Bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất: Ai được lợi, ai chịu tác động?
Ái Sa -
02/09/2026 10:00 (GMT+7)
(VNF) - Việc từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất, công khai thông tin quy hoạch, pháp lý, giá giao dịch và đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng được kỳ vọng tạo bước chuyển từ thị trường “dựa nhiều vào niềm tin” sang thị trường “dựa trên dữ liệu”. Song, để chính sách phát huy hiệu quả, yếu tố then chốt là cần xây dựng được hệ thống dữ liệu thống nhất, liên thông và có khả năng kiểm chứng.
Minh bạch hơn, hạn chế giá “ảo”
Theo định hướng tại Nghị quyết 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, thị trường bất động sản sẽ được phát triển theo hướng minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững. Một trong những giải pháp được đặt ra là từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất; đồng thời, phải công khai thông tin về quy hoạch, pháp lý dự án, giá đất, giao dịch, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp và tranh chấp. Cùng với đó, giao dịch bất động sản được khuyến khích thực hiện qua sàn, thanh toán qua ngân hàng và không sử dụng tiền mặt, phù hợp với từng loại giao dịch.
Trao đổi với Đầu tư Tài chính – VietnamFinance về định hướng trên, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho rằng việc từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất sẽ giúp thị trường minh bạch hơn, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý kiểm soát giao dịch, nguồn gốc dòng tiền và hạn chế tình trạng kê khai giá quá thấp so với thực tế.
“Khi thông tin về quy hoạch, pháp lý, giá đất, giao dịch, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp và tranh chấp được công khai, tình trạng lợi dụng thông tin chưa rõ ràng để tạo ‘sóng’ bất động sản sẽ được hạn chế. Thời gian qua, việc lợi dụng thông tin quy hoạch chưa rõ ràng để đẩy giá đất đã được hạn chế nhiều. Nhớ lại giai đoạn trước, sốt đất cục bộ diễn ra thường xuyên ở một số khu vực do thông tin quy hoạch chưa rõ ràng”, ông Thắng nói.
Trong khi đó, chuyên gia bất động sản độc lập Lê Quốc Kiên cho rằng định hướng trên có thể tạo ra thay đổi lớn đối với thị trường bất động sản. Điểm quan trọng không chỉ nằm ở việc từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất, mà là nhà nước đang hướng tới xây dựng một thị trường có dữ liệu giao dịch thực, minh bạch và có khả năng kiểm chứng.
“Hiện nay, một trong những vấn đề lớn của thị trường là người mua rất khó biết chính xác một bất động sản có đang thế chấp, tranh chấp, vướng quy hoạch hay không; giá rao bán là bao nhiêu nhưng giá giao dịch thực tế là bao nhiêu cũng không dễ xác định.
Khi giao dịch quyền sử dụng đất được đăng ký và dữ liệu được kết nối với quy hoạch, công chứng, thuế, ngân hàng, đăng ký bảo đảm... người mua sẽ có thêm thông tin để kiểm tra trước khi quyết định. Điều này có thể giúp giảm đáng kể rủi ro mua phải tài sản có vấn đề pháp lý, đồng thời hạn chế tình trạng thông tin không đầy đủ hoặc thiếu chính xác trên thị trường”, ông Kiên nói với Đầu tư Tài chính - VietnamFinance.
Bên cạnh đó, theo ông Kiên, thông tin minh bạch sẽ khiến nhà đầu tư không chỉ nhìn vào câu chuyện “giá sẽ tăng bao nhiêu”, mà phải đánh giá cả chất lượng pháp lý và rủi ro của tài sản. Một bất động sản có vị trí đẹp nhưng vướng quy hoạch, tranh chấp hoặc pháp lý không rõ ràng sẽ khó có thể được định giá giống một tài sản sạch pháp lý. Khi dữ liệu giao dịch và giá đất cũng ngày càng minh bạch, nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để kiểm chứng xem mức giá người bán đưa ra có thực sự hợp lý hay chỉ là giá kỳ vọng.
“Thay đổi lớn nhất sẽ là quyền quyết định sẽ dịch chuyển từ người đang nắm thông tin sang người có khả năng kiểm chứng thông tin. Và khi đó, bất động sản không còn đơn thuần là cuộc chơi của người biết nhiều thông tin hơn, mà sẽ dần trở thành thị trường mà ai kiểm tra dữ liệu tốt hơn, định giá đúng hơn, đánh giá tiềm năng tốt hơn và quản trị rủi ro tốt hơn thì người đó có lợi thế”, ông Kiên nói
Thị trường sẽ thế nào?
Khi giao dịch bất động sản có “dấu vết” dữ liệu rõ ràng, không chỉ cơ quan quản lý mà các chủ thể tham gia thị trường cũng sẽ phải thay đổi cách giao dịch.
Theo ông Lê Quốc Kiên, nhóm chịu tác động mạnh nhất trước hết là người mua nhà, đặc biệt là người mua lần đầu. Họ sẽ có thêm công cụ để tự kiểm tra trước khi đặt cọc, qua đó giảm đáng kể rủi ro mua nhầm tài sản có vấn đề. Trước đây, nhiều người mua nhà thường nghĩ: “Có người mua trước rồi, chắc không sao.” Còn trong một thị trường minh bạch hơn, câu hỏi sẽ chuyển thành: “Thông tin của bất động sản này ở đâu, tôi có thể kiểm chứng được không?”.
Nhóm thứ hai là nhà đầu tư và môi giới bất động sản. Những người làm nghề chuyên nghiệp sẽ được hưởng lợi vì thị trường minh bạch giúp họ tư vấn dựa trên dữ liệu thay vì tin đồn. Nhưng ngược lại, những người kiếm lợi từ việc giữ thông tin, thổi giá, tạo tâm lý FOMO hoặc bán những tài sản có vấn đề pháp lý sẽ chịu tác động rất mạnh. Khi người mua có thể tự kiểm chứng thông tin, lợi thế từ việc “biết trước” hoặc “nói gì người mua cũng phải tin” sẽ giảm đi.
Nhóm thứ ba là chủ sở hữu và người bán bất động sản. Một tài sản có pháp lý rõ ràng, không tranh chấp, không thế chấp hoặc các thông tin liên quan được minh bạch sẽ dễ tạo niềm tin và có khả năng giao dịch thuận lợi hơn. Ngược lại, những tài sản có vấn đề sẽ khó che giấu hơn và có thể phải điều chỉnh giá để phản ánh đúng rủi ro.
Cần một hệ thống dữ liệu thống nhất
Ông Kiên cho rằng giao dịch qua sàn kết hợp với thanh toán qua ngân hàng có thể tạo ra một lớp kiểm soát quan trọng cho thị trường, vì giao dịch sẽ để lại cả dữ liệu về giao dịch và dòng tiền thực tế. Nếu dữ liệu từ sàn, ngân hàng, công chứng, thuế và đất đai được liên thông, chúng ta sẽ có cơ sở để hình thành dữ liệu về giá giao dịch thực tế, thay vì chủ yếu dựa vào giá rao bán.
“Tuy nhiên, qua sàn chưa chắc đã minh bạch. Nếu sàn chỉ là khâu trung gian nhưng dữ liệu không được chuẩn hóa, liên thông và kiểm chứng thì hiệu quả sẽ hạn chế, đồng thời có thể làm tăng chi phí cho người dân. Vì vậy, điều quan trọng là mọi giao dịch phải để lại dữ liệu đầy đủ, chính xác và có thể kiểm chứng; xây dựng được hệ thống dữ liệu thống nhất, cập nhật và người dân dễ tiếp cận, để họ có thể tự kiểm chứng thông tin trước khi giao dịch”, ông nhấn mạnh.
Muốn làm được điều đó, cần liên thông dữ liệu giữa đất đai, quy hoạch, công chứng, thuế, ngân hàng, đăng ký giao dịch bảo đảm và các cơ quan liên quan. Một bất động sản cần có được “bức tranh tổng thể” về chủ sở hữu, pháp lý, quy hoạch, thế chấp, tranh chấp và các thông tin giao dịch liên quan. “Khi người dân có thể tự kiểm chứng những thông tin này, thị trường mới thực sự chuyển từ ‘mua bán dựa vào niềm tin’ sang ‘mua bán dựa trên dữ liệu’”, ông Kiên nhấn mạnh.
Ở góc độ quản lý, ông Võ Hồng Thắng cho rằng chính sách muốn đi vào thực tế cần đi kèm chế tài đủ rõ và cơ sở dữ liệu đủ mạnh. Những trường hợp kê khai không đúng, cố tình làm sai cần có quy định cụ thể về mức xử phạt. “Việc từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất là phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, song song với quy định bắt buộc, cần tiếp tục xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và các công cụ kiểm soát giá giao dịch, giá thị trường”, ông nói.
Nhiều nhà đầu tư chung cư Hà Nội đang tìm cách bán lại trước mùa bàn giao cuối năm. Giá giảm hàng trăm triệu đồng nhưng thanh khoản vẫn chậm khi nguồn cung ngày càng lớn.
(VNF) - UBND xã Kim Anh, Hà Nội dự kiến tổ chức cưỡng chế 4 công trình vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại thôn Thái Vụ vào ngày 4/9. Các công trình có diện tích từ hơn 150 m2 đến gần 500 m2, gồm nhà ở, homestay, bể bơi và nhiều hạng mục xây dựng kiên cố.
(VNF) - Nghị định 281/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 31/8, điều chỉnh hàng loạt quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
(VNF) - Hà Nội vừa quyết định cho Công ty cổ phần Pacific Land Việt Nam thuê 1.866.384m2 (đợt 3) tại phường Thượng Cát để làm dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội.
(VNF) - Thanh tra TP Đồng Nai vừa công bố kết luận thanh tra đối với dự án khu dân cư tại núi Dòng Dài do CTCP Thương mại và Xây dựng Phước Tân làm chủ đầu tư. Thời gian thanh tra đối với dự án (giai đoạn 1) từ ngày 15/5/2026 đến 5/6/2026.
(VNF) - Hành lang pháp lý về tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tư nhân vẫn còn những điểm cần tiếp tục hoàn thiện trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Nếu không được xử lý rõ ràng, các quy định này có thể làm gia tăng chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý, trong khi doanh nghiệp khó dự báo khả năng triển khai dự án.
(VNF) - Với tổng vốn đầu tư khoảng 86.041 tỷ đồng, khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại Hà Nội dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2031 và đưa hạng mục đầu tiên vào khai thác từ năm 2027.
(VNF) - Khu công nghiệp Vạn Lương có quy mô 191ha, tổng vốn đầu tư hơn 2.610 tỷ đồng. Dự án dự kiến hoàn thành, đưa vào kinh doanh và khai thác từ quý IV/2030.
(VNF) - Ngày 29/08/2026, TP. HCM long trọng tổ chức Lễ khánh thành, khởi công các công trình, dự án chào mừng 81 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 - 02/9/2026) tại 02 điểm cầu. Trong đó, dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo do Công ty Cổ phần Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền (Khang Điền) là chủ đầu tư được tổ chức tại điểm cầu thuộc phường Cầu Ông Lãnh.
(VNF) - Giới quan sát cho rằng việc sửa Luật Đất đai cần chuyển trọng tâm từ quản lý số lượng tài sản sang kiểm soát cách sử dụng và chi phí nắm giữ. Người có nhiều nhà, nhiều đất không nhất thiết bị hạn chế, nhưng nếu để tài sản bỏ trống, găm giữ chờ tăng giá hoặc mua đi bán lại trong thời gian ngắn thì phải chịu chi phí đủ lớn để giảm động lực đầu cơ.
(VNF) - TP. HCM vừa ban hành quyết định số 67/2026/QĐ-UBND quy định về điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất và diện tích tối thiểu được tách thửa trên địa bàn.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng trong bối cảnh cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thiện, việc sử dụng bảng giá đất cùng hệ số điều chỉnh để thay thế hoàn toàn giá đất cụ thể có thể phát sinh nhiều bất cập, do chưa bảo đảm đủ dữ liệu và sát với đặc thù từng trường hợp.
(VNF) -Bất động sản nghỉ dưỡng đang loay hoay tìm lối ra khi thị trường đòi hỏi cao hơn về pháp lý, chất lượng, tính xanh và hiệu quả vận hành. Từ kinh nghiệm Singapore, Thái Lan, Indonesia và Malaysia, ông Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ gợi mở những hướng đi Việt Nam có thể tham khảo.
(VNF) - Từng là tâm điểm của những cơn sốt đất nền trong những năm 2020 – 2025,
nhưng khi tín dụng được kiểm soát chặt chẽ hơn, chính sách đất đai ngày càng
minh bạch và chi phí nắm giữ tài sản tăng lên, thị trường bất động sản Bắc
Trung Bộ đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ.
(VNF) - Với tổng vốn đầu tư gần 186.000 tỷ đồng, dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng có quy mô nghiên cứu khoảng 447 ha, triển khai trên địa bàn phường Vĩnh Hưng.
(VNF) - Dự án nhà ở cho lực lượng Công an nhân dân tại Đông Anh có quy mô hơn 30,7ha, tổng mức đầu tư gần 7.000 tỷ đồng, dự kiến cung cấp hơn 3.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở thương mại thấp tầng.
(VNF) - Đối với cả người mua để ở và người mua tích sản dài hạn, quyết định xuống tiền ngày càng dựa trên ba yếu tố, gồm: giá trị thực của tài sản, khả năng kiểm soát dòng tiền và mức độ hiện hữu của những động lực gia tăng giá trị trong tương lai.
(VNF) - The Parkland đang được lựa chọn bởi những nhóm khách hàng có nhu cầu và trải nghiệm sống khác nhau. Đằng sau sự lựa chọn ấy là những giá trị cốt lõi của dự án: một môi trường sống đồng bộ giữa Ocean City, hệ cảnh quan được đầu tư, tiện ích đa dạng và khả năng kết nối ngày càng thuận tiện
(VNF) - Trong khi VinCons tạo ra “cơn sốt” nhân lực thì Coteccons phá đỉnh lịch sử. Hai doanh nghiệp, cùng thời điểm, đã cùng đánh dấu mốc cho một chương mới của ngành xây dựng Việt Nam.
(VNF) - Thị trường bất động sản Đà Nẵng những tháng cuối năm 2026 được dự báo tiếp tục vận động trong trạng thái thận trọng, thanh khoản ở mức thấp và phân hóa mạnh. Trong khi đất nền và các sản phẩm sử dụng đòn bẩy cao chịu áp lực lớn, những bất động sản có pháp lý rõ ràng, tạo dòng tiền thực vẫn có khả năng chống chịu tốt hơn.
(VNF) - Dự án chung cư Hà Nội Park Centric do Công ty cổ phần Thương mại Dương Phúc Thắng làm chủ đầu tư. Trong khi đó, đơn vị phát triển dự án là Công ty cổ phần Đầu tư OSI Holding.
(VNF) - Công ty TNHH đầu tư Tây Bắc vùng 4 là nhà đầu tư làm dự án Khu dân cư, thương mại dịch vụ Quang Minh, quy mô 10,6ha, tổng mức đầu tư hơn 322 tỷ tại Hải Phòng.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường bất động sản bước vào giai đoạn sàng lọc và tái cấu trúc mạnh mẽ, giá trị của một dự án ngày càng được nhìn nhận từ những yếu tố thực chất: vị trí, quy hoạch, chất lượng sản phẩm, tiến độ và khả năng đáp ứng nhu cầu ở thực. Theo định hướng đó, MIK Group đang đẩy mạnh chiến lược phát triển dài hạn tại phía Nam, tập trung vào những dự án được đầu tư bài bản, góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở chất lượng và đồng hành cùng quá trình phát triển đô thị của TP.HCM.
(VNF) - Liên danh gồm CII, CII PPP và IMIC vừa được TP.HCM lựa chọn làm nhà đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 theo phương thức PPP, hợp đồng BOT. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 6.276 tỷ đồng, trong đó nhóm CII tham gia với tỷ lệ 51%.
Nhiều nhà đầu tư chung cư Hà Nội đang tìm cách bán lại trước mùa bàn giao cuối năm. Giá giảm hàng trăm triệu đồng nhưng thanh khoản vẫn chậm khi nguồn cung ngày càng lớn.
(VNF) - Tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên dài gần 66km, nối TP. Huế với TP. Đà Nẵng, đang được hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau khi cơ bản hoàn thành mở rộng lên 4 làn xe.