Những chính sách kinh tế mới có hiệu lực từ tháng 3/2026

Luật Trí tuệ nhân tạo 2025: Đặt nền móng cho kỷ nguyên công nghệ số

Có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam ban hành một đạo luật riêng điều chỉnh lĩnh vực AI. Với 35 điều, luật được xây dựng theo tinh thần “quản lý để phát triển”, dung hòa giữa yêu cầu kiểm soát rủi ro và khuyến khích đổi mới sáng tạo, đồng thời tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Theo Điều 3, trí tuệ nhân tạo (AI) được hiểu là việc thực hiện bằng điện tử các năng lực trí tuệ của con người như học tập, suy luận, nhận thức, phán đoán và hiểu ngôn ngữ tự nhiên.

Đáng chú ý, Điều 4 nhấn mạnh nguyên tắc lấy con người làm trung tâm. AI phải bảo đảm quyền con người, quyền riêng tư, an ninh quốc gia và tuân thủ pháp luật. Hệ thống AI không thay thế thẩm quyền hay trách nhiệm của con người; người vận hành luôn giữ quyền kiểm soát và khả năng can thiệp vào mọi quyết định do AI tạo ra, đồng thời phải bảo đảm an toàn hệ thống và an ninh dữ liệu.

Bên cạnh đó, Điều 7 quy định rõ những hành vi bị nghiêm cấm, đặc biệt là việc lợi dụng hoặc chiếm đoạt hệ thống AI để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; phát triển hoặc sử dụng AI nhằm lừa dối, thao túng nhận thức hoặc gây tổn hại nghiêm trọng đến con người và xã hội.

Luật Đầu tư 2025: Tạo thuận lợi hơn cho dòng vốn FDI

Cũng có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, Luật Đầu tư 2025 mang đến những điều chỉnh đáng kể trong khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với định hướng vừa đơn giản hóa thủ tục, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Một trong những thay đổi quan trọng là điều chỉnh trình tự cấp phép thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo đó, nhà đầu tư có thể xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước, sau đó mới thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC). Đây là sự thay đổi so với trình tự truyền thống trước đây vốn yêu cầu phải có IRC trước khi được cấp ERC.

Quy định mới góp phần tháo gỡ những vướng mắc thường gặp trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, như ký hợp đồng thuê văn phòng, tuyển dụng nhân sự chủ chốt hoặc thực hiện các bước chuẩn bị khác khi chưa có tư cách pháp nhân tại Việt Nam. Nhà đầu tư có thể chủ động thành lập doanh nghiệp trước để chuẩn bị dự án, rồi hoàn tất các thủ tục đầu tư theo quy định.

Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiếp cận thị trường tại thời điểm thành lập doanh nghiệp. Đồng thời, IRC vẫn là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với dự án đầu tư. Việc không hoàn tất thủ tục này có thể dẫn đến những vướng mắc trong quá trình chuyển lợi nhuận ra nước ngoài và phát sinh rủi ro về tuân thủ pháp luật.

Tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh: Chuẩn hóa theo đúng tên đăng ký

Theo Thông tư 25/2025/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 17/2024/TT-NHNN, từ ngày 1/3/2026, việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán sẽ được thực hiện chặt chẽ hơn.

Cụ thể, tài khoản thanh toán cá nhân phải trùng khớp với họ và tên trên giấy tờ tùy thân. Đối với tổ chức, tên tài khoản bắt buộc phải ghi đúng theo giấy phép thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Đối với hộ kinh doanh, quy định mới đồng nghĩa với việc không còn được sử dụng tài khoản cá nhân của chủ hộ cho hoạt động kinh doanh như trước. Tài khoản ngân hàng phải được mở và đứng tên đúng theo giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, qua đó bảo đảm tính minh bạch và rõ ràng trong giao dịch.

Tăng cường an toàn, bảo mật trong dịch vụ ngân hàng trực tuyến

Thông tư 77/2025/TT-NHNN (sửa đổi Thông tư 50/2024/TT-NHNN) có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với an toàn, bảo mật khi cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến.

Theo đó, tối thiểu 3 tháng một lần, các tổ chức phải đánh giá an toàn bảo mật đối với các phiên bản Mobile Banking đang cho phép khách hàng cài đặt và sử dụng, nhằm phát hiện lỗ hổng và nguy cơ bị can thiệp.

Khi khách hàng kích hoạt ứng dụng trên thiết bị mới, bắt buộc phải sử dụng phiên bản mới nhất hoặc phiên bản đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn. Đồng thời, phải có giải pháp ngăn chặn việc hạ cấp xuống các phiên bản cũ trong trường hợp này.

Nếu phát hiện lỗ hổng bảo mật ở mức cao hoặc nghiêm trọng, đơn vị phải kịp thời áp dụng biện pháp kiểm soát, có thể tạm dừng giao dịch để phòng ngừa rủi ro, đồng thời nhanh chóng khắc phục và cập nhật phiên bản mới theo thời hạn quy định.

Bất động sản và môi giới được cấp mã định danh điện tử

Theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu nhà ở, thị trường bất động sản sẽ được xây dựng và quản lý thống nhất, trong đó đáng chú ý là việc cấp mã định danh điện tử cho từng sản phẩm bất động sản và người hành nghề môi giới.

Mỗi bất động sản (nhà ở hoặc phần diện tích sàn trong công trình xây dựng) sẽ được cấp một mã định danh riêng, gồm chuỗi ký tự chữ và số tối đa 40 ký tự, được quản lý tập trung trên hệ thống dữ liệu.

Cấu trúc mã bao gồm mã thửa đất, mã dự án hoặc công trình, mã địa điểm (nếu có) cùng một dãy ký tự tự nhiên. Sở Xây dựng địa phương có trách nhiệm cập nhật và gắn mã cho từng sản phẩm tại thời điểm đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.

Bên cạnh đó, đơn vị quản lý vận hành chung cư, chủ đầu tư dự án và người hành nghề môi giới cũng được cấp mã hoặc tài khoản định danh điện tử, góp phần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường.

Hạn ngạch thuế quan nhập khẩu muối, trứng gia cầm năm 2026

Ngày 26/1, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 03 quy định về hạn ngạch thuế quan nhập khẩu mặt hàng muối và trứng gia cầm năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/3/2026 đến hết ngày 31/12/2026.

Theo đó, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu trứng gia cầm (các mã HS 0407.21.00, 0407.90.10, 0407.29.10, 0407.90.20, 0407.29.90 và 0407.90.90) trong năm 2026 là 75.809 tá. Mặt hàng này bao gồm trứng gà thương phẩm không có phôi, trứng vịt, trứng ngan và các loại trứng gia cầm khác.

Đối với mặt hàng muối (mã HS 2501), bao gồm muối ăn, muối đã bị làm biến tính, natri clorua tinh khiết có hoặc không ở trong dung dịch nước, có hoặc không chứa chất chống đóng bánh hoặc chất làm tăng độ chảy, cũng như nước biển, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu năm 2026 được ấn định ở mức 97.020 tấn.

Doanh nghiệp được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội khi áp dụng thủ tục phục hồi

Luật Phục hồi, phá sản 2025 có hiệu lực từ ngày 1/3 đã quy định thêm trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội khi đang trong quá trình áp dụng thủ tục phục hồi. 

Theo quy định mới, kể từ thời điểm toà án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, doanh nghiệp hoặc hợp tác xã được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian tạm dừng thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Đồng thời, luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 theo hướng mở rộng đối tượng được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội. Theo đó, người sử dụng lao động khi được áp dụng thủ tục phục hồi theo pháp luật về phục hồi, phá sản sẽ được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng.

Quy định này nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính trong giai đoạn khó khăn, đồng thời vẫn bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải ô tô

Theo Quyết định 43 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, từ ngày 1/3, lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với ô tô tham gia giao thông đường bộ sẽ bắt đầu được triển khai.

Theo đó, xe sản xuất trước năm 1999 áp dụng Mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng Mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng Mức 3 kể từ ngày 1/3/2026. Riêng tại Hà Nội và TP HCM, xe sản xuất giai đoạn 2017 - 2021 phải đạt Mức 4 từ ngày 1/1/2027.

Đối với xe sản xuất từ năm 2022, áp dụng Mức 4 ngay khi Quyết định có hiệu lực và nâng lên Mức 5 từ ngày 1/1/2032. Riêng tại Hà Nội và TP HCM, các phương tiện này phải đạt Mức 5 từ ngày 1/1/2028.

Từ ngày 1/1/2029, toàn bộ ô tô lưu thông tại Hà Nội và TP HCM phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải từ Mức 2 trở lên.