Tái khởi động mỏ sắt Thạch Khê trong tháng 5/2026: ‘Khai tử’ mô hình cũ, làm dự án mới
Văn Tuân -
10/05/2026 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, số phận của mỏ sắt Mỏ sắt Thạch Khê – được xem là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn quyết định. Với yêu cầu xử lý dứt điểm trong tháng 5/2026, Chính phủ phát đi thông điệp cứng rắn: không thể tiếp tục để lãng phí tài nguyên quốc gia và hàng nghìn tỷ đồng vốn Nhà nước “chôn” dưới lòng đất suốt nhiều năm qua.
Điểm đáng chú ý nhất là phương án “khai tử” dự án cũ của Công ty Cổ phần Sắt Thạch Khê (TIC) để mở đường cho một dự án hoàn toàn mới, với nhà đầu tư có năng lực tài chính, công nghệ và cam kết môi trường cao hơn.
Chấm dứt dự án cũ để “gỡ nút thắt” kéo dài 15 năm
Tại cuộc họp mới đây về thực trạng và hướng xử lý dự án mỏ sắt Thạch Khê, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cùng đại diện các bộ, ngành, tỉnh Hà Tĩnh và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã thống nhất tinh thần xử lý dứt điểm toàn bộ tồn tại của dự án ngay trong tháng 5/2026 nhằm khép lại một dự án kéo dài quá lâu với hàng loạt hệ lụy về kinh tế - xã hội.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp với tỉnh Hà Tĩnh, một số bộ, ngành, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) sáng 7/5/2026 (Ảnh: VGP/Phương Nguyên)
Được cấp phép khai thác từ nhiều năm trước, mỏ sắt Thạch Khê từng được kỳ vọng trở thành “con gà đẻ trứng vàng” của ngành công nghiệp luyện kim Việt Nam với trữ lượng ước tính khoảng 544 triệu tấn. Tuy nhiên, kể từ khi phải tạm dừng khai thác vào năm 2011 do các lo ngại về môi trường, công nghệ khai thác, nguy cơ ảnh hưởng nguồn nước và năng lực tài chính của nhà đầu tư, dự án gần như rơi vào trạng thái bất động.
Hệ quả là hàng nghìn tỷ đồng vốn góp của các cổ đông, trong đó chủ lực là TKV, bị “mắc kẹt” suốt hơn 15 năm. Không chỉ nguồn lực Nhà nước bị lãng phí, hàng nghìn hộ dân trong vùng quy hoạch cũng phải sống trong cảnh “treo” quyền lợi: nhà cửa xuống cấp không thể sửa chữa, hạ tầng thiếu đồng bộ, đời sống và sinh kế bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Toàn cảnh khu vực Mỏ sắt Thạch Khê – dự án từng được kỳ vọng trở thành trung tâm khai khoáng, luyện kim lớn nhất cả nước nhưng đã “đắp chiếu” suốt hơn 15 năm qua.
Trong bối cảnh đó, việc chấm dứt pháp lý đối với dự án hiện hữu của TIC được xem là giải pháp bắt buộc để tháo gỡ toàn bộ “mớ bòng bong” tài chính và trách nhiệm kéo dài nhiều năm qua.
Theo giới phân tích, việc “đóng lại” một dự án đã lỗi thời về mô hình quản trị, công nghệ và năng lực triển khai là bước đi cần thiết để giải phóng nguồn lực, tạo nền tảng cho một chu kỳ đầu tư mới hiệu quả và bền vững hơn.
Tái khởi động bằng dự án mới với “chuẩn” cao hơn
Song song với việc xử lý dự án cũ, Chính phủ cũng đã định hình rõ định hướng tái khởi động mỏ sắt Thạch Khê bằng một dự án hoàn toàn mới.
Quan điểm xuyên suốt được đưa ra là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, nhưng cũng không thể để tài nguyên quốc gia tiếp tục bị bỏ hoang. Điều đó đồng nghĩa, dự án mới phải giải được bài toán mà hơn một thập kỷ trước chưa thể có lời giải: cân bằng giữa khai thác khoáng sản quy mô lớn với bảo vệ hệ sinh thái biển, nguồn nước ngầm và an toàn môi trường khu vực ven biển Bắc Trung Bộ.
Với trữ lượng ước tính khoảng 544 triệu tấn, Mỏ sắt Thạch Khê được đánh giá là một trong những mỏ sắt lớn nhất khu vực Đông Nam Á.
Yêu cầu được đặt ra với nhà đầu tư mới là đặc biệt khắt khe. Theo chỉ đạo của Chính phủ, doanh nghiệp tham gia phải là những tập đoàn có tiềm lực tài chính mạnh, hạn chế phụ thuộc vốn vay, đồng thời làm chủ công nghệ khai thác và chế biến sâu hiện đại.
Thay vì mô hình khai thác quặng thô như trước đây, dự án mới được định hướng gắn với tổ hợp luyện kim và chế biến sâu, tạo ra các sản phẩm thép chất lượng cao phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Đây được xem là hướng đi nhằm gia tăng giá trị tài nguyên, thay vì chỉ bán nguyên liệu thô với giá trị thấp.
Đặc biệt, các tiêu chuẩn về môi trường sẽ trở thành “điều kiện tiên quyết”, từ xử lý nước thải, kiểm soát phát thải đến công nghệ chống sạt lở tầng moong khai thác và bảo vệ nguồn nước ngầm ven biển.
Khu vực khai trường mỏ sắt Thạch Khê từng được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng nhưng phải dừng hoạt động từ năm 2011 do nhiều lo ngại về môi trường và kỹ thuật khai thác.
Về phía Hà Tĩnh, địa phương kỳ vọng việc tái khởi động dự án sẽ tạo cú hích lớn cho tăng trưởng kinh tế, tăng thu ngân sách, giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động và thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ phát triển.
Tuy nhiên, cùng với kỳ vọng là sự thận trọng lớn hơn sau những bài học kéo dài suốt 15 năm qua. Tỉnh Hà Tĩnh cũng kiến nghị Chính phủ xây dựng cơ chế giám sát đặc thù đối với nhà đầu tư mới nhằm bảo đảm thực hiện đúng cam kết về tiến độ, công nghệ và môi trường, tránh lặp lại “vết xe đổ” của dự án cũ.
Theo kế hoạch, trước ngày 12/5/2026, Bộ Tài chính sẽ hoàn tất báo cáo tổng hợp, lấy ý kiến các thành viên Chính phủ để trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định cuối cùng.
Tháng 5/2026 vì thế được xem là “giờ G” đối với số phận mỏ sắt Thạch Khê – nơi từng được kỳ vọng trở thành trung tâm luyện kim quy mô lớn của cả nước nhưng lại trở thành một trong những dự án đình trệ kéo dài nhất nhiều năm qua.
Nếu quá trình tái cấu trúc thành công, đây không chỉ là bước ngoặt đối với riêng Hà Tĩnh mà còn có thể trở thành hình mẫu cho việc xử lý các dự án tồn đọng, yếu kém của nền kinh tế, biến những “di sản dang dở” thành động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
(VNF) - Liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát vừa có văn bản gửi UBND TP Hà Nội báo cáo tiến độ và đề xuất kế hoạch triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - Mỏ quặng sắt Thạch Khê có tiềm năng nhưng “độ khó” cao, cần các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế đánh giá, nghiên cứu trước khi thực hiện dự án.
(VNF) - Đằng sau mô hình tưởng như “cho vay miễn phí” là bài toán fintech, dữ liệu và chuỗi cung ứng đang mở ra cơ hội lớn trong thị trường điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam.
(VNF) -Hoạt động mua bán tín chỉ carbon rừng tại Việt Nam sẽ phải thực hiện thông qua hợp đồng hoặc sàn giao dịch và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận trước khi chuyển nhượng.
(VNF) - Cuộc cạnh tranh trong ngành xe điện toàn cầu đang bước sang giai đoạn mới khi các doanh nghiệp và viện nghiên cứu Trung Quốc liên tục công bố những bước tiến đáng chú ý trong công nghệ pin thế hệ mới.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng đang đẩy mạnh kêu gọi đầu tư hàng loạt dự án trung tâm logistics tại các khu vực cửa khẩu, cảng biển, sân bay và đầu mối giao thông trọng điểm.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng vừa công bố danh mục nhiều dự án sân golf kết hợp du lịch, nghỉ dưỡng kêu gọi đầu tư trên địa bàn, tập trung tại các khu vực Hòa Vang, Hải Vân, Tam Xuân, Nông Sơn, Bàn Thạch, Thăng Phú…
(VNF) - Trong khi thị trường startup khan hiếm vốn và nhu cầu điện tăng mạnh do nắng nóng cùng biến động địa chính trị ở Trung Đông, startup năng lượng mặt trời Stride của Việt Nam vẫn huy động thành công 15 triệu USD từ các quỹ đầu tư quốc tế, cho thấy sức hút ngày càng lớn của lĩnh vực năng lượng sạch tại Việt Nam.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng vừa công bố danh mục nhiều dự án du lịch, sinh thái và nghỉ dưỡng kêu gọi đầu tư trên địa bàn, nhằm khai thác tiềm năng cảnh quan, thúc đẩy phát triển du lịch.
(VNF) - Dự án Nhà máy thủy điện Sê San 4A mở rộng tại xã Ia O, tỉnh Gia Lai có tổng vốn đầu tư hơn 666 tỷ đồng và sẽ do Công ty Cổ phần Thủy điện IAO thực hiện.
Mạng lưới cảng hàng không Việt Nam đang đứng trước làn sóng mở rộng quy mô chưa từng có với hàng loạt dự án mới được đưa vào quy hoạch. Thế nhưng, mỗi lần có một sân bay mới được bổ sung, lại nổi lên tranh luận về hiệu quả kinh tế khi nhiều cảng hàng không hiện hữu đang phải gồng mình gánh lỗ.
(VNF) - Dự án Nhà máy điện gió Ia Blứ 1 - Giai đoạn 2 do liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Tài Tâm và Công ty TNHH MTV Đầu tư Năng lượng Tài Tâm Quảng Trị làm nhà đầu tư
(VNF) - Trong bối cảnh chi phí vốn neo cao, tín dụng xanh đang trở thành nguồn lực hấp dẫn với nhiều doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, chỉ những doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), minh bạch tài chính và phát triển bền vững mới có cơ hội tiếp cận dòng vốn ưu đãi từ các quỹ và tổ chức tài chính quốc tế.
(VNF) - Dự án Nhà máy xử lý môi trường và phát điện công nghệ cao Núi Thoong có tổng vốn đầu tư khoảng 5.250 tỷ đồng, công suất xử lý 2.000 tấn rác/ngày đêm, công suất phát điện 45MW.
(VNF) - Sáng 19/5, tại khu vực phía Tây Nam TP. Hà Tĩnh, Dự án sân golf thể thao 36 hố thuộc Quy hoạch khu thể thao phía Tây Nam huyện Thạch Hà (cũ) chính thức được khởi công với tổng mức đầu tư gần 1.800 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án mở rộng Nhà ga hành khách quốc tế Đà Nẵng có tổng vốn đầu tư gần 1.500 tỷ đồng, nâng công suất phục vụ lên 6 triệu hành khách mỗi năm, nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng du lịch và hàng không quốc tế.
(VNF) - TP Hà Nội và Tập đoàn Vingroup chính thức khởi công dự án Trục không gian quốc lộ 1A từ hầm Kim Liên đến Cầu Giẽ với chiều dài hơn 36km, mặt cắt rộng 90m và quy mô 10 làn xe. ổng vốn đầu tư gần 162.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
(VNF) - Dù được đánh giá nằm trong nhóm quốc gia có trữ lượng đất hiếm lớn trên thế giới, hoạt động khai thác và chế biến đất hiếm tại Việt Nam vẫn đối mặt hàng loạt khó khăn. Nhiều dự án lớn chậm triển khai, trong khi một số doanh nghiệp liên quan lĩnh vực này lại vướng các vụ án nghiêm trọng về khai thác tài nguyên và buôn lậu.
(VNF) - Sáng 18/5, tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An chính thức khởi công Dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có tổng vốn đầu tư hơn 59.372 tỷ đồng (tương đương khoảng 2,2 tỷ USD). Dự án do liên danh gồm PV Power, SK Innovation và Công ty TNHH Mía đường Nghệ An (NASU) làm chủ đầu tư.
(VNF) - Từ nhà máy tại Bắc Ninh, Lens Technology đang trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu, tham gia sản xuất linh kiện cho smartphone, thiết bị AI và xe thông minh của nhiều tập đoàn công nghệ lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh áp lực giảm phát thải, tiêu chuẩn xanh toàn cầu và yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh ngày càng gia tăng. Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để Việt Nam xây dựng mô hình tăng trưởng mới, thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
(VNF) - Từ việc Mỹ mở rộng sử dụng xăng E15 đến kế hoạch triển khai E10 tại Việt Nam, nhiên liệu sinh học đang trở thành xu hướng trong chiến lược an ninh năng lượng và giảm phát thải. Không chỉ giúp đa dạng nguồn cung, xăng sinh học còn mở ra đầu ra ổn định cho ngành nông nghiệp và công nghiệp ethanol trong nước.
(VNF) - Liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát vừa có văn bản gửi UBND TP Hà Nội báo cáo tiến độ và đề xuất kế hoạch triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - Hải Phòng đang ghi nhận tiến độ thi công sôi động tại nhiều dự án chung cư, khách sạn và tổ hợp cao tầng tại khu vực trung tâm phía Đông thành phố.