Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng với lời hứa chấn chỉnh tình hình tài chính của Mỹ bằng cách thu hẹp quy mô chính phủ liên bang, chấm dứt những “cuộc chiến trường kỳ” tốn kém và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế để kiềm chế thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng.
Thay vào đó, nợ quốc gia Mỹ đã tăng vọt lên hơn 40.000 tỷ USD trong 19 tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông. Chi tiêu liên bang không những không giảm mà còn tăng lên. Cuộc chiến tại Iran kéo dài 6 tháng đã trở thành một gánh nặng tốn kém. Trong khi đó, chi phí trả lãi cho khoản nợ của Mỹ tiếp tục tăng khi lợi suất một số trái phiếu chính phủ Mỹ lên mức cao nhất trong gần hai thập kỷ.
Theo các chuyên gia tài chính, kết quả này đang đẩy Mỹ đến gần một cuộc khủng hoảng tài chính, có khả năng buộc Quốc hội và các tổng thống tương lai phải đưa ra những quyết định không được lòng dân như tăng thuế hoặc cắt giảm các chương trình an sinh xã hội, có thể bao gồm cả bảo hiểm xã hội.
“Không có kịch bản nào mà người ta có thể nhìn vào thành tích của Tổng thống Trump trong cả nhiệm kỳ này lẫn nhiệm kỳ trước và tuyên bố đó là một thành công về mặt tài chính”, bà Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm, một tổ chức tư vấn trung dung tại Washington, cho biết.
“Việc chúng ta rơi vào tình trạng này không phải lỗi của ông ấy, nhưng việc chúng ta đang ở trong tình trạng này và các nhà lập pháp không làm gì để cải thiện nó là trách nhiệm của tất cả họ, trong đó tổng thống rõ ràng là người đóng vai trò trung tâm và định hình chương trình nghị sự”, bà nói thêm.
Nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, cuộc bầu cử sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có tiếp tục kiểm soát Quốc hội trong nửa sau nhiệm kỳ cuối cùng của ông Trump hay không.
Cử tri có thể chưa tập trung nhiều vào vấn đề này cho đến khi những khó khăn tài chính của đất nước dẫn tới việc cắt giảm phúc lợi hoặc tăng thuế. Tuy nhiên, tác động của khoản nợ ngày càng lớn đã thể hiện qua lãi suất thế chấp cao, đi cùng lợi suất trái phiếu chính phủ và tình trạng lạm phát tăng nhanh hơn tiền lương.
Ông Trump đã thúc đẩy chi tiêu trong cả hai nhiệm kỳ của mình. Theo Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm, các đợt cắt giảm thuế trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông đã làm tăng thêm 8,4 nghìn tỷ USD vào nợ công. Các đạo luật về thuế và nhập cư trong nhiệm kỳ thứ hai tiếp tục làm tăng thêm 4,7 nghìn tỷ USD, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, cơ quan phân tích ngân sách phi đảng phái của Quốc hội Mỹ.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết ông Trump là “tổng thống đầu tiên thực sự giải quyết vấn nạn lãng phí, gian lận và lạm dụng tràn lan trong chính phủ liên bang”. Ông cho rằng chính quyền Trump đã cắt giảm chi tiêu bằng cách sa thải hàng nghìn công chức liên bang và loại bỏ “các chương trình lãng phí”.
Ông Trump và các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội đã giảm thâm hụt ngân sách hàng năm trong năm 2025, nhưng mức giảm rất nhỏ, trong khi tổng nợ công vẫn tiếp tục tăng.
Chính quyền Tổng thống Trump cũng đang thay đổi cơ cấu thu ngân sách của Mỹ, một phần thông qua việc tăng thuế quan và giảm thuế suất doanh nghiệp. Điều này khiến hệ thống thuế ngày càng dựa nhiều hơn vào người lao động và hộ gia đình, thay vì doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Theo các quan chức ngân sách Quốc hội, xu hướng này khiến nguồn thu của chính phủ phụ thuộc nhiều hơn vào một loại thuế đang chiếm tỷ trọng ngày càng nhỏ trong tổng sản lượng kinh tế, khi nền kinh tế toàn cầu biến động và lực lượng lao động Mỹ nhanh chóng bước vào giai đoạn nghỉ hưu.
Gánh nặng thuế cũng ngày càng nghiêng về các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình, thay vì nhóm có thu nhập cao nhất.
Từ lâu, phe bảo thủ Mỹ cho rằng thuế suất thấp hơn và sự can thiệp ít hơn của chính phủ sẽ thúc đẩy đầu tư và tăng trưởng. Theo lập luận này, tăng trưởng kinh tế sẽ tạo thêm nguồn thu thuế, giảm nhu cầu chi cho các chương trình xóa đói giảm nghèo và cuối cùng giúp quy mô nền kinh tế vượt xa mức nợ công. Đây cũng là chiến lược mà ông Trump nhiều lần nhắc lại.
Ông cho rằng các chính sách của mình có thể giúp sản lượng kinh tế Mỹ tăng 20% mỗi năm. Đây là mức tăng trưởng từng xảy ra chỉ một lần kể từ năm 1947, khi nền kinh tế Mỹ phục hồi mạnh trong quý III/2020 sau khi các biện pháp phong tỏa vì COVID 19 được dỡ bỏ.
Quan điểm lạc quan của ông Trump trái ngược với nhận định của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Kevin Warsh tại cuộc họp các bộ trưởng tài chính G20 ở Bắc Carolina đầu tuần này.
Ông Warsh cho rằng mức đầu tư kỷ lục đang đổ vào trí tuệ nhân tạo và các công ty công nghệ lớn cho thấy nguồn vốn đang trở nên khan hiếm. Điều này buộc các chính phủ và những doanh nghiệp dẫn đầu làn sóng đầu tư vào AI phải cạnh tranh để thu hút dòng vốn mới, qua đó đẩy lãi suất lên cao và làm trầm trọng thêm những vấn đề tài chính của chính phủ.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump từng nói rằng các đợt cắt giảm thuế sẽ đi kèm với việc giảm chi tiêu quy mô lớn. Ông cũng giao cho tỷ phú Elon Musk lãnh đạo Bộ Hiệu quả Chính phủ Mỹ, cơ quan sau đó đã được giải thể.
Ông Musk cam kết cắt giảm 2 nghìn tỷ USD khỏi ngân sách liên bang. Cuối cùng, cơ quan này báo cáo đã tiết kiệm được 110 tỷ USD. Tuy nhiên, Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ cho rằng con số này dựa trên nhiều tuyên bố phóng đại hoặc không thể kiểm chứng.
Các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức chính quyền Trump cho rằng Nhà Trắng chưa nhận được đủ sự ghi nhận cho những tiến bộ kinh tế và các biện pháp nhằm giảm giá tiêu dùng. Theo họ, những chính sách này cuối cùng có thể góp phần cải thiện tình hình tài chính của đất nước.
Tuy nhiên, ông William Emmons, cựu Phó Chủ tịch hệ thống của Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis, cho rằng các chính sách của ông Trump đã khiến tình hình tài chính vốn đã khó khăn của Mỹ trở nên nghiêm trọng hơn.
“Ông ấy thừa hưởng một tình hình tồi tệ. Chẳng ai ngạc nhiên khi ngân sách lúc đó rất khó khăn, cả vào năm 2016 khi ông ấy nhậm chức và hiện nay. Ông ấy đã khiến tình hình vốn đã tồi tệ càng thêm trầm trọng”, ông Emmons nói.
Tags:
(VNF) - Trung Quốc vừa chấm dứt ưu đãi miễn thuế kéo dài hơn 30 năm đối với cổ tức trả cho cá nhân nước ngoài, áp mức thuế 20% từ ngày 1/9. Động thái mới cho thấy Bắc Kinh đang tiếp tục mở rộng “lưới thuế”, nhằm bịt các kẽ hở và đưa nhiều dòng thu nhập hơn vào phạm vi quản lý.
(VNF) - Sự hình thành một thị trường tiền tệ đa cực thực sự phụ thuộc vào việc các chính phủ có sẵn sàng đón nhận công nghệ mới và củng cố thị trường tài chính hay không.
(VNF) - Bắc Kinh đặt mục tiêu khôi phục niềm tin của người mua nhà, chấp nhận những tác động tài chính trong ngắn hạn đối với một số chủ đầu tư để đổi lấy sự ổn định của thị trường trong dài hạn.
(VNF) - (VNF) - John Ternus tiếp quản vị trí CEO Apple từ Tim Cook trong bối cảnh tập đoàn đối mặt sức ép lớn trong cuộc đua AI và bài toán tăng trưởng mới.
(VNF) - Các chuyên gia nhận định “chu kỳ siêu tăng trưởng” kéo dài nhiều thập kỷ của thị trường bất động sản Úc có thể đang đi đến hồi kết.
(VNF) - Trung Quốc đang mở ra một "cú sốc" mới với thế giới, khi các mô hình AI mã nguồn mở, chi phí thấp ngày càng phổ biến, tạo sức ép lên các đối thủ Mỹ và mở rộng ảnh hưởng công nghệ của Bắc Kinh ra toàn cầu.
(VNF) - Đồng yên đang chịu thêm áp lực khi những tín hiệu cứng rắn từ các quan chức Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất, qua đó thu hẹp triển vọng chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật Bản dịch chuyển theo hướng có lợi cho đồng tiền Nhật. Trong khi đó, Tokyo vừa chi kỷ lục 98,7 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên nhưng hiệu quả đảo chiều xu hướng giảm giá vẫn khá hạn chế.
(VNF) - Theo dữ liệu mới từ PitchBook, trong số 13.509 công ty được các quỹ đầu tư vốn tư nhân (PE) tại Mỹ hậu thuẫn, khoảng 33,8% đã được nắm giữ từ 5 năm trở lên. Điều này có nghĩa hơn 4.500 công ty được PE rót vốn đang mắc kẹt trong tình trạng “xác sống”, tức vẫn tồn tại nhưng khó tăng trưởng và chưa thể được thoái vốn.
(VNF) - Tại các trung tâm công nghệ ở châu Phi, ngày càng nhiều nhà phát triển lựa chọn các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) giá rẻ, được cung cấp miễn phí của Trung Quốc thay vì những mô hình mạnh hơn của Mỹ. Xu hướng này cho thấy cuộc cạnh tranh AI toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mới, khi giá thành, khả năng tùy chỉnh và quyền kiểm soát công nghệ có thể quan trọng không kém sức mạnh của mô hình AI.
(VNF) - Lập trường thận trọng của Trung Quốc kể từ hội nghị thượng đỉnh giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump hồi tháng 5 đang đứng trước sức ép ngày càng lớn. Những động thái mới của Washington có thể đẩy sự kiềm chế của Bắc Kinh đến giới hạn.
(VNF) - Nhật Bản tung khoản tiền kỷ lục 96,5 tỷ USD để kéo đồng yên khỏi đáy 4 thập kỷ, nhưng hiệu quả nhanh chóng phai nhạt khi đồng nội tệ lại vượt mốc 160 yên/USD.
(VNF) - Các biện pháp mới nhằm bảo vệ người mua nhà, phù hợp với định hướng của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của nước này.
(VNF) - Lời ám chỉ của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh tại Jackson Hole về khả năng tăng lãi suất đi ngược mong muốn hạ chi phí vay của Tổng thống Donald Trump.
(VNF) - Trung Quốc đang biến thị trường vốn khổng lồ thành đòn bẩy mới cho cuộc đua AI, trong nỗ lực vượt qua những hạn chế về công nghệ và thu hẹp khoảng cách với Mỹ.
(VNF) - Thỏa thuận dàn xếp trị giá tới 18 tỷ USD của Meta đã gửi lời cảnh báo mạnh mẽ đến các đối thủ như TikTok và YouTube. Sau khi vụ kiện mang tính bước ngoặt khép lại, sự chú ý đang chuyển sang toàn ngành mạng xã hội.
(VNF) - Bitcoin và nhiều tài sản mã hóa chịu áp lực sau thông điệp cứng rắn tại Jackson Hole 2026 từ Chủ tịch Fed Kevin Warsh
(VNF) - Giá vàng đang tăng mạnh khi nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến núi nợ của các nền kinh tế lớn. Theo một chiến lược gia, áp lực nợ công, nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương và nguy cơ phá giá tiền tệ có thể tiếp tục trở thành những lực đẩy quan trọng đối với kim loại quý này.
(VNF) - Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, “quyền lực mềm” của Mỹ là sức hút của phim ảnh và âm nhạc, giúp nước này chiếm được tình cảm và sự ủng hộ của người dân ở nước ngoài. Ngày nay, trong kỷ nguyên kỹ thuật số, Trung Quốc đang thúc đẩy một loại quyền lực mềm rất khác: công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở với chi phí thấp.
(VNF) - Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh phát tín hiệu cứng rắn hơn về lạm phát tại hội nghị Jackson Hole 28/8, cho rằng Fed sẽ còn “nhiều việc phải làm” nếu lạm phát cơ bản không tiến đủ nhanh về mục tiêu 2%. Thông điệp này lập tức khiến thị trường nâng kỳ vọng Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 9.
(VNF) - Bitcoin liên tục thử thách vùng 81.000 USD trong hai ngày qua nhưng chưa thể bứt phá dứt khoát, dù các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ vẫn hút gần 475 triệu USD.
(VNF) - Qualcomm hướng tới đưa Việt Nam trở thành trung tâm R&D AI lớn thứ ba toàn cầu của tập đoàn, trong khi Samsung tiếp tục mở rộng đầu tư công nghệ cao và R&D, thúc đẩy Việt Nam từ cứ điểm sản xuất thành trung tâm công nghệ mới.
(VNF) - Sau một thời gian chuyển hướng sang Hồng Kông, Dubai và Tokyo, giới nhà giàu Trung Quốc đang quay lại Singapore khi yêu cầu về sự ổn định, an toàn tài sản và khả năng dự đoán ngày càng được đặt lên hàng đầu.
(VNF) - Giá đồng lập kỷ lục mới tại New York và tiến sát đỉnh lịch sử ở London, khi nguồn cung ngày càng khó theo kịp nhu cầu từ AI, lưới điện và điện khí hóa. Nguy cơ áp thuế của Mỹ càng làm thị trường thêm căng thẳng.
(VNF) - Giới nhà giàu đang đẩy mạnh gom vàng, coi kim loại quý này như một “tấm khiên” trước bất ổn địa chính trị, rủi ro tài chính và những lo ngại về sức mạnh của USD. Không chỉ gia tăng lượng nắm giữ, họ còn chuyển từ ETF sang vàng vật chất, đẩy nhu cầu lưu trữ tăng vọt và khiến các hầm chứa trên toàn cầu nhanh chóng kín chỗ.
(VNF) - Trung Quốc vừa chấm dứt ưu đãi miễn thuế kéo dài hơn 30 năm đối với cổ tức trả cho cá nhân nước ngoài, áp mức thuế 20% từ ngày 1/9. Động thái mới cho thấy Bắc Kinh đang tiếp tục mở rộng “lưới thuế”, nhằm bịt các kẽ hở và đưa nhiều dòng thu nhập hơn vào phạm vi quản lý.
(VNF) - Tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên dài gần 66km, nối TP. Huế với TP. Đà Nẵng, đang được hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau khi cơ bản hoàn thành mở rộng lên 4 làn xe.
