Saeki: Chuỗi siêu thị Nhật có 56 siêu thị ở quê nhà muốn mở 100 điểm tại Việt Nam

Saeki Selva Holdings, doanh nghiệp bán lẻ thực phẩm có trụ sở tại Tokyo, đang chuẩn bị cho lần đầu tiên bước ra thị trường nước ngoài và Việt Nam được chọn làm điểm đến đầu tiên. Theo Nikkei Asia, Saeki dự kiến mở cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam trong vòng 3 năm tới, trước hết tập trung vào các siêu thị quy mô nhỏ tại TP.HCM, phục vụ nhóm khách hàng trung lưu. Mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp là xây dựng mạng lưới lên tới 100 cửa hàng.

Theo website của tập đoàn, hệ thống hiện có 56 cửa hàng tại Nhật Bản, hoạt động tại Tokyo cùng một số tỉnh như Kanagawa, Saitama, Yamanashi, Shizuoka, Shimane, Tottori, Ibaraki và Chiba. Nếu hoàn thành kế hoạch, riêng mạng lưới của Saeki tại Việt Nam sẽ có quy mô gần gấp đôi toàn bộ hệ thống Saeki đang vận hành tại Nhật.

Saeki đã lập công ty tại Việt Nam, đào tạo nhân sự từ trước khi mở cửa hàng

Ngày 1/6/2026, tập đoàn thông báo đã thành lập pháp nhân tại Việt Nam nhằm "thúc đẩy hoạt động kinh doanh và bảo đảm nguồn nhân lực". Công ty con được Saeki sở hữu 100%, cho thấy ít nhất trong giai đoạn chuẩn bị, doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn tự xây dựng bộ máy thay vì bắt đầu bằng một liên doanh với đối tác trong nước.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cách Saeki chuẩn bị đội ngũ vận hành. Thay vì chờ có cửa hàng mới tuyển người, tập đoàn đang đào tạo lao động Việt Nam ngay trong hệ thống siêu thị tại Nhật Bản.

Theo Nikkei, tính đến tháng 8/2026, Saeki có 138 lao động nước ngoài theo chương trình thực tập kỹ năng và các diện lưu trú tương tự. Riêng tháng 6, doanh nghiệp tiếp nhận khoảng 20 thực tập sinh, số lượng lớn nhất từ trước đến nay, trong đó phần lớn đến từ Việt Nam.

Những lao động này dự kiến trải qua ít nhất ba năm làm việc tại các cửa hàng Nhật Bản, học từ chế biến thực phẩm ăn liền, thịt, thủy sản đến những quy trình căn bản trong vận hành siêu thị. Sau khi trở về Việt Nam, họ có thể tiếp tục được đào tạo về quản lý quầy hàng, phát triển sản phẩm và điều hành cửa hàng.

Ông Kenshi Yamamoto, Giám đốc điều hành cấp cao phụ trách phát triển nhân lực của Saeki, cho biết thông thường phải mất khoảng 10 năm để đào tạo một người có khả năng quản lý toàn bộ cửa hàng, bao gồm cả nhân sự và tài chính. Tuy nhiên, nếu tốc độ mở rộng tại Việt Nam nhanh hơn dự kiến, lộ trình này có thể được rút ngắn để đưa nhân sự địa phương lên các vị trí quản lý sớm hơn.

Trong giai đoạn đầu, nhân sự Nhật Bản sẽ tham gia hỗ trợ khai trương và vận hành cửa hàng. Về dài hạn, Saeki muốn đội ngũ người Việt trực tiếp quản lý hệ thống tại Việt Nam.

Cách làm này phần nào cho thấy Saeki không xem Việt Nam đơn thuần là nơi xuất khẩu mô hình siêu thị Nhật Bản. Chủ tịch Yukihiko Saeki cho biết Việt Nam là "giai đoạn đầu" trong chiến lược mở rộng sang Đông Nam Á. Tập đoàn muốn kết hợp kinh nghiệm quản lý vệ sinh của siêu thị Nhật với văn hóa ăn uống và lối sống tại địa phương.

Điều này cũng phù hợp với mô hình kinh doanh mà Saeki theo đuổi tại Nhật. Thay vì tập trung vào các đại siêu thị quy mô lớn, tập đoàn phát triển những siêu thị thực phẩm gắn với từng cộng đồng địa phương. Quan điểm của Saeki là khẩu vị và văn hóa thực phẩm khác nhau giữa các vùng, do đó các công ty thành viên được tổ chức theo từng khu vực để bám sát nhu cầu của người tiêu dùng sở tại.

Saeki hiện đặt mục tiêu đưa doanh thu toàn tập đoàn lên 100 tỷ yen, đồng thời từng công bố kế hoạch hướng tới niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo.

Một điểm khác cũng đáng lưu ý là lịch sử phát triển của Saeki gắn khá nhiều với hoạt động mua bán – sáp nhập. Năm 2000, doanh nghiệp thành lập Fresh Power Okajima để tiếp nhận mảng siêu thị của Okajima; năm 2004 đưa doanh nghiệp vận hành siêu thị Tanbo Haratoku thành công ty con; năm 2009 mua lại 7 cửa hàng của Maruhei Store; năm 2013 hợp nhất quản lý với Selva; và năm 2020 tiếp tục đưa Marudai, một doanh nghiệp siêu thị tại Kanagawa, thành công ty con sở hữu toàn bộ vốn.

Tham vọng 100 cửa hàng giữa cuộc đua bán lẻ thực phẩm Việt Nam

Thời điểm Saeki chuẩn bị mở rộng sang Việt Nam cũng khá đáng chú ý về mặt pháp lý. Ngày 3/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 342/2026/NĐ-CP về hoạt động mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 18/10/2026.

Theo quy định mới, kiểm tra nhu cầu kinh tế – thường được gọi là ENT – đối với việc thành lập cơ sở bán lẻ ngoài cửa hàng đầu tiên được đặt ra đối với nhà đầu tư đến từ quốc gia hoặc vùng lãnh thổ không tham gia điều ước quốc tế mà Việt Nam có cam kết bãi bỏ ENT.

Nhật Bản và Việt Nam đều là thành viên CPTPP. Cam kết CPTPP của Việt Nam quy định ENT được bãi bỏ sau 5 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực với Việt Nam vào ngày 14/1/2019. Điều này có ý nghĩa đáng kể đối với những nhà bán lẻ Nhật Bản muốn phát triển mạng lưới nhiều điểm bán, bởi ENT từng là một trong những thủ tục cần tính tới khi mở cơ sở thứ hai trở đi.

Với kế hoạch lên tới 100 cửa hàng, khả năng nhân rộng mô hình nhanh hay chậm sẽ có ý nghĩa lớn đối với Saeki. Doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng các điều kiện đầu tư, cấp phép bán lẻ, mặt bằng, an toàn thực phẩm và nhiều quy định khác, nhưng môi trường pháp lý đang thuận lợi hơn đối với nhà đầu tư đến từ các quốc gia có cam kết bãi bỏ ENT như Nhật Bản.

Dẫu vậy, pháp lý chỉ là một phần của bài toán. Saeki sẽ bước vào thị trường mà các doanh nghiệp nội địa đã xây dựng mạng lưới hàng nghìn điểm bán, trong khi những tập đoàn Nhật Bản đi trước như AEON đã có thời gian dài xây dựng thương hiệu, nguồn cung và hệ thống hậu cần.

Vì vậy, lợi thế cạnh tranh của Saeki nhiều khả năng không nằm ở việc đơn thuần bán "hàng Nhật". Nikkei cho biết các cửa hàng dự kiến có quy mô nhỏ, tập trung trước hết tại TP.HCM và hướng vào nhóm khách hàng trung lưu. Cách tiếp cận này khiến Saeki gần với mô hình siêu thị thực phẩm khu dân cư hơn là một đại siêu thị hay trung tâm thương mại.

Trong thị trường như vậy, doanh nghiệp Nhật sẽ phải cạnh tranh trực tiếp về giá, vị trí, thực phẩm tươi sống, đồ ăn chế biến sẵn và mức độ tiện lợi với những hệ thống đã phủ dày các khu dân cư.

Saeki dường như cũng nhận thức rõ điều này. Triết lý vận hành của tập đoàn tại Nhật vốn dựa trên việc thích nghi với văn hóa thực phẩm từng địa phương, thay vì áp dụng một danh mục hàng hóa giống nhau ở mọi nơi. Nếu mô hình đó được giữ lại tại Việt Nam, hệ thống tương lai có thể mang dáng dấp của một chuỗi siêu thị thực phẩm Việt Nam vận hành theo tiêu chuẩn quản lý Nhật Bản, thay vì một chuỗi chuyên bán thực phẩm nhập khẩu Nhật.

Cơ hội mà Saeki nhìn thấy nằm ở quá trình chuyển dịch từ bán lẻ truyền thống sang hiện đại. Nikkei dẫn số liệu Euromonitor cho biết các cửa hàng tạp hóa truyền thống vẫn chiếm khoảng 83% thị trường bán lẻ thực phẩm nói chung tại Việt Nam. Cùng với thu nhập tăng lên, nhu cầu đối với siêu thị và những điểm bán có chất lượng hàng hóa, vệ sinh cũng như dịch vụ được tiêu chuẩn hóa được kỳ vọng tiếp tục mở rộng.

Tuy nhiên, mục tiêu 100 cửa hàng vẫn là một tham vọng lớn đối với một doanh nghiệp hiện chỉ vận hành hơn 50 siêu thị tại Nhật Bản. Saeki chưa công bố tổng số vốn dành cho Việt Nam, vị trí cửa hàng đầu tiên, diện tích cụ thể của từng điểm bán hay thời hạn hoàn thành toàn bộ mạng lưới.

Khoảng cách từ pháp nhân ban đầu tới 100 siêu thị vì vậy vẫn còn rất dài. Nhưng các bước đi từ lập công ty tại Việt Nam, xây dựng nguồn nhân sự người Việt ngay tại Nhật và chuẩn bị một mô hình quản lý có thể nội địa hóa cho thấy đây không còn đơn thuần là một cuộc khảo sát thị trường.

Chủ tịch Yukihiko Saeki xác định Việt Nam là bước đầu tiên trong kế hoạch tiến vào Đông Nam Á. Nếu chiến lược thành công, Việt Nam không chỉ trở thành thị trường nước ngoài đầu tiên của Saeki, mà còn có thể là nơi một nhà bán lẻ địa phương của Nhật Bản xây dựng mạng lưới lớn hơn cả hệ thống tại quê nhà, trước khi tiếp tục tìm đường sang các thị trường khác trong khu vực.