Tài sản số: 'Mùa xuân mới' của thị trường tài chính

“Mùa xuân mới” của thị trường tài chính

Tài sản số sau khi được gọi tên trong Luật Công nghiệp Công nghệ số hồi tháng 6/2025, đã chính thức được công nhận khi luật này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Bước ngoặt này đánh dấu lần đầu tiên một lớp tài sản mới được đặt trong khuôn khổ pháp lý chính thức, qua đó đưa một thị trường giao dịch có quy mô lớn, từng tồn tại trong “vùng xám”, bước ra ánh sáng với triển vọng được quản lý, chuẩn hóa và phát triển theo hướng minh bạch, bền vững.

Sự xuất hiện của tài sản số không chỉ mở rộng không gian đầu tư, mà còn được xem như một “mùa xuân mới” của thị trường tài chính – giai đoạn khởi đầu của một chu kỳ đổi mới với sự tham gia sâu rộng hơn của công nghệ.

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, ông Nguyễn Đình Thắng, Chủ tịch Liên minh Tài sản số Việt Nam (DAVN), Phó Chủ tịch Hội Tin học Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, cho rằng tài sản số giống như “mùa xuân mới” của thị trường tài chính Việt Nam, phản ánh tiềm năng phát triển mạnh mẽ của lớp tài sản này trong thời gian tới.

Theo ông Thắng, “mùa xuân tài sản số” có thể giúp thị trường tài chính Việt Nam đổi mới mạnh mẽ, tham gia sâu hơn vào thị trường tài chính khu vực và toàn cầu, đồng thời mở ra các cơ hội phát triển mới với các tiêu chí ngày càng được đề cao như minh bạch, an toàn, chuẩn hóa và hiệu quả. Đây sẽ là bước tiến quan trọng để thị trường tài chính Việt Nam không chỉ phát triển trong phạm vi nội địa mà còn từng bước khẳng định vị thế hội nhập trên bản đồ tài chính khu vực và quốc tế.

Lý giải thêm, ông Nguyễn Đình Thắng cho biết, trước hết là nhờ khả năng đổi mới và đa dạng hóa các sản phẩm tài chính. Các mô hình như tiền mã hóa, token hóa tài sản truyền thống, NFT hay các công cụ tài chính phi tập trung (DeFi) đang mở ra một không gian đầu tư hoàn toàn mới, giúp thị trường tài chính Việt Nam trở nên phong phú hơn, hấp dẫn hơn so với các sản phẩm truyền thống.

Cùng với đó, nền tảng blockchain giúp gia tăng đáng kể tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc của giao dịch. Mọi giao dịch tài sản số đều được ghi nhận minh bạch, an toàn góp phần làm tăng niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Ngoài ra, khả năng tiếp cận nhanh chóng và không bị giới hạn về thời gian hay không gian địa lý – khi tài sản số có thể giao dịch 24/7 – cũng giúp kết nối nhà đầu tư trong nước với thị trường quốc tế một cách thuận lợi hơn.

Với việc thu hút được vốn đầu tư quốc tế nhờ khả năng giao dịch dễ dàng và minh bạch, Việt Nam có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn quốc tế vào các dự án blockchain, startup fintech và các quỹ đầu tư vào tài sản số. Quá trình này sẽ thúc đẩy sự hình thành và phát triển của hệ sinh thái công nghệ tài chính, khuyến khích đổi mới sáng tạo trong khu vực doanh nghiệp, đồng thời tạo ra nhiều sản phẩm, dịch vụ tài chính mới, góp phần nâng cao chất lượng thị trường tài chính. Việc ứng dụng công nghệ mới cũng giúp các tổ chức tài chính nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí giao dịch và tăng năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

“Mùa xuân mới này sẽ góp phần kiến tạo Việt Nam trở thành một trung tâm phát triển tài sản số trọng điểm của khu vực, tham gia sâu hơn vào các mạng lưới tài chính toàn cầu, qua đó nâng cao uy tín và vị thế quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực tài chính số và đóng góp vào xu hướng tài chính toàn cầu”, ông Thắng nhấn mạnh.

Thước đo thành công của thị trường tài sản số

Dù vậy, để “mùa xuân tài sản số” thực sự nở rộ, theo ông Nguyễn Đình Thắng, Việt Nam cần nhìn nhận đầy đủ cả những điều kiện thuận lợi lẫn các điểm nghẽn hiện hữu.

Về mặt thuận lợi, Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, trong đó các công nghệ như AI, blockchain và số hóa được xác định là xu hướng tất yếu. Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm hỗ trợ phát triển công nghệ, fintech và hệ sinh thái số, đồng thời từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho tài sản số, trong đó có các cơ chế thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Bên cạnh đó, định hướng xây dựng TP. HCM trở thành Trung tâm Tài chính Quốc tế và Đà Nẵng là Trung tâm Tài chính khu vực cũng mở ra không gian phát triển mới cho các hoạt động tài chính số.

Ngoài yếu tố chính sách, Việt Nam còn sở hữu lợi thế về quy mô thị trường với dân số trẻ, năng động và tốc độ tiếp cận công nghệ nhanh, tạo ra nhu cầu lớn đối với các dịch vụ tài sản số và giao dịch số. Trong bối cảnh tài sản số và các công nghệ liên quan như DeFi, NFT, metaverse đang phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu, Việt Nam có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính số quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác và thu hút đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, theo ông Thắng, để tiềm năng này thực sự được “đánh thức”, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Khung pháp lý cho tài sản số hiện nay vẫn chưa đồng bộ và đầy đủ, đặc biệt đối với các hoạt động như phát hành, giao dịch token hay ICO (phát hành tiền số lần đầu ra công chúng). Nhận thức của người dân và doanh nghiệp về tài sản số còn hạn chế, chưa hiểu đầy đủ cả giá trị lẫn rủi ro, dẫn tới tâm lý e ngại hoặc đầu tư theo phong trào.

Bên cạnh đó, các sản phẩm tài sản số trong nước hiện còn nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết để hình thành một hệ sinh thái đủ lớn và đủ sâu nhằm cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Các vấn đề về an toàn, bảo mật thông tin cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư hạ tầng an ninh mạng và các chuẩn mực bảo vệ nhà đầu tư. Ngoài ra, sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực blockchain, tài sản số, an ninh mạng và quản trị rủi ro, cùng với việc chưa có liên kết chặt chẽ với các thị trường tài sản số quốc tế, vẫn là những rào cản đáng kể.

Theo ông Nguyễn Đình Thắng, quy mô thị trường hay số lượng nhà đầu tư đông đảo chỉ là những chỉ dấu ban đầu biểu hiện việc tài sản số được chấp nhận rộng rãi và có sức hút cao. Thước đo thành công thực sự của “mùa xuân tài sản số” phải là sự chuyển biến sâu sắc và bền vững trong cấu trúc vận hành của thị trường cũng như tư duy đầu tư.

“Sự thay đổi cấu trúc và tư duy quyết định chất lượng của thị trường, giúp tránh các “cơn sốt ảo”, giảm thiểu rủi ro mất mát cho nhà đầu tư, từ đó tạo ra nền tảng để quy mô thị trường và số lượng nhà đầu tư gia tăng một cách bền vững”, ông Thắng cho biết. Điều này đòi hỏi các sản phẩm tài chính phải được thiết kế trên nền tảng công nghệ số, có sự tích hợp chặt chẽ giữa tài sản truyền thống và tài sản số; hệ sinh thái tài chính lành mạnh, có các tổ chức trung gian uy tín và cơ chế quản trị rủi ro hiệu quả. Quan trọng hơn, thị trường cần chuyển dịch từ tư duy “lướt sóng” sang đầu tư dài hạn, chú trọng giáo dục tài chính số và nâng cao nhận thức cộng đồng.

“Khi cấu trúc thị trường và tư duy đầu tư thay đổi theo hướng chuẩn mực, minh bạch và bền vững, tài sản số mới thực sự trở thành động lực dài hạn cho sự phát triển của thị trường tài chính cũng như nền kinh tế số Việt Nam”, ông Thắng kết luận.