singapore. Đây là một trong nhiều dự án hạ tầng đang được triển khai nhằm chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao APEC 2027 dự kiến tổ chức tại Phú Quốc.

Các doanh nghiệp quốc tế cũng nhanh chóng nắm bắt cơ hội. Vingroup gần đây đã ký kết thỏa thuận với IHG Hotels & Resorts của Anh để đưa bốn thương hiệu khách sạn đến huyện Cần Giờ, TP. HCM. Trong khi đó, Sun Group tiếp tục mở rộng hợp tác với Hilton, với kế hoạch phát triển 5 khách sạn gồm hơn 2.000 phòng tại Phú Quốc, Đà Nẵng và Quảng Ninh.

“Rất nhiều hợp đồng xây dựng quy mô lớn đã được ký kết. Tôi chưa từng chứng kiến điều tương tự ở bất kỳ quốc gia nào khác, kể cả tại Trung Đông. Điều này cũng mang ý nghĩa chiến lược, giúp Việt Nam củng cố vị thế là một điểm đến đầu tư đầy tiềm năng tại Đông Nam Á”, bà Murray cho biết.

Theo ông Lê Hồng Hiệp, các doanh nghiệp trong nước đang xây dựng ngày càng nhiều khách sạn tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, để thu hút khách quốc tế hiệu quả hơn, họ cần hợp tác với các đơn vị quản lý nước ngoài nhằm nâng cao khả năng tiếp thị và xây dựng hình ảnh theo tiêu chuẩn quốc tế.

Bài toán phát triển bền vững

Dù tăng trưởng nhanh là yếu tố quan trọng trong ngắn hạn, điều cốt lõi đối với ngành du lịch Việt Nam vẫn là phát triển bền vững trong dài hạn.

“Vấn đề không chỉ nằm ở việc mở rộng du lịch trên khắp Việt Nam, mà còn là làm thế nào để phát triển một cách bền vững. Chúng tôi muốn khách du lịch quay trở lại nhiều lần, vì vậy trọng tâm là nâng cao chất lượng dịch vụ để du khách lưu trú lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và tiếp tục quay lại”, ông Lê Hồng Hiệp nhấn mạnh.

Những khó khăn mà ngành du lịch Thái Lan đang đối mặt là minh chứng rõ nét cho những rủi ro tiềm ẩn. Đại dịch Covid-19 từng giáng đòn nặng nề lên ngành du lịch nước này. Sau đó, bất ổn chính trị cùng những lo ngại về an ninh, tội phạm tiếp tục khiến một bộ phận du khách, đặc biệt là khách Trung Quốc, e ngại.

Bên cạnh đó, Thái Lan cũng đang thu hẹp chương trình miễn thị thực. Thời gian lưu trú không cần visa hiện được giảm từ 60 ngày xuống còn 30 ngày nhằm ưu tiên thu hút nhóm “du khách chất lượng” thay vì những người muốn tận dụng kỳ nghỉ dài hạn với chi phí thấp.

“Việt Nam đã quan sát những hệ lụy mà Bali hay Thái Lan phải đối mặt do phát triển quá mức và tình trạng quá tải du lịch”, Giáo sư thực hành Vũ Minh Khương tại Trường Chính sách công Lee Kuan Yew cho hay.

Tuy nhiên, không loại trừ khả năng đà tăng trưởng du lịch sẽ chậm lại theo thời gian. Khi đó, Việt Nam có thể phải đối mặt với tình trạng dư thừa công suất tại các khách sạn và sân bay mới được xây dựng.

“Trong tương lai, Việt Nam có thể gặp phải bài toán tương tự Thái Lan – nơi hạ tầng du lịch rất phát triển nhưng lại gặp khó khăn trong việc lấp đầy phòng khách sạn”, ông Lê Hồng Hiệp cảnh báo.