'Dư địa chính sách tiền tệ hạn hẹp, cần mở rộng chính sách tài khoá'

Trao đổi với báo chí nhân dịp năm mới và đón Tết Bính Ngọ 2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Thanh Hà đã có những đánh giá về vai trò điều phối giữa chính sách tiền tệ - tài khoá - thị trường vốn và định hướng phối hợp trong năm 2026.

Theo Phó Thống đốc, chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa là hai chính sách sách vô cùng quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô.

Chính sách tiền tệ có vai trò trực tiếp và gián tiếp trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Việc điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng tác động vào tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu, trực tiếp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, việc kiểm soát lạm phát tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Thực tế tại Việt Nam cũng như kinh nghiệm quốc tế cho thấy chính sách tiền tệ cần ưu tiên mục tiêu dài hạn là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Chính sách tài khóa với công cụ chi tiêu tài khóa, đầu tư công, và điều chỉnh các sắc thuế tác động trực tiếp vào tiêu dùng, đầu tư, thu hút FDI, xuất khẩu của quốc gia, theo đó là tổng cầu, tăng trưởng kinh tế. Một vai trò quan trọng nữa trong chi tiêu ngân sách đối với tăng trưởng là thông qua “hiệu ứng vốn mồi” như: triển khai các dự án đầu tư công sẽ kéo theo đầu tư tư nhân, tạo công ăn việc làm và kích thích tiêu dùng.

"Có thể nói chính sách tài khóa có vai trò rất lớn trong thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế. Cùng với chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, các chính sách thúc đẩy phát triển thị trường vốn (thị trường cổ phiếu, trái phiếu) cũng đóng vai trò là “xương sống” của nền kinh tế, giúp huy động vốn trung, dài hạn hiệu quả cho doanh nghiệp, Chính phủ để đầu tư sản xuất, cơ sở hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Qua đó góp phần phân bổ nguồn lực hiệu quả và tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, hướng tới một hệ thống tài chính đa dạng, minh bạch, an toàn và bền vững", Phó Thống đốc khẳng định.

Thực tế, trong những năm qua, công tác phối hợp chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác được NHNN và các bộ, ngành phối hợp triển khai chặt chẽ. NHNN thường xuyên phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để triển khai hiệu quả các giải pháp tài khóa, tiền tệ; chủ động, tích cực phối hợp trao đổi các thông tin về thị trường tiền tệ, thị trường trái phiếu Chính phủ, việc điều hành ngân quỹ nhà nước, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại… để tăng cường sự phối hợp giữa điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa nhằm thực hiện các mục tiêu về kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

NHNN cũng tích cực phối hợp với Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện cơ sở pháp lý về chính sách phát triển thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu Chính phủ…

Những kết quả tích cực của chính sách tiền tệ trong việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao vị thế đối ngoại là căn cứ quan trọng để các tổ chức này tăng mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia cho Việt Nam; qua đó, tạo điều kiện để Bộ Tài chính phát hành thành công trái phiếu Chính phủ trên thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời, thu hút nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường.

Phó Thống đốc cho hay, bước sang năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà Quốc hội, Chính phủ đề ra, cần tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ tích cực lẫn nhau giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác để phát huy hiệu quả và thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong đó, trọng tâm là nâng cao chất lượng phối hợp giữa các chính sách trên cơ sở bám sát diễn biến thực tiễn, chia sẻ thông tin kịp thời, đồng thời phát huy đúng vai trò của từng chính sách để hướng tới phát triển bền vững.

"Trong bối cảnh dư địa của chính sách tiền tệ được đánh giá là rất hạn hẹp như hiện nay, cần tập trung ưu tiên mở rộng chính sách tài khóa có trọng tâm, trọng điểm, là trụ cột để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ hiệu quả cho chính sách tiền tệ. Ngoài ra, cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp thúc đẩy sự phát triển an toàn, bền vững của thị trường vốn trở thành kênh cung ứng vốn trung, dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế, qua đó đảm bảo đáp ứng tốt nhu cầu vốn cho tăng trưởng cao thời gian tới", Phó Thống đốc khẳng định.

Năm 2026, kinh tế thế giới và khu vực được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro như tăng trưởng thấp, biến động địa chính trị, chính sách tiền tệ của các nước lớn khó dự đoán, cùng xu hướng phân mạnh thương mại toàn cầu, biến đổi khí hậu và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ…. Nền kinh tế Việt Nam với độ mở cao sẽ chịu tác động trực tiếp, trong khi yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao đi đôi với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, điều hành chính sách tiền tệ của NHNN sẽ tiếp tục kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững; phát huy bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 2021-2025 để có quyết định điều hành đồng bộ các công cụ và giải pháp với thời điểm và liều lượng hợp lý, phù hợp với bối cảnh thực tiễn.

Chính sách tiền tệ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố các cân đối lớn của nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa tăng nhanh năng suất lao động - động lực chính cho tăng trưởng.

Ngoài ra, NHNN tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tăng cường rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, đảm bảo chặt chẽ, an toàn.

Cùng với đó, thể chế pháp luật ngân hàng cũng tiếp tục được hoàn thiện để đảm bảo cơ sở pháp lý đồng bộ, thuận lợi cho điều hành chính sách tiền tệ, thúc đẩy phát triển thị trường tiền tệ và hội nhập quốc tế.

Song song đó, NHNN cũng chú trọng thực hiện các giải pháp như nâng cao năng lực thanh tra, giám sát, kiểm tra các lĩnh vực rủi ro, nợ xấu, đảm bảo an toàn và lành mạnh hệ thống tổ chức tín dụng, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường năng lực quản trị và bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thanh toán.