'Khái niệm kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn chưa rõ'

'Khái niệm kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vẫn chưa rõ'

(VNF) - Theo Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung, hiện nay còn quá nhiều doanh nghiệp nhà nước vẫn hoạt động trong nhiều ngành nghề mà đáng ra nên để hoàn toàn cho khu vực kinh tế tư nhân.

Tại hội thảo “Vai trò Nhà nước trong nền kinh tế thị trường, những vấn đề về cải cách thể chế giai đoạn 2016-2020”, Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện nghiên cứu Quản lý Trung ương cho hay, sau 30 năm đổi mới, chúng ta mới nhận ra một điều rằng khái niệm "kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa"  vẫn "còn chưa rõ". 

Hiện nay, mức độ, phạm vi tham gia của Nhà nước vào các hoạt động kinh tế nói chung, đầu tư nói riêng đã có những điều chỉnh theo hướng giảm nhưng vẫn còn quá lớn. "Đầu tư công vẫn vào nhiều ngành, lĩnh vực mà khu vực tư nhân có khả năng tham gia, dẫn đến nguy cơ lấn át đầu tư tư nhân hiệu quả",Tiến sỹ Cung nhận định.

Đầu tư của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hiện chiếm tỷ lệ chi phối nhiều ngành, lĩnh vực như khai thác than (96%), sản xuất phân phối điện, khí đốt (98%), sản xuất thuốc lá (100%), viễn thông (92%), khai thác dầu khí, khí đốt (100%), vận tải đường thủy (88%),...Điều này dẫn đến độc quyền, làm méo mó thị trường, thiếu cạnh tranh, thiếu sáng tạo cũng như áp dụng khoa học công nghệ, hiệu quả sử dụng nguồn lực và năng suất lao động thấp.

Ngoài ra, Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung cũng cho rằng, mặc dù ngân sách nhà nước là nguồn chính của đầu tư công nhưng gần đây có xu hướng phụ thuộc vào nguồn vốn vay, dẫn đến nguy cơ gia tăng nợ công. Trong khi đó, vốn cho khu vực tư nhân lại giảm xuống. 

"Ngân sách trong mấy năm gần đây thu không đủ chi thường xuyên, tư nhân ngày càng nhỏ, ngày càng yếu đi", ông Cung nói.

Ông Cung nhấn mạnh: "Không cứ phải doanh nghiệp nhà nước mà doanh nghiệp tư nhân cũng có thể làm được tất cả, tư nhân cũng có những tập đoàn rất lớn mạnh. Vấn đề là có tạo cơ hội cho họ làm không hay là đang ngăn chặn họ. Phải thay đổi lại tư duy, lựa chọn doanh nghiệp tư nhân để họ tham gia vào phát triển kinh tế một cách phù hợp”.

Theo ông, hiện nay, xu hướng các nước trên thế giới đang chuyển giao dần cho khu vực kinh tế tư nhân. "Các quốc gia như Hàn Quốc, Trung Quốc, các nước phát triển có tiềm lực lớn nhưng họ cũng phải lựa chọn cái tốt nhất, hay nhất, lựa chọn theo thứ tự ưu tiên để đầu tư hiệu quả chứ không làm tràn lan như mình", ông Cung nói.

Trong khi đó, hiệu quả đầu tư công của nước ta đang có xu hướng giảm xuống, luôn thấp hơn so với đầu tư toàn nền kinh tế. Nguyên nhân, theo ông Cung, là do chất lượng ước tính nguồn vốn cũng như hiệu quả quản lý kém. Các dự án bị đội vốn lên rất nhiều.

So với thông lệ quốc tế, thể chế quản trị đầu tư công của Việt Nam hiện nay ở mức kém, được đánh giá chưa đến 1/10 điểm theo các chỉ tiêu.

Trước thực trạng này, Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung kiến nghị, Nhà nước cần rút lui đáng kể khỏi nền kinh tế với tư cách là nhà đầu tư, nhà sản xuất trong doanh nghiệp, sự can thiệp của Nhà nước phải nhằm khắc phục những thất bại của thị trường. Đồng thời cần lựa chọn ưu tiên, nhiều khi thậm chí phải chọn "ưu tiên của ưu tiên", nếu không sẽ đầu tư dàn trải, đầu tư theo phong trào, không hiệu quả.

"Bán thật mạnh những doanh nghiệp nhà nước không còn hiệu quả, tư nhân hóa hẳn những lĩnh vực kinh doanh nhà nước không đáng nắm giữ như khách sạn, thương mại, nhà hàng, bán buôn bán lẻ, vận tải. Ở các lĩnh vực này tư nhân làm tốt hơn nên để tư nhân làm", ông Cung kiến nghị.

“Theo tôi, nếu làm được các điều này, giai đoạn 2016-2020 sẽ là bước tiến về chất và hiệu quả trong vai trò của Nhà nước cũng như đầu tư trong nền kinh tế”, Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung khẳng định.

Hồ Mai
Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

08/12/2016 15:35 | Lê Nguyễn

Thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ duy trì tăng trưởng đến 2030

(VNF) - Đó là nhận định của ông Alex Crane, Tổng Giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam về sự cạnh tranh của thị trường bán lẻ trong bối cảnh hội nhập.
07/12/2016 09:57 | Hà Chính

Quan hệ thân hữu đang ‘bóp chết’ làm ăn chân chính

(VNF) - Chuyên gia kinh tế nổi tiếng Lê Đăng Doanh vừa nêu quan điểm của mình về vấn đề "quan hệ thân hữu" trong kinh tế, điều mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa lên tiếng yêu cầu "phải+
02/12/2016 11:35 | VNF (ghi)

'Tái cơ cấu đang mở ra nhiều cơ hội cho các thành phần kinh tế ngoài nhà nước'

(VNF) - Chuyên gia Nguyễn Đức Kiên nói thách thức lớn nhất trong 5 năm tới là phải "xét đến bối cảnh kinh tế quốc tế còn nhiều điều chưa lường được".
30/11/2016 10:18 | PV

TS Phạm Sỹ Thành: 'Vay vốn Trung Quốc dễ nhưng không rẻ'

(VNF) - Dễ vay nhưng không rẻ, để lại nhiều hậu quả, "vốn tới đâu người theo tới đấy" là những đặc trưng của dòng vốn ODA từ Trung Quốc, theo khuyến nghị của chuyên gia kinh tế Phạm Sỹ+
27/11/2016 07:30 | Phan Minh Ngọc

Bán đấu giá nợ xấu, các AMC phải đứng ngoài

Chiều 17/11 Quốc hội đã thông qua dự thảo Luật Đấu giá tài sản. Theo đó, việc đấu giá nợ xấu và tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu của tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn+
13/04/2016 07:39 | Lệ Chi

'10 năm qua không có kênh đầu tư nào sinh lời thực dương'

Dòng vốn chảy vào ồ ạt tạo bong bóng tài sản đã gây ra nhiều thiệt thòi cho kinh tế Việt Nam một thập kỷ qua và là vấn đề được Tiến sĩ Huỳnh Thế Du khuyến nghị cần rút+
11/04/2016 22:19 | Kiều Vui

'Lương, bảo hiểm xã hội đã trở thành gánh nặng quá lớn cho doanh nghiệp'

(VNF) - Hội đồng tiền lương quốc gia đang chuẩn bị cho kỳ xét tăng lương sắp tới, nhưng chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng việc tăng lương là một trong những lý do khiến doanh nghiệp+
09/04/2016 00:30 | Yến Thanh

TS. Nguyễn Đình Cung: '2 vạn doanh nghiệp đóng cửa là rất bất thường!'

(VNF) - TS. Nguyễn Đình Cung nói việc số lượng doanh nghiệp phá sản, ngừng hoạt động như thời gian qua là rất bất thường.
08/04/2016 09:45 | VNF

Muốn bằng các nước, TP HCM cần 30 năm

(VNF) - VietnamFinance trích đăng ý kiến của của TS. Huỳnh Thế Du về cơ hội phát triển của TP. HCM, theo đó "muốn bằng các nước, thành phố cần 30 năm" và một số điều kiện khác.
31/03/2016 11:00 | Bình Yên

'Cần mô hình tự quản để xây dựng đặc khu kinh tế'

(VNF) - Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa nói kế hoạch "đặc khu kinh tế TP. HCM" cần nhiều điều kiện để thành công, trong đó có vấn đề cơ chế tự quản.