Samsung và bước chuyển chiến lược tại Việt Nam

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Samsung có kế hoạch đầu tư thêm 1 tỷ USD vào Việt Nam trong năm 2026, tập trung vào các lĩnh vực điện tử, màn hình và linh kiện điện cơ.

Ngày 27/8, Tổng Giám đốc điều hành kiêm Trưởng bộ phận Trải nghiệm thiết bị (DX) của Samsung Electronics, ông Roh Tae Moon, đã có cuộc gặp với Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hà Nội. Đây là chuyến thăm thứ hai của ông Roh tới Việt Nam trong khoảng 3 tháng. Hai bên đã trao đổi về hoạt động của Samsung tại Việt Nam, kế hoạch đầu tư trong thời gian tới, công nghệ tiên tiến, R&D và phát triển nguồn nhân lực.

Trong chuyến thăm trước đó vào tháng 5, ông Roh tập trung vào hoạt động sản xuất khi tới thăm các cơ sở do những nhà cung cấp của Samsung vận hành, đồng thời xem xét các sáng kiến tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất.

Chuyến thăm mới nhất cho thấy quan hệ giữa Samsung và Việt Nam đang đứng trước một bước chuyển quan trọng. Sau gần 2 thập kỷ phát triển Việt Nam thành cứ điểm sản xuất smartphone quy mô lớn, tập đoàn Hàn Quốc đang mở rộng sang các lĩnh vực và công đoạn có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng.

Kim ngạch xuất khẩu smartphone vượt 500 tỷ USD

Samsung Electronics bắt đầu sản xuất điện thoại thông minh tại Việt Nam từ tháng 4/2009. Đến cuối tháng 6/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu từ các nhà máy sản xuất thiết bị di động của Samsung tại Bắc Ninh và Thái Nguyên đã vượt 500 tỷ USD.

Các nhà máy Samsung tại Việt Nam hiện sản xuất khoảng một nửa sản lượng smartphone toàn cầu của tập đoàn, đưa Việt Nam trở thành một trong những cứ điểm sản xuất quan trọng nhất của dòng thiết bị Galaxy.

Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7 vừa qua, Samsung Việt Nam đạt doanh thu khoảng 44 tỷ USD và kim ngạch xuất khẩu khoảng 39 tỷ USD, duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số.

Trong khi đó, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong cùng kỳ đạt khoảng 319,5 tỷ USD. Như vậy, riêng kim ngạch xuất khẩu của Samsung tương đương khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của cả nước.

Tổng vốn đầu tư lũy kế của Samsung tại Việt Nam hiện đạt khoảng 24 tỷ USD, tính từ khi tập đoàn bắt đầu sản xuất tại đây cách đây 17 năm.

Quy mô hoạt động trên cho thấy hệ sinh thái sản xuất smartphone của Samsung tại Việt Nam đã đạt mức độ trưởng thành cao. Trong vòng đầu tư tiếp theo, tập đoàn đang ngày càng hướng tới các hoạt động sản xuất bán dẫn, linh kiện công nghệ cao và R&D.

Samsung cũng đang đẩy mạnh hợp tác giữa Trung tâm R&D tại Hà Nội với các trường đại học Việt Nam nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong những lĩnh vực như phần mềm, bán dẫn và kỹ thuật.

Kiểm thử chip, FC-BGA và OLED ngày càng quan trọng

Hãng tin Reuters mới đây dẫn thông tin cho hay Samsung Electronics dự kiến đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD vào một cơ sở kiểm thử chất bán dẫn tại Thái Nguyên.

Công tác xây dựng cơ sở này đã được triển khai tại một khu công nghiệp cách Hà Nội khoảng 60km về phía Bắc, với kế hoạch đưa nhà máy vào hoạt động từ tháng 11/2027. Đây sẽ là cơ sở kiểm thử chip chuyên dụng đầu tiên của Samsung tại Việt Nam, tập trung xử lý các sản phẩm bộ nhớ DRAM và NAND.

Dự án sẽ mở rộng vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn của Samsung sang khâu hậu kỳ (back-end), bổ sung hoạt động kiểm thử chip vào hệ sinh thái sản xuất điện tử quy mô lớn mà tập đoàn đã xây dựng tại đây.

Samsung Electro-Mechanics (Semco) cũng đang mở rộng hoạt động sản xuất chất nền bán dẫn cao cấp tại Việt Nam.

Nhà sản xuất linh kiện này đã quyết định đầu tư khoảng 1,2 tỷ USD vào hoạt động tại Việt Nam nhằm nâng công suất sản xuất chất nền FC-BGA (flip-chip ball grid array). Công ty đã nhận được giấy chứng nhận đăng ký đầu tư liên quan đến dự án sản xuất FC-BGA phục vụ các ứng dụng điện toán hiệu năng cao.

Semco hiện đã sản xuất chất nền FC-BGA tại Việt Nam. Vì vậy, khoản đầu tư mới là bước mở rộng cơ sở sản xuất hiện hữu, thay vì một dự án gia nhập lĩnh vực kinh doanh mới.

Chất nền FC-BGA có nhiệm vụ kết nối các bộ xử lý hiệu năng cao với bảng mạch in. Linh kiện này ngày càng đóng vai trò quan trọng trong máy chủ và các hệ thống điện toán khác, trong bối cảnh độ phức tạp của chip và yêu cầu về hiệu năng ngày càng tăng.

Samsung Display cũng đang triển khai chiến lược tương tự khi mở rộng sang những phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn.

Năm 2024, công ty công bố khoản đầu tư bổ sung 1,8 tỷ USD tại Bắc Ninh để xây dựng nhà máy sản xuất màn hình OLED, hướng tới các sản phẩm màn hình dành cho ô tô và thiết bị công nghệ.

Khi đặt cạnh nhau, các dự án trên đang tạo nên một hệ sinh thái sản xuất đa dạng hơn của Samsung tại Việt Nam. Smartphone vẫn là nền tảng trong hoạt động của tập đoàn, trong khi OLED bổ sung mảng màn hình công nghệ cao, FC-BGA đưa Việt Nam vào sâu hơn trong lĩnh vực chất nền bán dẫn, còn dự án tại Thái Nguyên sẽ mở ra hoạt động kiểm thử chuyên dụng đối với chip nhớ.

Trung tâm R&D của Samsung tại Hà Nội bổ sung thêm một lớp quan trọng cho chiến lược này, khi vừa hỗ trợ phát triển công nghệ, vừa đào tạo nguồn nhân lực song song với hoạt động sản xuất.

Việt Nam muốn tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng Samsung

Về phía Việt Nam, Chính phủ đang tìm cách đưa nền kinh tế vượt ra khỏi vai trò truyền thống là một điểm đến sản xuất có chi phí cạnh tranh.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đề nghị Samsung mở rộng đầu tư vào công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo và R&D, đồng thời tăng cường hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu của Việt Nam.

Việt Nam cũng kỳ vọng Samsung hỗ trợ các nhà cung cấp trong nước nâng cao năng lực công nghệ và quản trị, qua đó giúp các doanh nghiệp này không chỉ cung ứng cho các nhà máy Samsung tại Việt Nam mà còn có thể tham gia vào chuỗi cung ứng của tập đoàn tại Hàn Quốc và trên toàn cầu.

Chính phủ đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong các lĩnh vực như bán dẫn, trung tâm dữ liệu, chuyển đổi số và những ngành công nghệ tiên tiến khác, nhằm đưa nền tảng công nghiệp của Việt Nam tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.

Đối với Samsung, vai trò chủ đạo của Việt Nam trong 17 năm qua là một cứ điểm sản xuất quy mô lớn, phục vụ mạng lưới xuất khẩu các sản phẩm Galaxy trên toàn cầu.

Tuy nhiên, kiểm thử bán dẫn, FC-BGA, OLED và R&D đang nổi lên như những trụ cột phát triển tiếp theo trong hệ sinh thái Samsung tại Việt Nam.

Với Việt Nam, thách thức giờ đây không chỉ nằm ở việc thu hút thêm vốn đầu tư, mà còn ở khả năng biến dòng vốn này thành động lực để nâng cao năng lực của các nhà cung cấp trong nước, phát triển lực lượng lao động có kỹ năng cao và từng bước hình thành năng lực công nghệ sâu hơn.