Nghịch lý của phương Tây: Mua hàng từ Trung Quốc để giảm phụ thuộc vào Bắc Kinh
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
Nghịch lý của phương Tây
Mỹ và EU đang bước vào cuộc đua xây dựng các kho dự trữ khẩn cấp trị giá hàng tỷ USD đối với các khoáng sản thiết yếu, với mục tiêu bảo vệ nền kinh tế trước nguy cơ chuỗi cung ứng bị “vũ khí hóa”.
Tuy nhiên, trong lúc các chính phủ phương Tây gấp rút tích trữ mọi loại khoáng sản chiến lược, họ lại đối mặt với một nghịch lý lớn: để xây dựng các kho dự trữ nhằm giảm sức ép từ Trung Quốc, trước tiên họ vẫn phải mua nguyên liệu trực tiếp từ Bắc Kinh.
Trong báo cáo mới nhất về khoáng sản quan trọng, S&P Global đã chỉ ra những điểm yếu mang tính cấu trúc đang làm suy giảm nỗ lực của phương Tây trong việc sao chép mô hình dự trữ dầu mỏ chiến lược của thế kỷ XX cho quá trình chuyển đổi năng lượng hiện đại.

Trong 18 tháng qua, việc Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm đã gây gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động sản xuất toàn cầu, buộc nhiều nhà máy ô tô và bán dẫn của phương Tây phải thu hẹp quy mô hoạt động.
Giờ đây, vòng siết kiểm soát tiếp tục được tăng cường. Bắt đầu từ ngày 15/6, Bắc Kinh sẽ triển khai hàng loạt hạn chế mới đối với hoạt động khai thác các khoáng sản chiến lược. Theo chỉ thị của chính phủ Trung Quốc, các quy định mới cho phép nhà nước kiểm soát chặt tổng sản lượng khai thác, hạn chế các đơn vị được cấp phép hoạt động và tiến hành rà soát an ninh nghiêm ngặt đối với các khoản đầu tư nước ngoài.
Song song với đó, Trung Quốc cũng đang đẩy nhanh việc xây dựng các kho dự trữ khoáng sản chiến lược của riêng mình, khóa chặt nguồn tài nguyên trong thời hạn tối thiểu 5 năm và nghiêm cấm hoạt động khai thác trái phép.
Để đối phó, phương Tây đang tìm cách tái hiện mô hình dự trữ dầu mỏ chiến lược của thế kỷ XX cho cuộc chuyển đổi năng lượng trong thế kỷ XXI.
Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khởi động Dự án Vault vào tháng 2/2026.
Dự án được hỗ trợ bởi khoản vay kỷ lục 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ (EXIM) cùng gần 2 tỷ USD vốn đầu tư từ khu vực tư nhân. Đây là mô hình hợp tác công – tư nhằm xây dựng kho dự trữ các khoáng sản thiết yếu phục vụ nền sản xuất của Mỹ.
Khoản tài trợ này tương đương khoảng 10% tổng hạn mức tín dụng còn lại của EXIM, đồng thời trở thành gói tài chính lớn nhất trong lịch sử của ngân hàng này.
Khác với Kho Dự trữ Quốc phòng Quốc gia Mỹ, Dự án Vault vận hành theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) sẽ tự xác định chủng loại và khối lượng vật liệu cần thiết, đồng thời trả phí cam kết để đảm bảo quyền tiếp cận nguồn dự trữ.
Các bên tham gia cũng sẽ chịu chi phí lưu kho và tài chính, song các khoản này được vốn hóa trong toàn bộ thời hạn hợp đồng, giúp doanh nghiệp không phải chi tiền ngay lập tức cho đến khi thực sự sử dụng nguồn dự trữ.
Ở châu Âu, EU cũng đang triển khai một chiến lược tương tự. Khối này đã lựa chọn vonfram, đất hiếm và gali làm những vật liệu đầu tiên cho kho dự trữ chung, trong khi magiê, germani và than chì được dự kiến bổ sung trong giai đoạn tiếp theo.
EU hiện đang đàm phán với các trung tâm logistics và cảng biển lớn, trong đó có Cảng Rotterdam, để lưu trữ hàng hóa. Mười quốc gia thành viên, dẫn đầu bởi Pháp, Đức và Italy, đang phối hợp triển khai sáng kiến này, đồng thời xúc tiến việc thành lập một ban thư ký thường trực để quản lý kho dự trữ chung.
Tuy nhiên, dù chiến lược này được xây dựng nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, phần lớn nguyên liệu dự trữ nhiều khả năng vẫn sẽ xuất phát từ các chuỗi cung ứng do Bắc Kinh kiểm soát.
Nguyên nhân là bởi Mỹ và châu Âu hiện thiếu nghiêm trọng năng lực công nghiệp để tinh chế quặng thô, buộc họ phải dự trữ các vật liệu đã qua xử lý, sẵn sàng cho sản xuất pin và công nghệ cao.
Điều đó đồng nghĩa, chừng nào Trung Quốc còn thống trị lĩnh vực tinh luyện khoáng sản toàn cầu, Bắc Kinh vẫn nắm đòn bẩy kinh tế quan trọng nhất.
Hiện nay, Trung Quốc yêu cầu các nhà xuất khẩu phải cung cấp đầy đủ thông tin về bên mua, mục đích sử dụng cuối cùng cũng như thông số kỹ thuật của vật liệu trước khi được chính phủ phê duyệt.
Điều này trên thực tế trao cho Bắc Kinh quyền phủ quyết đối với các giao dịch nhạy cảm, cho phép họ hạn chế có chọn lọc chính những thương vụ mà phương Tây cần để xây dựng kho dự trữ phòng thủ.
Bài toán khó của khoáng sản chiến lược
Không giống dầu thô, việc tích trữ các kim loại phục vụ sản xuất pin và công nghệ cao phức tạp hơn rất nhiều. Các khoáng sản quan trọng tồn tại trên một phổ công nghệ đa dạng với mức độ xử lý khác nhau.
Ví dụ, quặng spodumene thô có thể được lưu kho trong nhiều năm, nhưng độ tinh khiết thấp khiến loại quặng này đòi hỏi không gian lưu trữ khổng lồ cùng hệ thống chế biến chuyên biệt mà phương Tây hiện chưa sở hữu.
Trong khi đó, các vật liệu đã qua xử lý như lithium hydroxide lại có tính hút ẩm rất cao, dễ hấp thụ hơi nước và nhanh chóng suy giảm chất lượng. Điều này buộc các kho lưu trữ phải được kiểm soát nghiêm ngặt về nhiệt độ và độ ẩm, kéo theo chi phí bảo quản tăng mạnh.

Ngoài ra, thị trường khoáng sản toàn cầu hiện đang trong tình trạng cực kỳ khan hiếm khi giá nhiều loại vật liệu leo lên mức cao nhất trong nhiều năm.
Việc khóa lượng lớn hàng tồn kho ở thời điểm hiện tại khiến Dự án Vault đối mặt với nguy cơ nắm giữ những tài sản có giá trị thấp hơn số tiền đã bỏ ra nếu thị trường hạ nhiệt trong tương lai. Điều này có thể đẩy người nộp thuế và các nhà sản xuất thiết bị gốc vào rủi ro tài chính đáng kể.
Tình trạng khan hiếm càng trở nên nghiêm trọng hơn bởi xung đột kéo dài tại Trung Đông. Sự cạn kiệt nhanh chóng của kho đạn dược đã thúc đẩy làn sóng mua sắm quốc phòng đối với các nguyên tố như vonfram, antimon, gali và đất hiếm.
S&P Global cảnh báo rằng chính phủ Mỹ gần như chắc chắn sẽ ưu tiên chuỗi cung ứng phục vụ quốc phòng hơn các ứng dụng dân sự, khiến các hãng ô tô và công ty công nghệ có nguy cơ bị gạt ra khỏi chính những kho dự trữ mà họ đang góp tiền tài trợ.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích thị trường, việc tích trữ khoáng sản chiến lược chỉ là một giải pháp mang tính “cầu nối”.
Báo cáo của S&P Global cho rằng, dù các sáng kiến này có thể giúp giảm thiểu tác động từ các cú sốc nguồn cung trong ngắn hạn, chúng vẫn chưa thể xử lý tận gốc những điểm yếu cốt lõi của phương Tây.
Nếu Mỹ và châu Âu không thực hiện những thay đổi mang tính cấu trúc nhằm mở rộng năng lực khai thác, tinh chế và tái chế trong nước, thì các kho dự trữ trị giá hàng tỷ USD cuối cùng cũng chỉ có thể đóng vai trò như một “lá chắn tạm thời” cho nguồn cung toàn cầu.
Mỹ ngày càng ‘bế tắc’ vì đất hiếm
- Nhà đầu tư Trung Quốc vội vã bán tháo cổ phiếu Mỹ sau 'đòn siết' mới 25/05/2026 05:17
- Bạc tăng mạnh hơn vàng, điều gì đang thúc đẩy thị trường? 26/05/2026 10:15
- Đằng sau kỷ lục xuất khẩu vàng của Nhật Bản 25/05/2026 11:28
Sau Ấn Độ, thêm 1 nước châu Á ‘xuống tay’ với vàng
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
Bạc tăng mạnh hơn vàng, điều gì đang thúc đẩy thị trường?
(VNF) - Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy và làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường kim loại quý.
Mỹ phát động các cuộc tấn công mới, Iran tiết lộ thời điểm mở cửa eo biển Hormuz
(VNF) - Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ba tháng, trong đó Tehran được cho là sẽ mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục mở các đợt không kích mới, hoạt động vận tải dầu khí qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
Nhà đầu tư Trung Quốc vội vã bán tháo cổ phiếu Mỹ sau 'đòn siết' mới
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
Ông Hun Sen tuyên bố 'không khoan nhượng' với quan chức tiếp tay lừa đảo trực tuyến
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
Đằng sau kỷ lục xuất khẩu vàng của Nhật Bản
(VNF) - Xuất khẩu vàng của Nhật Bản đã lần đầu tiên vượt mốc 4 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 25 tỷ USD) trong năm tài chính 2025, nhờ giá vàng tăng mạnh giữa bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang. Đáng chú ý, con số này được cho là có liên quan đến lượng vàng từng được buôn lậu vào nước này trước đó.
Thị trường dầu mỏ đón 'tia hy vọng le lói cuối đường hầm'
(VNF) - Những tín hiệu hạ nhiệt trong đàm phán giữa Mỹ và Iran cùng khả năng eo biển Hormuz được mở cửa trở lại đã thắp lên “tia hy vọng le lói cuối đường hầm” cho thị trường dầu mỏ toàn cầu, kéo giá dầu giảm mạnh sau nhiều tuần biến động.
Có 16 triệu 'doanh nghiệp 1 người': Bí quyết giúp Trung Quốc dẫn đầu thế giới
(VNF) - Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tiên chứng kiến sự bùng nổ của các "công ty một người" (OPC) nhờ sự hỗ trợ từ các tác nhân trí tuệ nhân tạo. Quốc gia này đã triển khai hàng loạt chính sách từ trung ương đến địa phương để khuyến khích sự phát triển của các OPC.
Ghế nóng Fed thời Kevin Warsh: Lạm phát, nợ công và áp lực hạ lãi suất
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.
Fed có 'thuyền trưởng' mới, toàn cầu căng thẳng vì lãi suất cao
(VNF) - Khi lãi suất còn duy trì ở mức cao và cạnh tranh địa chính trị gia tăng, thị trường toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều áp lực mới.
Hơn 2 tỷ USD rút khỏi Bitcoin ETF: Kích hoạt làn sóng tháo chạy, chia tay tiền số
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy hai tuần, dòng vốn hàng tỷ USD đã rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ, phản ánh sự thay đổi đáng kể trong khẩu vị rủi ro của các tổ chức tài chính lớn.
Nhân viên Samsung nhận thưởng hơn 10 tỷ đồng, khoản tiền lớn thổi bùng tranh cãi
(VNF) - Những khoản tiền thưởng hấp dẫn đến chóng mặt tại một số ít công ty chip như Samsung, SK hynix khiến nhiều người cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau. Lợi nhuận khổng lồ mà các tập đoàn thu về cũng làm dấy lên tranh luận về tính công bằng.
Quan chức tài chính cảnh báo về 'sòng bài' và chiêu 'đánh bạc' trong tín dụng tư nhân
(VNF) - Các quan chức lãnh đạo tài chính hàng đầu châu Âu đang cảnh báo về những rủi ro trong thị trường tín dụng tư nhân trị giá hàng nghìn tỷ USD đang phát triển nhanh chóng. Một giám đốc điều hành cho rằng một số phần của thị trường này chẳng khác nào một "sòng bạc".
Fed chính thức 'bước sang chương mới'
(VNF) - Việc ông Kevin Warsh chính thức tiếp quản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới đối với ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chao đảo vì lạm phát, xung đột địa chính trị và áp lực ngày càng lớn đối với chính sách tiền tệ Mỹ.
Dòng tiền đầu cơ ‘đốt nóng’ giá đồng
(VNF) - Dòng tiền đầu cơ đang ồ ạt chảy vào thị trường đồng, đẩy giá kim loại này tiến sát mức cao kỷ lục trong bối cảnh giới quan sát ngày càng lo ngại về một rủi ro nguồn cung mới xuất phát từ xung đột tại Trung Đông: nguy cơ thiếu hụt lưu huỳnh – nguyên liệu then chốt trong quá trình luyện đồng.
Điều gì khiến Thổ Nhĩ Kỳ gần như bán sạch trái phiếu Mỹ?
(VNF) - Thổ Nhĩ Kỳ đã gần như bán sạch lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà nước này nắm giữ trong tháng 3, trong bối cảnh Ankara tăng cường nỗ lực bảo vệ đồng lira giữa lúc giá năng lượng leo thang gây sức ép lớn lên nền kinh tế.
Vàng bước vào giai đoạn mới của ‘thập kỷ vàng’, mục tiêu 8.900 USD/ounce
(VNF) - Trải qua đợt tăng giá chưa từng có vào đầu năm, tiếp theo là giai đoạn biến động dữ dội và hiện nay là trạng thái tích lũy, vàng đang thực hiện đúng vai trò vốn có của mình khi tiếp tục khẳng định vị thế là một tài sản tiền tệ quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Đây là nhận định được đưa ra trong báo cáo thường niên “In Gold We Trust” của Incrementum AG.
Một fintech được định giá 5,2 tỷ USD, gọi vốn thành công thêm 200 triệu USD
(VNF) - Công ty công nghệ tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng cho startup này đã huy động được 200 triệu USD với mức định giá 5,2 tỷ USD.
Nhân dân tệ đón 'thời cơ vàng'
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang trở thành chất xúc tác mới cho tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, khi việc sử dụng hệ thống thanh toán xuyên biên giới do Bắc Kinh xây dựng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
Xung đột Trung Đông nảy sinh 'vùng xám' pháp lý: DN bảo hiểm đối mặt rủi ro kép
(VNF) - Các công ty bảo hiểm cho rằng khác biệt giữa “khủng bố” và “chiến tranh” có thể quyết định việc doanh nghiệp được bồi thường hay bị từ chối chi trả. Khi xung đột liên quan đến Iran lan rộng tại Trung Đông, nhiều doanh nghiệp mới nhận ra họ đã mua bảo hiểm không đủ, trong khi giới bảo hiểm phải đối mặt với hàng loạt tranh cãi pháp lý, rủi ro mạng và chi phí leo thang.
CEO Jensen Huang tìm thấy 'mỏ vàng mới' 200 tỷ USD cho Nvidia
(VNF) - Sau khi thống trị thị trường GPU AI, CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng công ty đang đứng trước một “mỏ vàng” mới trị giá 200 tỷ USD với dòng CPU Vera dành cho AI tác nhân.
Bất động sản thoái trào, Trung Quốc đặt cược vào ‘huyết mạch’ kinh tế mới
(VNF) - Trung Quốc ngày càng dựa vào các ngành công nghiệp năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, xe điện và chuỗi cung ứng pin để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lĩnh vực bất động sản đang suy yếu
Nga và Trung Quốc cảnh báo thế giới đối mặt thời kỳ 'luật rừng'
(VNF) - Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng thế giới đang có nguy cơ quay trở lại “luật rừng” và ca ngợi quan hệ Trung Quốc - Nga là một lực lượng ổn định toàn cầu khi tiếp đón Tổng thống Vladimir Putin tại Bắc Kinh hôm 20/5.
Ông Putin và ông Tập bàn 'át chủ bài năng lượng' giữa cú sốc Trung Đông
(VNF) - Trong bối cảnh chiến sự Iran làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20/5, với trọng tâm thảo luận xoay quanh dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 vốn bị đình trệ trong thời gian dài.
Sau Ấn Độ, thêm 1 nước châu Á ‘xuống tay’ với vàng
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
Tham quan đô thị nghỉ dưỡng 'độc nhất vô nhị' trên đảo Hòn Thơm – Phú Quốc
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.






























































