Sau Ấn Độ, thêm 1 nước châu Á ‘xuống tay’ với vàng

Chấm dứt hoàn toàn cơ chế miễn thuế nhập khẩu vàng thỏi

Theo chính sách mới, Malaysia sẽ áp mức thuế hải quan 10% đối với vàng thỏi vật chất đạt tiêu chuẩn của Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA), bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/6/2026. Quy định này đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn cơ chế miễn thuế nhập khẩu vàng thỏi vốn được duy trì suốt nhiều năm qua.

Đây được xem là bước ngoặt lớn trong chính sách của Malaysia đối với kim loại quý, bởi trước đó nước này chưa từng áp thuế nhập khẩu hay xuất khẩu đối với vàng thỏi hoặc trang sức vàng.

Loại vàng bị đánh thuế chủ yếu là vàng thỏi chuẩn LBMA – dòng vàng có độ tinh khiết 99,99%, đáp ứng tiêu chuẩn giao dịch bán buôn quốc tế được các ngân hàng trung ương, tổ chức đầu tư và các tập đoàn giao dịch lớn trên thế giới sử dụng. Đây cũng là loại vàng phổ biến nhất trong các tài khoản vàng do ngân hàng Malaysia cung cấp cho khách hàng.

Theo các báo cáo ban đầu, vàng thỏi không đạt chuẩn LBMA cùng toàn bộ trang sức vàng hiện chưa bị ảnh hưởng bởi chính sách mới. Điều này vô hình trung tạo ra một thị trường vàng “hai tầng” tại Malaysia, nơi vàng thỏi có độ tinh khiết cao nhất và được quốc tế công nhận phải chịu mức giá cao hơn do gánh thêm thuế, trong khi các loại vàng có độ tinh khiết thấp hơn không bị tác động.

Các ngân hàng phân phối vàng thỏi đạt chuẩn LBMA sẽ buộc phải cộng thêm phần thuế nhập khẩu vào giá bán lẻ. Điều đó khiến khoảng cách giữa giá vàng tại Malaysia và giá vàng giao ngay quốc tế có nguy cơ nới rộng đáng kể sau khi chính sách có hiệu lực.

Một số nguồn tin cho biết nhiều lô hàng vàng đã bị giữ tại hải quan hoặc phải chuyển hướng sang thị trường khác do chi phí phát sinh tăng mạnh. Trong bối cảnh giá vàng trong nước chưa tăng tương ứng, việc nhập khẩu vàng trở nên kém hiệu quả và khó đảm bảo lợi nhuận.

Ngân hàng Hồi giáo địa phương Bank Muamalat Malaysia, đơn vị cung cấp các sản phẩm đầu tư vàng, cho biết bất kỳ khoản thuế nhập khẩu 10% nào áp lên vàng thỏi cuối cùng cũng sẽ được tính vào chi phí mà khách hàng phải chịu.

Trong khi đó, người phát ngôn của Cục Hải quan Hoàng gia Malaysia cho biết Bộ Tài chính nước này sẽ tiến hành “tham vấn với ngành công nghiệp” liên quan đến hoạt động nhập khẩu các sản phẩm vàng đúc. Hiệp hội Vàng Malaysia cùng đại diện địa phương của Hội đồng Vàng Thế giới hiện từ chối đưa ra bình luận.

Giá vàng tăng mạnh lên mức kỷ lục hồi đầu năm đã thúc đẩy làn sóng quan tâm của giới đầu tư, đặc biệt tại châu Á. Tại Malaysia, nhiều ngân hàng nội địa đã ra mắt các sản phẩm đầu tư vàng trong năm qua, trong khi Loomis AB – công ty logistics chuyên về vàng thỏi – cũng mở thêm một kho lưu trữ gần thủ đô nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng.

Theo số liệu của Cục Thống kê Malaysia, tính đến tháng 4 năm nay, nước này đã nhập khẩu khoảng 9,7 tỷ ringgit (tương đương 2,5 tỷ USD) vàng phi tiền tệ.

Hiệu ứng dây chuyền từ Ấn Độ

Động thái của Malaysia diễn ra không lâu sau khi Ấn Độ, thị trường vàng bạc lớn thứ hai thế giới, thực hiện thay đổi mạnh tay đối với chính sách nhập khẩu kim loại quý, kéo theo hàng loạt tác động tới thị trường vàng bạc và tiền tệ nước này.

Các chuyên gia cho rằng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu kim loại quý nhằm bảo vệ dự trữ quốc gia đang làm dấy lên lo ngại về nguồn cung trong nước, cơ chế hình thành giá và định giá các quỹ ETF. Dù thuế nhập khẩu tăng mạnh, giá vàng và bạc trong nước ban đầu chỉ tăng khoảng 5 – 6%, thấp hơn mức tăng thuế khoảng 9%, chủ yếu nhờ lượng hàng tồn kho giá thấp vẫn còn trên thị trường.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ lượng hàng tồn kho được nhập khẩu trước đó với mức giá thấp hơn, cùng biên lợi nhuận còn tương đối lớn. Bên cạnh đó, người tiêu dùng Ấn Độ cũng chưa sẵn sàng chấp nhận cú sốc tăng giá quá mạnh trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, khi nguồn hàng giá rẻ dần cạn kiệt, giá vàng và bạc trong nước được dự báo sẽ phản ánh đầy đủ tác động của thuế nhập khẩu mới.

Một số nhà phân tích khác lại cho rằng các yếu tố kinh tế vĩ mô toàn cầu, bao gồm khả năng hạ nhiệt xung đột Iran, mới là động lực quan trọng hơn có thể đẩy giá kim loại quý tăng mạnh trong trung hạn.

Ngoài biến động giá, giới phân tích hiện đặc biệt chú ý tới nguy cơ gia tăng “phí bảo hiểm ETF”, khoản chênh lệch mà nhà đầu tư phải trả cao hơn giá trị tài sản ròng (NAV) thực tế của quỹ.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cảnh báo rằng làn sóng đầu cơ hoặc tâm lý mua vào hoảng loạn có thể khiến mức phí bảo hiểm của các quỹ ETF tăng vượt xa mức thông thường.

Giá dầu cũng là biến số được quan tâm đặc biệt. Các chuyên gia cho rằng giá dầu tăng có thể làm gia tăng kỳ vọng lạm phát và ảnh hưởng tới tâm lý thị trường. Tuy nhiên, trong lịch sử, dầu đắt đỏ thường giúp củng cố sức hấp dẫn của vàng như một công cụ phòng ngừa lạm phát.

Ấn Độ tính huy động vàng từ các đền thờ

Trong bối cảnh đó, một số giải pháp trong nước nhằm giảm áp lực nguồn cung và hạn chế tác động tiêu cực đang bắt đầu được đề xuất tại Ấn Độ.

Hiệp hội Vàng bạc và Trang sức Ấn Độ (IBJA) mới đây đề xuất thương mại hóa gần 1.000 tấn vàng đang nằm bất động trong các đền thờ, cho rằng động thái này có thể giúp giảm áp lực nhập khẩu đồng thời bảo vệ việc làm trong ngành kim hoàn.

“Vàng hiện là nguyên nhân gây thất thoát ngoại tệ lớn thứ hai của đất nước”, ông Nainesh Pachchigar, Chủ tịch IBJA bang Gujarat, cho biết. Mỗi năm, Ấn Độ nhập khẩu khoảng 800 tấn vàng.

Theo ông Pachchigar, nhiều quỹ tín thác và đền thờ hiện nắm giữ lượng vàng khổng lồ nhưng chưa được khai thác hiệu quả.

“Nhiều quỹ hiện đang sở hữu gần 1.000 tấn vàng nhàn rỗi. Chỉ cần một phần trong số đó được đưa vào lưu thông cũng sẽ tạo ra tác động rất đáng kể”, ông nói.

IBJA nhấn mạnh rằng họ không đề xuất chuyển giao vĩnh viễn số vàng này cho chính phủ, mà mong muốn xây dựng một cơ chế tiền tệ hóa có cấu trúc nhằm đưa lượng vàng đang “nằm chết” trở lại nền kinh tế chính thức.

Ông Pachchigar cũng kêu gọi các doanh nghiệp kim hoàn hạn chế hoạt động kinh doanh vàng thỏi nhằm kiềm chế nhu cầu đầu cơ.

“Chúng tôi đề nghị các nhà kim hoàn không tham gia giao dịch vàng thỏi và không bán trực tiếp vàng thỏi cho khách hàng. Chúng tôi cũng đề nghị không bán vàng thỏi có trọng lượng trên 5 gram", ông Pachchigar cho hay.

Theo ông, khuyến nghị này được đưa ra ngay sau khi chính phủ tăng thuế nhập khẩu nhằm hỗ trợ mục tiêu kiểm soát nhu cầu đầu cơ trên thị trường vàng.

“Việc bán trang sức vẫn có thể tiếp tục đối với các nhu cầu thực sự cần thiết như cưới hỏi hoặc nghi lễ, nhưng các giao dịch không thiết yếu cần được hạn chế”, ông cho biết thêm.

Ông Pachchigar cũng cảnh báo về nguy cơ tác động tiêu cực tới việc làm trong ngành kim hoàn, đặc biệt là nhóm lao động nhỏ lẻ và thợ thủ công vốn phụ thuộc lớn vào lĩnh vực này để mưu sinh.

“Nếu kế hoạch tiền tệ hóa vàng chùa cùng các biện pháp hỗ trợ khác được triển khai, việc làm trong ngành cũng sẽ được bảo vệ”, ông nói.

Trong khi đó, đồng rupee Ấn Độ, vấn đề cốt lõi khiến New Delhi phải tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, tiếp tục suy yếu mạnh.

Ngày 20/5, đồng rupee rơi xuống mức thấp kỷ lục 96,923 rupee đổi 1 USD và có thời điểm dao động quanh mốc 97 rupee đổi 1 USD trước khi hồi phục nhẹ trong các phiên sau đó.