Tại “Toạ đàm 5 năm tới: Cơ hội và thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp” do Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức hôm nay (8/12), ông Nguyễn Đình Cung – thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, trọng tài viên VIAC, đã trình bày những điểm nổi bật của dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2020 – 2030.
Theo ông Cung, dự thảo Chiến lược 2020 – 2030 có 3 đột phá chiến lược gồm: thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Dù đã được thảo luận kĩ nhưng việc xác định cần bao nhiêu đột phá cho 10 năm tới vẫn là một vấn đề để ngỏ.
“Có người nói chỉ cần 1 đột phá thôi, đó là đột phá về tư duy, vì tư duy của ta hiện nay có nhiều ràng buộc, chưa đủ mở để chấp nhận đầy đủ kinh tế thị trường. Và nếu còn tư duy này thì việc chuyển đổi sang kinh tế thị trường của nước ta sẽ không dứt khoát, không triệt để và không thực chất”, ông Cung nói.
Chia sẻ cụ thể hơn về đột phá thể chế, ông Cung cho biết khác với trước đây - trọng tâm của đột phá thể chế là việc cải cách thủ tục tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh - lần này, đột phá thể chế nhấn mạnh vào phân bổ nguồn lực, xây dựng phát triển các thị trường nhân tố sản xuất, nhất là thị trường quyền sử dụng đất, lao động, khoa học công nghệ, sở hữu trí tuệ…
“Nguồn lực của nhà nước cần phải phân bổ theo nguyên tắc thị trường, tức là hiệu quả của dự án sẽ quyết định mức độ phân bổ của nguồn lực. Hiện nay, việc phân bổ nguồn lực đang là điểm nghẽn của cải cách, vì thể chế phân bổ nguồn lực đang rất sai lệch, nặng về xin - cho và thân hữu.
“Chính sự phân bổ sai lệch này đã dẫn tới nền kinh tế kém về hiệu quả và yếu về năng lực cạnh tranh. Nếu ta lật ngược được cơ chế phân bổ này thì tôi cho rằng hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ được nâng cao, qua đó nền kinh tế đạt được tăng trưởng cao. Dù vậy, phải nói rằng việc này là cực kì khó”, ông Cung cho biết.
Nói về các giải pháp tạo ra đột phá thể chế, vị chuyên gia thuộc Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cho rằng những điều quan trọng vẫn là: mở rộng quyền tự do kinh doanh, tháo bỏ những rào cản, đảm bảo quyền tự do kinh doanh của người dân, chuyển mạnh hơn sang cơ chế hậu kiểm.
“Hậu kiểm không có nghĩa là doanh nghiệp cứ làm trước rồi nhà nước kiểm tra sau mà là nhà nước chuyển sang quản lý theo rủi ro và theo mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Còn mở rộng quyền tự do kinh doanh là không chỉ cho doanh nghiệp được ‘tự do làm cái gì’ mà còn được ‘tự do làm như thế nào’.
“Lâu nay, ta vẫn nhấn mạnh doanh nghiệp phải làm theo quy định. Điều này tạo ra cản trở lớn và rất rủi ro cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải được tự do làm theo cách của mình. Nếu mở được chỗ này, không gian tự do sẽ rất lớn và đảm bảo được sự an toàn trong kinh doanh. Vì nếu doanh nghiệp phải làm theo quy định thì cứ không quy định là doanh nghiệp không được làm, mà làm khác quy định thì có nguy cơ làm sai, sẽ bị xử phạt hành chính hoặc ‘vào lò’ như chơi”, ông Cung bình luận.
Minh họa cho việc mở rộng quyền tự do kinh doanh này, ông Cung lấy dẫn chứng về cơ chế thanh tra. Hiện nay, Việt Nam vẫn duy trì cơ chế thanh tra theo kế hoạch. Ông Cung cho rằng điều này không đúng.
“Doanh nghiệp đang hoạt động bình thường, anh đưa họ vào kế hoạch thanh tra, như thế là đầy rủi ro cho doanh nghiệp. Ta phải thay đổi, trong kinh tế thị trường không có chuyện thanh tra như thế. Bởi nếu lợi ích bị vi phạm, đã có trọng tài, có tòa án, sao lại có một ông vào thanh tra xem tôi có tuân thủ pháp luật không.
“Tôi cho rằng thanh tra theo kế hoạch là di sản của kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, ta phải bỏ nó đi. Có như vậy thì hệ thống giải quyết tranh chấp và bảo vệ lợi ích của các bên liên quan mới thực sự là dân sự, là kinh tế chứ không phải hành chính như hiện nay”, ông Cung nói.
Về tư duy quản lý nhà nước, ông Cung cũng cho rằng khái niệm này nên bỏ đi, vì đây là di sản của thời kì quan liêu, bao cấp. “Đã là quản lý tức là phải theo thứ bậc, nhà nước ở trên, doanh nghiệp và người dân đứng dưới, đã là quản lý thì nhà nước phải biết người dân, doanh nghiệp đang làm thế nào, nhưng kinh tế thị trường đâu có thế”.
“Ở kinh tế thị trường, nhà nước can thiệp rất ít mà để thị trường tự giải quyết. Đây là điểm nghẽn về tư duy hiện nay, ta phải giải quyết”, ông nói thêm.
Tags:
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý trong phát triển nguồn nhân lực. Chúng ta tự hào sở hữu đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo, nhưng lại đang đối mặt với "cơn khát" nhân sự có khả năng biến dữ liệu thành giá trị kinh doanh.
(VNF) - Để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một lượng vốn khổng lồ. Tuy nhiên, theo TS. Cấn Văn Lực, nền kinh tế đang phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, tỷ lệ tín dụng/GDP có thể lên tới 180% vào năm 2030, mức được đánh giá là tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với ổn định tài chính.
(VNF) - Dòng vốn FDI tại Việt Nam không còn chỉ hướng đến những ngành sản xuất truyền thống mà đang mở rộng và dịch chuyển, tham gia sâu vào các lĩnh vực dịch vụ cao cấp, tạo giá trị dài hạn như giáo dục. Điều này phản ánh nhận thức rõ nét của các định chế tài chính quốc tế về chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố mang tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh và là nền tảng cho tăng trưởng GDP bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Ngày 18/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".
(VNF) - Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Việt Nam không chỉ cần tận dụng các động lực truyền thống mà còn phải tạo ra những đột phá về cải cách thể chế, chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Ông Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng, cải cách thể chế vẫn là "điểm nghẽn của các điểm nghẽn" cần được tháo gỡ trước tiên.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số không chỉ tạo thêm động lực cho nền kinh tế mà còn mở ra một cuộc tái phân bổ dòng vốn quy mô lớn. Theo PGS. TS Nguyễn Hữu Huân, chuyên gia kinh tế trong chu kỳ tăng trưởng mới, dòng tiền sẽ rời trạng thái phòng thủ để tìm đến những lĩnh vực tạo ra năng suất, giá trị thực và dư địa tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ chạy theo các tài sản đầu cơ.
(VNF) - Đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 là mục tiêu khả thi nếu nền kinh tế chuyển mạnh sang tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát huy vai trò của kinh tế tư nhân.
(VNF) - Theo TS. Võ Trí Thành, con đường vượt bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam không thể chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng, mà cần một nền công nghiệp mới với năng lực công nghệ, quản trị hiện đại và khả năng đổi mới sáng tạo.
(VNF) - Sở hữu mạng lưới FTA rộng khắp nhất khu vực, cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam ngày càng lớn, nhưng để biến các cam kết trên giấy thành tăng trưởng thực chất vẫn là bài toán không dễ.
(VNF) - Phát triển khu công nghiệp không còn chỉ là mở rộng quỹ đất hay thu hút thêm nhà máy, mà phải chuyển sang mô hình hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh. Đây được xem là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
(VNF) - Theo các chuyên gia, sau hơn 20 năm được đặt ra, mô hình hợp tác "ba nhà" (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp) vẫn chưa tạo được bước đột phá như kỳ vọng do thiếu cơ chế liên kết thực chất, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thị trường để thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Do đó, cần xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm để nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp tại các trường đại học.
(VNF) - Tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2026, các chuyên gia quốc tế cho rằng để Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) trở thành điểm đến của dòng vốn toàn cầu, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý minh bạch, hạ tầng thị trường hiện đại, đồng thời nắm bắt các xu hướng mới như AI và tài sản số.
(VNF) - Từ vụ buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương, luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang nhấn mạnh chứng thư giám định chỉ xác nhận đặc tính kỹ thuật của hàng hóa, không thể trở thành "tấm vé thông hành" cho hàng nhập lậu.
(VNF) - Theo chuyên gia, đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng là bước điều chỉnh cần thiết, phản ánh sát hơn thực tế chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, mức 3 triệu đồng vẫn chưa được xem là cao, đặc biệt tại các đô thị lớn, và về lâu dài cần có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động của giá cả và mức sống.
(VNF) - Khi hậu quả được khắc phục đầy đủ, việc áp dụng hình phạt tiền tương xứng với tính chất, mức độ hành vi nhiều trường hợp sẽ mang lại hiệu quả cao hơn so với hình phạt tù.
(VNF) - Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được xem là một trong những mắt xích thể chế quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Theo các chuyên gia, nếu không sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và có khả năng vận hành thực chất, dòng vốn lớn sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát.
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
(VNF) - TS Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê nhận định, nguy cơ “bốn chậm” của nền kinh tế gồm: chậm cải cách thể chế, chậm tái cơ cấu nền kinh tế, chậm nâng cao hiệu quả đầu tư và chậm tăng cường năng lực nội sinh có thể ảnh hưởng tới chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của Việt Nam trong dài hạn nếu không được khắc phục kịp thời.
(VNF) - Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam cần một cuộc cải cách thể chế sâu rộng và thực chất hơn là những giải pháp ngắn hạn về vốn hay chính sách hỗ trợ.
(VNF) - Việc Chính phủ dự kiến áp dụng cơ chế đánh giá, xếp hạng và giao KPI giải ngân vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ tạo thêm áp lực thực thi đối với các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công,Trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, KPI chỉ là một công cụ quản trị và không thể trở thành “phép màu” để giải quyết tận gốc tình trạng giải ngân chậm nếu không đi kèm cải cách thể chế, phân cấp mạnh mẽ và nâng cao trách nhiệm của người đứng
(VNF) - Theo TS Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ địa chính trị, bảo hộ thương mại đến biến động chuỗi cung ứng, Việt Nam đang tận dụng khá hiệu quả những cơ hội phát sinh từ các "cơn địa chấn" toàn cầu. Điều này được thể hiện qua đà tăng của xuất khẩu, dòng vốn FDI và sự phục hồi mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 5 tháng đầu năm 2026.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số sẽ rất khó đạt được nếu không tiếp tục cải cách mạnh chính sách thuế, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và nâng cao năng lực hấp thụ của khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý trong phát triển nguồn nhân lực. Chúng ta tự hào sở hữu đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo, nhưng lại đang đối mặt với "cơn khát" nhân sự có khả năng biến dữ liệu thành giá trị kinh doanh.
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.
