Nhà đầu tư Hàn Quốc 'mắc kẹt' trong cơn sốt AI

“Cơn say AI” và những khoản đặt cược bằng đòn bẩy

Chỉ trong chưa đầy 2 tháng, hàng chục nghìn tỷ won đã được các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đổ vào những quỹ ETF đòn bẩy gắn với hai "ông lớn" bán dẫn Samsung Electronics và SK Hynix. Với nhiều người, đây không chỉ là một khoản đầu tư tài chính, mà còn là cách để tham gia vào cuộc cách mạng AI đang định hình lại ngành công nghệ toàn cầu.

Nhưng khi thị trường đảo chiều, kỳ vọng nhanh chóng biến thành áp lực thua lỗ. Quỹ KODEX SK Hynix Single Stock Leverage ETF - sản phẩm cho phép nhà đầu tư khuếch đại mức sinh lời theo biến động của cổ phiếu SK Hynix, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng tổn thất khi giá giảm - đã mất khoảng 70% giá trị so với mức đỉnh thiết lập hồi tháng 6.

Trên các diễn đàn đầu tư trực tuyến tại Hàn Quốc, tâm lý hưng phấn từng bao phủ cơn sốt AI đang dần nhường chỗ cho sự lo lắng. Nhiều nhà đầu tư rơi vào trạng thái "mắc kẹt" khi vẫn tin vào triển vọng dài hạn của AI, nhưng phải đối mặt với những khoản lỗ lớn trong hiện tại.

Theo KB Financial Group, kể từ khi Hàn Quốc cho phép giao dịch ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ vào ngày 27/5, nhà đầu tư cá nhân đã mua ròng khoảng 14.000 tỷ won (9,4 tỷ USD), cao gấp 7 lần dòng tiền từ khối ngoại. Phần lớn dòng vốn tập trung vào Samsung Electronics và SK Hynix - hai doanh nghiệp giữ vị trí then chốt trong chuỗi cung ứng chip nhớ phục vụ AI.

Điểm khác biệt của làn sóng này nằm ở chỗ dòng tiền không đổ vào những cổ phiếu đầu cơ thiếu nền tảng. Nhà đầu tư đặt cược vào những doanh nghiệp đang thực sự hưởng lợi từ sự bùng nổ của AI. Khi Nvidia liên tục lập đỉnh vốn hóa, các tập đoàn công nghệ toàn cầu mở rộng đầu tư vào trung tâm dữ liệu và nhu cầu chip nhớ băng thông cao (HBM) tăng mạnh, nhiều nhà đầu tư tin rằng Samsung và SK Hynix đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.

Trong bối cảnh đó, ETF đòn bẩy trở thành công cụ giúp nhà đầu tư gia tăng mức độ tham gia vào xu hướng AI. Tuy nhiên, chính cơ chế khuếch đại lợi nhuận trong giai đoạn tăng giá cũng khiến mức thua lỗ trở nên nghiêm trọng hơn khi thị trường đảo chiều.

Đáng chú ý, lực lượng tham gia không chủ yếu là những nhà đầu tư mới. Theo ông Jung In Yun, nhà sáng lập công ty quản lý đầu tư Fibonacci Asset Management, phần lớn người mua là các nhà đầu tư trong độ tuổi 40-50. Đây là nhóm đã trải qua nhiều chu kỳ thị trường nhưng ngày càng quen thuộc với việc sử dụng đòn bẩy để gia tăng lợi nhuận.

Từ kỳ vọng lớn đến trạng thái “mắc kẹt”

Điểm nghịch lý của đợt điều chỉnh lần này là nó không xuất phát từ việc câu chuyện AI mất đi sức hấp dẫn. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu vẫn tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng AI, trong khi nhu cầu chip HBM - lĩnh vực SK Hynix đang dẫn đầu và Samsung đang tăng tốc - vẫn được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng.

Vấn đề nằm ở khoảng cách giữa triển vọng dài hạn của ngành và mức định giá mà thị trường đã phản ánh trong ngắn hạn. Sau nhiều tháng tăng mạnh nhờ kỳ vọng AI, nhóm cổ phiếu bán dẫn bắt đầu chịu áp lực khi nhà đầu tư đánh giá lại khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng và mức giá đã tăng quá nhanh.

Cổ phiếu SK Hynix từng tăng hơn 340% trong năm 2026 trước khi bước vào đợt điều chỉnh mạnh. Đầu tháng 7, cổ phiếu này có phiên giảm gần 15%, kéo mức giảm so với đỉnh tháng 6 lên khoảng 27%. Trong khi đó, Samsung Electronics cũng có phiên giảm hơn 9%, thấp hơn khoảng 24% so với mức đỉnh trước đó.

Với các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy, biến động này tạo ra áp lực lớn hơn nhiều so với một khoản đầu tư thông thường. Khi giá cổ phiếu giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, họ có thể phải bổ sung tài sản bảo đảm hoặc buộc phải bán bớt vị thế để giảm dư nợ. Theo Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc, dư nợ cho vay ký quỹ tại thị trường này đạt mức kỷ lục 38.630 tỷ won vào ngày 24/6, trước khi giảm xuống khoảng 34.370 tỷ won vào giữa tháng 7 sau đợt điều chỉnh mạnh.

Tuy nhiên, mức giảm dư nợ này không hoàn toàn phản ánh việc nhà đầu tư chủ động rút khỏi thị trường, mà một phần đến từ hoạt động bán giải chấp khi các công ty chứng khoán thu hồi khoản vay. Trong một thị trường có mức sử dụng đòn bẩy cao, quá trình này có thể tạo thành vòng xoáy tự khuếch đại: giá cổ phiếu giảm kích hoạt lệnh gọi ký quỹ, hoạt động bán giải chấp tiếp tục gây áp lực lên giá, khiến thêm nhiều tài khoản rơi vào trạng thái mất an toàn.

Thị trường học cách định giá lại “giấc mơ AI”

Việc dòng tiền cá nhân bị mắc kẹt trong các sản phẩm đòn bẩy đã buộc cơ quan quản lý Hàn Quốc phải hành động. Ngày 17/7, Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) công bố các quy định siết chặt giao dịch ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ. Theo đó, nhà đầu tư muốn giao dịch các sản phẩm này phải ký quỹ tối thiểu 30 triệu won (khoảng 20.000 USD) tiền mặt, cao gấp 10 lần mức yêu cầu trước đó.

Theo ông Peter Kim, Giám đốc chiến lược đầu tư toàn cầu tại KB Financial Group, diễn biến vừa qua cho thấy ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ đã bị sử dụng nhiều hơn như một công cụ đầu cơ thay vì một phương tiện đầu tư dài hạn. Việc siết điều kiện giao dịch vì thế không phản ánh sự thay đổi trong triển vọng của AI, mà nhằm hạn chế rủi ro từ những khoản đặt cược sử dụng đòn bẩy khi kỳ vọng của thị trường bị đẩy lên quá cao.

Thực tế, nền tảng tăng trưởng của ngành bán dẫn vẫn chưa thay đổi. Samsung Electronics và SK Hynix tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu. Theo IDC, chi tiêu toàn cầu cho các hệ thống AI được dự báo vượt 630 tỷ USD vào năm 2028, trong khi Microsoft, Alphabet, Amazon và Meta vẫn duy trì kế hoạch đầu tư hàng chục tỷ USD mỗi năm vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI.

Những khoản đầu tư này tiếp tục tạo nền tảng cho nhu cầu chip nhớ thế hệ mới, đặc biệt là các sản phẩm HBM phục vụ hệ thống AI. Tuy nhiên, triển vọng của một ngành công nghệ không đồng nghĩa với việc giá cổ phiếu có thể tăng liên tục. Lịch sử các chu kỳ công nghệ từ Internet, điện toán đám mây đến xe điện cho thấy ngay cả những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng lớn cũng trải qua các giai đoạn điều chỉnh khi kỳ vọng của nhà đầu tư đi trước tốc độ cải thiện thực tế của doanh nghiệp.

Cú đảo chiều tại Hàn Quốc vì vậy không phải là sự phủ nhận đối với AI, mà là lời nhắc rằng ngay cả những xu hướng công nghệ có nền tảng vững chắc cũng chịu tác động từ quy luật định giá của thị trường. Khi dòng tiền đi trước thực tế quá xa, quá trình điều chỉnh là bước cần thiết để đưa kỳ vọng trở lại gần hơn với năng lực tăng trưởng thực tế.