Trung Quốc tung 54 tỷ USD, gia cố 'mạch máu' tài chính

"Bơm" 54 tỷ USD cho ngân hàng, bảo hiểm

Bộ Tài chính Trung Quốc là cơ quan dẫn dắt kế hoạch này. Theo các chuyên gia, việc Bộ Tài chính trực tiếp bơm vốn vào các tổ chức tài chính với quy mô lớn như vậy là tương đối hiếm.

Tập đoàn Bảo hiểm Nhân thọ Trung Quốc (China Life Insurance Group), công ty bảo hiểm nhân thọ lớn nhất nước, sẽ nhận được 35 tỷ nhân dân tệ nhằm củng cố “khả năng chống chịu rủi ro” của tập đoàn.

Trong lĩnh vực ngân hàng, Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (Agricultural Bank of China) dự kiến huy động tối đa 160 tỷ nhân dân tệ thông qua phát hành riêng lẻ cổ phiếu loại A mới cho Bộ Tài chính, Tập đoàn Thuốc lá Quốc gia Trung Quốc và các công ty liên quan. Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) cũng dự kiến huy động tới 100 tỷ nhân dân tệ từ cùng nhóm nhà đầu tư.

Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (Eximbank), một ngân hàng chính sách quan trọng của nước này, sẽ nhận 30 tỷ nhân dân tệ. Theo Tân Hoa Xã, khoản vốn này sẽ giúp ngân hàng nâng cao đáng kể năng lực hỗ trợ nền kinh tế thực và quá trình mở cửa, đồng thời tăng cường khả năng phòng ngừa và chống chịu rủi ro.

Trong khi đó, Tập đoàn Bảo hiểm Nhân dân Trung Quốc (PICC) dự kiến phát hành cổ phiếu mới trên thị trường trong nước để huy động tối đa 15 tỷ nhân dân tệ, với Bộ Tài chính tham gia mua bằng tiền mặt.

Tập đoàn Bảo hiểm Tín dụng và Xuất khẩu Trung Quốc (Sinosure) sẽ được bổ sung 10 tỷ nhân dân tệ nhằm tăng vốn cốt lõi, qua đó cải thiện tỷ lệ khả năng thanh toán và nâng cao năng lực thực hiện các nghĩa vụ bảo hiểm.

Tập đoàn Bảo hiểm Taiping Trung Quốc sẽ nhận 7 tỷ nhân dân tệ để tăng cường khả năng chống chịu rủi ro, trong khi Tập đoàn Tái bảo hiểm Trung Quốc (China Reinsurance) dự kiến phát hành cổ phiếu loại A mới, với Bộ Tài chính mua bằng tiền mặt tổng cộng 3 tỷ nhân dân tệ.

Một phần trong “bộ công cụ” tài khóa

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang chịu sức ép phải tăng cường các biện pháp tài khóa để hỗ trợ nền kinh tế.

“Các cuộc họp cấp cao gần đây đều kêu gọi chính sách tài khóa chủ động hơn để đối phó với áp lực tăng trưởng, và việc bổ sung vốn cho các tổ chức tài chính là một phần trong bộ công cụ tài khóa đó”, ông Shen Meng, Giám đốc tại công ty đầu tư Chanson & Co ở Bắc Kinh, nhận định.

Theo ông Shen, việc bổ sung vốn không chỉ giúp giảm rủi ro hoạt động và rủi ro pháp lý đối với các tổ chức tài chính, mà còn có thể thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng trên diện rộng thông qua hiệu ứng lan tỏa của khu vực tài chính.

Ông cũng cho rằng Bộ Tài chính Trung Quốc hiếm khi bơm vốn vào các tổ chức tài chính với quy mô lớn như lần này. Những tiền lệ trước đây chủ yếu nhằm sửa chữa bảng cân đối kế toán và giảm thiểu rủi ro.

Động thái mới diễn ra trong lúc ngành tài chính Trung Quốc phải đối mặt với nhiều sức ép, từ nhu cầu tín dụng yếu đến lợi nhuận ngân hàng suy giảm và khả năng sinh lời của ngành bảo hiểm chịu ảnh hưởng bởi môi trường lãi suất thấp kéo dài.

Đối với các ngân hàng, việc bổ sung vốn đặc biệt quan trọng khi Bắc Kinh tiếp tục dựa vào các ngân hàng nhà nước để duy trì dòng tín dụng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Sáu ngân hàng nhà nước lớn nhất Trung Quốc trong nửa đầu năm nay đã ghi nhận đồng thời tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ròng lần đầu kể từ năm 2022, nhờ biên lãi ròng có dấu hiệu phục hồi.

Tuy nhiên, biên lãi ròng của các ngân hàng đã liên tục thu hẹp trong hai năm trước đó, kéo mức bình quân toàn ngành xuống gần 1,4% trong quý I/2026, mức thấp kỷ lục. Điều này tiếp tục gây sức ép lên khả năng sinh lời của hệ thống ngân hàng.

Việc Bắc Kinh tăng cường vốn cho các ngân hàng nhà nước cũng liên quan đến yêu cầu nâng cao khả năng hấp thụ tổn thất của những tổ chức tài chính lớn nhất.

Theo ước tính của S&P Global Ratings, bốn ngân hàng nhà nước lớn của Trung Quốc gồm ICBC, Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (China Construction Bank), Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc và Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China) có thể đối mặt với mức thiếu hụt vốn lên tới 3.700 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025 để đáp ứng các yêu cầu về tổng năng lực hấp thụ tổn thất (TLAC).

TLAC là bộ đệm vốn mà các cơ quan quản lý quốc tế yêu cầu đối với những ngân hàng lớn nhất thế giới, nhằm giúp các tổ chức này có đủ khả năng hấp thụ tổn thất khi xảy ra khủng hoảng mà không cần đến một gói giải cứu từ chính phủ.

Trong bối cảnh đó, việc Bộ Tài chính trực tiếp tham gia bổ sung vốn cho các ngân hàng lớn có thể giúp củng cố nền tảng vốn của hệ thống, đồng thời tạo thêm dư địa để các ngân hàng tiếp tục thực hiện vai trò hỗ trợ nền kinh tế.

Hướng tới một cường quốc tài chính

Đợt bổ sung vốn lần này cũng gắn với tham vọng rộng lớn hơn của Bắc Kinh: đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc tài chính toàn cầu.

Mục tiêu này đã được Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) chính thức đưa vào kế hoạch 5 năm độc lập đầu tiên của mình trong năm nay. Kế hoạch đặt trọng tâm vào việc mở rộng vai trò quốc tế của đồng nhân dân tệ và xây dựng một “ngân hàng trung ương mạnh” để dẫn dắt chiến lược phát triển tài chính của đất nước.

Vì vậy, việc củng cố vốn cho các ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước không chỉ nhằm xử lý những sức ép trước mắt đối với hệ thống tài chính, mà còn tạo nền tảng cho tham vọng mở rộng vai trò của các định chế tài chính Trung Quốc trên thị trường quốc tế.

Bắc Kinh đồng thời đang thúc đẩy vai trò của Hong Kong như một trung tâm tài chính toàn cầu, qua đó hỗ trợ quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ.

Các cơ quan quản lý đã khuyến khích các công ty bảo hiểm đại lục đầu tư vào các quỹ ETF niêm yết tại Hong Kong, góp phần củng cố vị thế của thành phố này trên bản đồ tài chính quốc tế.

Ping An, công ty bảo hiểm tư nhân lớn nhất Trung Quốc, cũng từng xin cơ quan quản lý phê duyệt kế hoạch mở rộng đầu tư vào các ETF tại Hong Kong, sau khi ghi nhận lợi nhuận tăng 36% trong nửa đầu năm nay.

Không chỉ dòng vốn đầu tư, các doanh nghiệp tài chính Trung Quốc cũng đang gia tăng huy động vốn ở nước ngoài nhằm hỗ trợ quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ. Chỉ trong năm ngoái, các doanh nghiệp như China Pacific Insurance, ICBC và China Everbright Bank đã lần lượt huy động từ 300 triệu USD đến 2 tỷ USD tại Hong Kong và các thị trường ngoài Trung Quốc đại lục.

Có thể thấy gói bổ sung vốn 54 tỷ USD lần này không đơn thuần là một biện pháp củng cố bảng cân đối kế toán cho các ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước. Động thái này nằm trong nỗ lực rộng hơn của Bắc Kinh nhằm tăng sức chống chịu của hệ thống tài chính, duy trì vai trò của các định chế nhà nước trong việc hỗ trợ nền kinh tế và từng bước nâng vị thế của Trung Quốc trên bản đồ tài chính toàn cầu.